I GSK 882/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-20
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Andrzej Kuba, Urszula Raczkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwrot podatku akcyzowego od alkoholu etylowego zużytego do produkcji preparatu do higieny jamy ustnej, który został następnie dostarczony wewnątrzwspólnotowo, jeśli sam preparat nie jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym?Ratio decidendi
Zwrot podatku akcyzowego od alkoholu etylowego zużytego do produkcji innego wyrobu jest możliwy tylko wtedy, gdy zarówno alkohol etylowy, jak i finalny produkt są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi, a wniosek o zwrot dotyczy tożsamości towaru. W sytuacji, gdy finalny produkt (preparat do higieny jamy ustnej) nie jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, a wniosek o zwrot dotyczy tego finalnego produktu, nie można uwzględnić żądania zwrotu akcyzy od jego składnika, nawet jeśli ten składnik jest wyrobem akcyzowym.Stan faktyczny
Spółka N. P. Sp. z o.o. wniosła o zwrot podatku akcyzowego od preparatu do higieny jamy ustnej A. E., który został dostarczony wewnątrzwspólnotowo. Preparat ten zawierał alkohol etylowy, od którego spółka zapłaciła podatek akcyzowy. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając, że sam preparat A. E. nie jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. P. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1434/07 w sprawie ze skargi N. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. P. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1434/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę N. P. Sp. z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego uiszczonego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej towarów akcyzowych zharmonizowanych.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.
Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odmówił Z. F. A. P. Sp. z o.o. w W. (obecnie N. P. Sp. z o.o. w W.) zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 26 481 zł uiszczonego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej towarów akcyzowych zharmonizowanych.
Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że w dniu [...] stycznia 2007 r. podatnik dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy preparatu kosmetycznego do higieny jamy ustanej A. E. przeznaczonego do sprzedaży detalicznej. W tym samym dniu Skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. wniosek o zwrot akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, tj. ww. preparatu do płukania jamy ustnej, klasyfikowanego do kodu CN 3306. Odmawiając zwrotu podatku organ I instancji wskazał, iż preparat do higieny jamy ustanej nie jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm., dalej – ustawa o akcyzie). Preparat ten nie jest również wymieniony w załączniku nr 2 do tej ustawy. Tym samym nie dokonano dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobu akcyzowego zharmonizowanego i nie spełniono warunku zwrotu podatku na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (Dz. U. Nr 74, poz. 673).
Orzekając na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego uiszczonego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej towarów akcyzowych zharmonizowanych. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji strony wskazał, iż interpretacja zawarta w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nie może stanowić argumentu przesądzającego o słuszności stanowiska, gdyż dotyczy substancji używanych do produkcji leków, a oceniany produkt do tej kategorii nie należy. Również pismo Ministerstwa Finansów z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] nie dotyczy wyrobów stanowiących przedmiot spornej dostawy, ale zwolnienia od podatku akcyzowego alkoholu etylowego zawartego w olejkach eterycznych, mieszaninach substancji zapachowych oraz innych wyrobach używanych do produkcji leków ( § 18 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego - Dz.U. Nr 97,poz. 966 ).
Organ odwoławczy zgodził się ze stroną, iż w odniesieniu do tego samego wyrobu (tylko innych dostaw) ten sam organ podatkowy w tym samym stanie prawnym wydał odmienne rozstrzygnięcia niż zaskarżone odwołaniem. Nie były one prawidłowe i w stosunku do tych rozstrzygnięć Dyrektor Izby Celnej rozważa wszczęcie postępowania w trybie nadzoru.
Kolejny przywołany przez stronę na poparcie jej twierdzeń dokument - interpretacja Dyrektora Izby Celnej w S., dotycząca uznania za wyrób akcyzowy- alkohol etylowy - płynu do spryskiwaczy, zawierającego powyżej 1,2 % alkoholu etylowego i skażonego nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z mocy art. 14 b § 2 o.p. interpretacje wiążą bowiem tylko stronę, która wystąpiła o nią i organ, który jej udzielił.
Dokonując wykładni art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym organ odwoławczy stwierdził, iż w jego ocenie za alkohol etylowy należy uznać wszystkie wyroby o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2 % objętości, nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego grupowania PKWiU. Za alkohol etylowy nie można natomiast uznać wyrobów, które zostały wytworzone z jego udziałem. Alkoholem jest użyty do wyrobu produktu finalnego surowiec, a nie wyrób finalny, zaklasyfikowany do symbolu PKWiU i CN nie wymienionego w załączniku nr 1 do ustawy o podatku akcyzowym. Takie stanowisko wyraził także Minister Finansów w piśmie nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Stwierdzono w nim, że za alkohol etylowy należy uznać, poza alkoholem w czystej postaci, wszystkie wyroby o rzeczywistej jego zawartości, przekraczającej 1,2% objętości, oznaczone odpowiednio symbolami PKWiU 15.91.10,15.92.11,15.92.12 oraz kodami CN 2208 i 2207, a ponadto alkohol etylowy zawarty w innych wyrobach, oznaczonych innymi symbolami wymienionych wyżej klasyfikacji. W tym drugim przypadku wyrobem akcyzowym pozostaje tylko alkohol, a nie wyrób finalny, którego alkohol ten jest tylko składnikiem. Taką wykładnię art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym przyjęto też w piśmiennictwie ( Komentarz do ustawy o podatku akcyzowym pod red. K. Feldo, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007,s.431-432). Preparat do higieny jamy ustnej jest zaklasyfikowany do kodu CN 33069000, tego typu wyroby nie zostały wymienione w załączniku nr 1 do ustawy o podatku akcyzowym. Załącznik ten zaś wymienia wszystkie wyroby akcyzowe. Nie jest on więc wyrobem akcyzowym. Podział napojów alkoholowych, dokonany w tej ustawie w rozdziale 2 i art. 68-72 odpowiada przepisom Dyrektywy Rady UE nr 92/83 z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji i struktury podatku akcyzowego od alkoholu i napojów alkoholowych ( powoływanej dalej jako Dyrektywa 92/83/EWG). W tym przypadku podatek akcyzowy został zapłacony przez podatnika z tytułu zużycia wyrobu akcyzowego do produkcji wyrobu nieakcyzowego.
Obowiązek podatkowy powstał w tym wypadku na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym zwrot podatku akcyzowego następuje na wniosek podatnika, który dostarczy wyroby akcyzowe na terytorium państwa członkowskiego, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju. Dla dokonania zwrotu podatku niezbędna jest zatem tożsamość towaru, od którego zapłacono akcyzę i który następnie był przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej. W tym przypadku podatnik zapłacił podatek akcyzowy od alkoholu akcyzowego, zaś przedmiotem dostawy był płyn do higieny jamy ustnej, który nie jest wyrobem akcyzowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., oddalając skargę wskazał, że stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych zaliczane są m.in. napoje alkoholowe określone w załączniku nr 2 do tej ustawy. Załącznik ten zawiera wykaz wszystkich wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (w tym wyrobów alkoholowych), wyroby niewymienione w załączniku nie są zatem obciążone podatkiem akcyzowym. Przynależność danego produktu do wyrobów alkoholowych wynika również z treści definicji legalnej zawartej w art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym alkoholem etylowym są m.in. wszelkie wyroby o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2% objętości oznaczone odpowiednio symbolami PKWiU 15.91.10, 15.92.11, 15.92.12 oraz kodami CN 2208 i 2207, nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego grupowania PKWiU i kodu CN. Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby dany wyrób stanowił alkohol etylowy w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym - pierwszą z nich jest zawartość w wyrobie alkoholu etylowego w ilości przekraczającej 1,2% objętości, drugą - klasyfikacja wyrobu do grupowania PKWiU 15.91.10 lub 15.92.11 lub 15.92.12 (odpowiednio do kodu CN 2208 i 2207). Z tym, że nie musi on występować w obrocie samodzielnie – może być także częścią innego wyrobu należącego do innego grupowania PKWiU lub kodu CN. Nadal zatem, zgodnie z treścią powołanego przepisu alkoholem etylowym pozostaje (mimo włączenia go do innego produktu) wyrób spełniający warunki określone poprzez wskazanie zawartości alkoholu i symbolu PKWiU oraz kodu CN. Wyrób, którego częścią jest alkohol etylowy w rozumieniu wskazanego przepisu nie staje się zaś przez to wyrobem akcyzowym zharmonizowanym – ustawodawca bowiem wyraźnie odróżnił wyrób akcyzowy od wyrobu, którego częścią – składnikiem, stał się wyrób akcyzowy. Sąd I instancji podkreślił, że w skład spornego preparatu kosmetycznego wchodził wyrób akcyzowy – alkohol etylowy o mocy ponad 80%, od którego został zapłacony podatek akcyzowy wobec zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy. Natomiast poprzez użycie do produkcji preparatu do higieny jamy ustnej A. E. wyrobu akcyzowego, preparat ten nie stał się wyrobem akcyzowym zharmonizowanym.
Zdaniem Sądu I instancji ze względu na fakt, że wyrób będący przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej nie był wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, a ponadto na terenie kraju nie została od niego zapłacona akcyza, to organy podatkowe prawidłowo uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu podatku określone w art. 60 ust. 1 ustawy o akcyzie oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu akcyzy.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji oraz art. 121 Ordynacji podatkowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził, że organy podatkowe popełniły błąd wydając za wcześniejsze okresy decyzje o zwrocie podatku akcyzowego w analogicznych stanach faktycznych, co nie może uzasadniać powielania błędnych rozstrzygnięć, jakimi byłyby kolejne decyzje o zwrocie akcyzy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku N. P. Sp. z o.o. w W. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), tj. naruszenie:
1. Art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 145 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przez organy podatkowe następujących przepisów:
a) art. 2 pkt 2, art. 67 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 295, poz. 257 ze zm., dalej - ustawa o akcyzie) oraz załącznika nr 2 pozycja 30 do ww. ustawy, poprzez uznanie, iż towar o nazwie handlowej A. E. nie jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym w rozumieniu ww. przepisów,
b) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej - Ordynacja podatkowa) poprzez błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, iż fakt wyprodukowania płynu do higieny jamy ustnej A. E. przy wykorzystaniu alkoholu etylowego i zapłaty akcyzy w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym nie pozwala na uznanie, iż sporny produkt jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, mimo spełnienia przez ww. towar kryterium minimalnej objętości alkoholu w towarze wymaganej przez przepisy ustawy o akcyzie dla uznania za wyrób akcyzowy zharmonizowany,
c) art. 60 ust. 1 ustawy o akcyzie w związku z art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (Dz. U. Nr 74, poz. 674) zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie zwrotu akcyzy", poprzez przyjęcie, że na gruncie ww. regulacji prawidłowe jest stanowisko, iż fakt wyprodukowania płynu do higieny jamy ustnej przy wykorzystaniu alkoholu etylowego i zapłaty akcyzy w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym nie pozwala na uznanie, iż sporny produkt jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, mimo spełnienia przez ww. towar kryterium minimalnej objętości alkoholu w towarze wymaganej przez przepisy ustawy o akcyzie dla uznania za wyrób akcyzowy zharmonizowany,
d) art. 122 i art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę stanu faktycznego polegającego na przyjęciu, iż Skarżąca nie spełniła przesłanek do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego, pomimo iż dokonana przez Skarżącą wewnątrzwspólnotowa dostawa preparatu A. E. stanowiła jednocześnie dostawę wewnątrzwspólnotową zawartego w tym preparacie wyrobu akcyzowego zharmonizowanego (alkoholu etylowego), od którego akcyza została zapłacona w kraju w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym,
e) art. 60 ust. 1 ustawy o akcyzie w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy o akcyzie oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy, przez przyjęcie, iż prawidłowym jest stanowisko, zgodnie z którym Skarżąca nie spełniła przesłanek do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy wyrobu akcyzowego zharmonizowanego, pomimo iż dokonana przez Skarżącą wewnątrzwspólnotowa dostawa preparatu A. E. stanowiła jednocześnie dostawę wewnątrzwspólnotową zawartego w tym preparacie wyrobu akcyzowego zharmonizowanego (alkoholu etylowego), od którego akcyza została zapłacona w kraju w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym,
f) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego w niniejszej sprawie w sposób sprzeczny z prawomocnymi, wcześniejszymi w stosunku do zaskarżonej decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł., który w tożsamych stanach faktycznych i prawnych dokonał zwrotu podatku akcyzowego na rzecz Spółki.
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominięcia przy określaniu katalogu wyrobów akcyzowych treści załącznika nr 2 do ustawy o akcyzie - pozycji 30 i zawartego w niej zwrotu "bez względu na symbol PKWiU",
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku polegającą na przyjęciu, że Skarżącej nie przysługuje zwrot akcyzy z uwagi na fakt, że wyrób będący przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie był wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, a także niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy rozstrzygnięcia tj. utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą zwrotu akcyzy Skarżącej, pomimo stwierdzenia przez sąd, że alkohol etylowy zawarty w dostarczonym wewnątrzwspólnotowo preparacie A.E. był wyrobem akcyzowym, od którego została zapłacona akcyza w kraju w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym.
II. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przez błędną wykładnię, tj.
1. naruszenie przepisu art. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 ustawy o akcyzie oraz załącznika nr 2 pozycja 30 do tej ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na definicję wyrobu akcyzowego zharmonizowanego składają się w każdym przypadku dwa elementy: odpowiednia objętość alkoholu w wyrobie oraz wskazana w ustawie odpowiednia pozycja PKWiU bądź CN, gdy tymczasem ww. przepisy pozwalają na przyjęcie stanowiska, iż w odniesieniu do niektórych wyrobów wystarczające będzie spełnienie wyłącznie kryterium objętości (ilości) alkoholu etylowego w wyrobie,
2. naruszenia przez Sąd przepisów art. 60 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy o akcyzie oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu w sprawie i uznaniu przez Sąd za prawidłowe rozstrzygnięcie organu podatkowego stwierdzającego niespełnienie przez Skarżącą przesłanek do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy wyrobu akcyzowego zharmonizowanego na gruncie ww. przepisów, pomimo iż przepisy te powinny mieć zastosowanie, gdyż dokonując wewnątrzwspólnotowej dostawy zawartego w preparacie A. E. wyrobu akcyzowego zharmonizowanego (alkoholu etylowego), od którego akcyza została zapłacona w kraju w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym Skarżąca spełniła przesłanki zwrotu akcyzy na gruncie w.w przepisów, niezależnie od kwestii, czy sam preparat A. E. jest wyrobem akcyzowym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego, uznając za prawidłowe stanowisko organów, które przyjęły że nie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru akcyzowego zharmonizowanego. Skarżąca kwestionując to stanowisko utrzymywała, że płyn do pielęgnacji jamy ustnej o nazwie handlowej A. E. jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym – alkoholem etylowym w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Gdyby nawet podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, to zdaniem skarżącej przysługiwał jej zwrot akcyzy, ze względu na użycie do produkcji preparatu A. E. alkoholu etylowego, który niewątpliwie jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym.
W rozpoznawanej sprawie istota problemu sprowadza się zatem do tego, czy wskazany we wniosku o zwrot akcyzy preparat jest wyrobem akcyzowym zharmonizowanym oraz czy przy takim sformułowaniu wniosku możliwy był zwrot akcyzy od użytego do jego produkcji alkoholu etylowego.
W związku z tym podnieść należy, że art. 60 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, iż podmiotowi, który dostarczył wyroby akcyzowe zharmonizowane na terytorium państwa członkowskiego, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot akcyzy. Z powołanego przepisu wynika, że warunkiem zwrotu podatku akcyzowego jest tożsamość towaru od którego zapłacono akcyzę w kraju i który był przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej. W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że podatek akcyzowy został zapłacony od alkoholu etylowego zużytego do produkcji preparatu do higieny jamy ustnej. Zawartość alkoholu etylowego w preparacie A. E., klasyfikowanym do kodu CN 33069000, wynosiła ponad 24 %.
W myśl art. 2 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi są paliwa silnikowe, oleje opałowe, gaz, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 2 do ustawy. Wśród tych wyrobów nie wymieniono preparatów do higieny jamy ustnej o kodzie CN 33069000.
W związku z tym należało rozważyć, czy słuszne jest stanowisko skarżącej, że preparat A. E., z uwagi na zawartość alkoholu powinien być uznany za wyrób akcyzowy zharmonizowany, o którym mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.
Jak już wspomniano wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi są napoje alkoholowe. Zgodnie z art. 67 ustawy o podatku akcyzowym do napojów alkoholowych w rozumieniu ustawy zalicza się piwo, wino, napoje fermentowane, produkty pośrednie oraz alkohol etylowy.
Na potrzeby ustawy o podatku akcyzowym pojęcie "alkohol etylowy" zostało zdefiniowane w art. 72 ust. 1 tej ustawy. W myśl powołanego przepisu alkoholem etylowym są wszelkie wyroby o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2 % objętości oznaczone odpowiednio symbolami PKWiU 15.91.10, 15.92.11 i 15 .92.12 oraz kodami CN 2208 i 2207, nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego grupowania PKWiU i kodu CN oraz napoje zawierające rozcieńczony lub nierozcieńczony spirytus oznaczone odpowiednio symbolami PKWiU 15.91.10 i 15.92.11 oraz kodami CN 2208 i 2207 10 00, a także wyroby o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 22 % objętości, oznaczone odpowiednio symbolami PKWiU 15.93.11, 15.93.12, 15.94.10 i 15.95.10 oraz kodami CN 2204 10, 2204 21 10, 2204 29 10, 2204, 2206 00 i 2205.
Klasyfikacja preparatu A. E. do kodu CN 33069000 wyłącza możliwość zaliczenia go grupy napojów zawierających rozcieńczony lub nierozcieńczony spirytus, gdyż wymienione w drugim zdaniu współrzędnie złożonym art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym kody dotyczą wódek, likierów, innych napojów alkoholowych, preparatów alkoholowych do produkcji napojów, alkoholu etylowego nieskażonego o mocy alkoholu 80 % i więcej. Nie jest także możliwe przyjęcie, że preparat ten należy do wyrobów o zawartości alkoholu przekraczającej 22 % alkoholu, albowiem powiązane z tą grupą wyrobów kody dotyczą win musujących gronowych, win ze świeżych winogron, moszczu z winogron, napojów fermentowanych i wermutów gronowych oraz innych win ze świeżych winogron przyprawionych roślinami lub substancjami aromatycznymi. Podkreślenia wymaga, że w przypadku wymienionych dwóch grup wyrobów w sposób wyraźny powiązano zaliczenie wyrobu do alkoholu etylowego z zaklasyfikowaniem go do odpowiedniego kodu CN lub symbolu PKWiU.
Przystępując do analizy art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze współrzędnie złożone ustawy o podatku akcyzowym należy zauważyć, że budowa tego zdania wskazuje na to, iż alkoholem etylowym jest wyrób o określonej (przekraczającej 1,2 % objętości) zawartości alkoholu i oznaczony odpowiednim symbolem PKWiU oraz kodem CN. Wymienione tu symbole PKWiU i kody CN oznaczają wódki, likiery, inne napoje alkoholowe, preparaty alkoholowe do produkcji napojów (PKWiU 15.91.10, CN 2208), alkohol etylowy nieskażony o mocy alkoholu ponad 80 %objętości lub więcej (PKWiU 15.92.11, CN 2207 10 00), alkohol etylowy i inne alkohole skażone, o dowolnej mocy (PKWiU 15.92.12, CN 2207 20 00 ). Niewątpliwie oba wymienione na wstępie warunki muszą być spełnione łącznie. Gdyby zamiarem ustawodawcy było zaliczenie do tej grupy wyrobu spełniającego tylko jeden z tych warunków, użyłby łącznika "lub", "albo" właściwego dla budowy zdania współrzędnego rozłącznego. Użycie w analizowanym zdaniu wyrazu "jeżeli" wskazuje, że w sytuacji gdy wyrób określony we wskazany wyżej sposób (tj. za pomocą zawartości alkoholu i kodu lub symbolu klasyfikacji statystycznej), nie występuje w obrocie samodzielnie, ale jest częścią innego wyrobu o dowolnym symbolu PKWiU czy kodzie CN, to nadal zachowuje przymiot wyrobu akcyzowego. Oznacza to, że możliwość zaliczenia wyrobu do alkoholu etylowego powstanie także wtedy, gdy ma on określone cechy ("wyroby o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2 % objętości oznaczone odpowiednio symbolami PKWiU 15.91.10, 15.92.11, 15 .92.12 oraz kodami CN 2208 i 2207") i jest on częścią innego wyrobu ("nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego grupowania PKWiU i kodu CN"). W takim przypadku alkoholem etylowym pozostaje, w myśl analizowanego przepisu, wyrób spełniający warunki dotyczące zawartości alkoholu i oznaczenia określonym symbolem PKWiU oraz kodem CN. Należy zauważyć, że w art. 72 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym odróżniono wyrób akcyzowy od wyrobu, którego częścią jest wyrób akcyzowy. Prowadzi to do wniosku, że wyrób, do którego produkcji użyto alkoholu etylowego i w związku z tym stanowi on jego część, nie staje się przez to wyrobem akcyzowym zharmonizowanym – alkoholem etylowym.
Nie jest trafny zarzut braku odniesienia Sądu I instancji do poz. 30 zał. Nr 2 do ustawy, skoro Sąd wskazał, że preparaty do higieny jamy ustnej nie są objęte zał. Nr 2 do ustawy. Jest to ocena prawidłowa jeśli zważyć, że poz. 30 zał. Nr 2 obejmuje "pozostałe napoje alkoholowe o zawartości alkoholu powyżej 1,2% objętości bez względu na symbol PKWiU oraz kod PCN", a sporny płyn A. E., o czym była mowa wyżej, nie jest napojem alkoholowym w rozumieniu art. 72 ust. 1 omawianej ustawy, a zatem nie może być zaliczony do towarów omawianą pozycją objętych.
W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane, że w skład preparatu do higieny jamy ustnej wchodził wyrób akcyzowy zharmonizowany - alkohol etylowy. Podatek akcyzowy został odprowadzony od zużycia tego alkoholu przy wytwarzaniu preparatu A.E.. W wyniku użycia w procesie produkcji A. E., wyrobu akcyzowego - alkoholu etylowego, ten ostatni wyrób – preparat do higieny jamy ustnej nie stał się jednak wyrobem akcyzowym zharmonizowanym. Podkreślenia wymaga, że dostawą wewnątrzwspólnotową objęty został preparat A. E., a nie użyty do jego wytworzenia wyrób akcyzowy zharmonizowany – alkohol etylowy. W związku z tym, a także z uwagi na brak tożsamości wyrobu od którego zapłacony został podatek akcyzowy i wyrobu będącego przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej zwrot akcyzy nie był możliwy.
W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione zarzuty skargi kasacyjnej wymienione w pkt I. 1 lit. a) i c) ,e), pkt. I.2. oraz w pkt II. 1. i II.2. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd pierwszej instancji nie naruszył wymienionych w tych zarzutach przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił postępowanie przeprowadzone przez organy orzekające w sprawie. W szczególności Sąd trafnie uznał za prawidłowe ustalenia organów, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Nie budzi także wątpliwości dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisów ustawy o podatku akcyzowym mających zastosowanie w sprawie. Wykładnia ta jest zbieżna z przedstawioną wyżej interpretacją przepisów wspomnianej ustawy dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Strona skarżąca niesłusznie zarzuca, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę mimo naruszenia przez organy art. 2 Konstytucji RP oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Wspomniane naruszenie miało polegać na rozstrzygnięciu wniosku o zwrot akcyzy w sposób sprzeczny z wcześniejszymi ostatecznymi decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł., który w tożsamych stanach faktycznych i prawnych orzekł o zwrocie akcyzy na rzecz skarżącej. Sąd pierwszej instancji odniósł się do omawianej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazując, że zmiany stanowiska organów podatkowych nie można uznać za nieuzasadnioną. Należy zgodzić się ze skarżącą, że w państwie praworządnym pożądane jest, aby organy w takich samych stanach faktycznych i prawnych wydawały identyczne rozstrzygnięcia. Zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe przy tym samym stanie faktycznym i prawnym narusza zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy jednak zauważyć, że wspomnianej zasady nie można rozumieć jako bezwzględnego obowiązku wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem i powielających popełnione wcześniej błędy (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 723/05, Lex nr 274881). W przypadku, gdy wcześniejsze, korzystne dla skarżącej rozstrzygnięcia o zwrocie akcyzy, zapadły z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego nie może ona oczekiwać, że organ będzie ponownie wydawał błędne decyzje. Zasada demokratycznego państwa prawnego, jak i zasada budzenia zaufania do organów podatkowych nie oznaczają bowiem, że organ podatkowy nie może w podobnym stanie faktycznym wydać innego rozstrzygnięcia niż to, które wydał poprzednio. Nie można bowiem żądać od organów podatkowych, by po wydaniu wadliwego rozstrzygnięcia powtarzały dalej ten sam błąd. Praktyka taka byłaby sprzeczna z zasadą praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), która zobowiązuje organy administracji do czuwania nad tym, by prowadzone przez nie postępowania, jak i wydane rozstrzygnięcia, były zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że ich podstawę stanowi założenie, iż wniosek strony powinien być uwzględniony z uwagi objęcie dostawą wewnątrzwspólnotową wyrobu akcyzowego zharmonizowanego – alkoholu etylowego, który stanowił część preparatu A. E. Zdaniem skarżącej, obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które doprowadziłoby do konkluzji, że wniosek strony należało potraktować jako żądanie zwrotu akcyzy zapłaconej od użytego w procesie produkcji preparatu A. E. alkoholu etylowego i w efekcie uwzględnienie tego wniosku byłoby możliwe.
W związku z przedstawionym stanowiskiem strony należy zauważyć, że decyzja, której legalność oceniał Sąd pierwszej instancji została wydana w postępowaniu wszczętym wnioskiem strony o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium kraju. Jak już wspomniano z art. 60 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, który stanowił podstawę prawną wniosku i rozstrzygnięcia organów podatkowych wynika, iż podmiotowi, który dostarczył wyroby akcyzowe zharmonizowane na terytorium państwa członkowskiego, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, przysługuje zwrot akcyzy. Nie powinno budzić wątpliwości, że zwrot podatku akcyzowego następuje na wniosek podmiotu dokonującego dostawy (art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy o podatku akcyzowym). Wniosek ten stanowi żądanie strony wszczęcia postępowania podatkowego w rozumieniu art. 165 § 1 o.p. Strona, wskazując we wniosku, czego domaga się od organu, wyznacza tym samym przedmiot postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca we wniosku z dnia 5 stycznia 2007 r. wskazała, że domaga się zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobu pod nazwą A. E. Treścią tego żądania organ podatkowy był związany i ono wytyczało ramy postępowania. Dodać należy, że skarżąca powołała się też na dokumenty wskazujące na wykonanie dostawy preparatu A. E. oraz na zapłatę podatku akcyzowego w kraju od tego wyrobu. Podkreślenia wymaga, że w odpowiedniej rubryce wniosku nie wskazano, iż podatek został zapłacony z tytułu wykonania czynności opodatkowanej tym podatkiem i dotyczącej innego wyrobu. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że podatek akcyzowy został faktycznie zapłacony od alkoholu etylowego zużytego do produkcji preparatu do higieny jamy ustnej. Natomiast strona wnosiła o zwrot podatku zapłaconego w kraju od wyrobu akcyzowego zharmonizowanego, określając wyrób akcyzowy zharmonizowany jako A. E. Jak wyżej wcześniej wyjaśniono, wspomniany wyrób, przez użycie do jego wytworzenia wyrobu akcyzowego zharmonizowanego, sam nie stał się takim wyrobem. Z tych względów prawidłowo organy podatkowe uznały, a stanowisko to słusznie zaakceptował Sąd pierwszej instancji, że nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu akcyzy określone w art. 60 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Wyrób, będący przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej nie był bowiem wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, ponadto na terenie kraju nie została od niego zapłacona akcyza. Należy zaznaczyć, że podatek akcyzowy zapłacono od składnika preparatu A. E., zaś tego składnika nie wskazano we wniosku jako wyrobu akcyzowego zharmonizowanego, będącego przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej.
W świetle powyższych uwag organy podatkowe, będąc związane treścią wniosku nie miały obowiązku prowadzenia postępowania w szerszym zakresie, niż to wynikało z żądania strony. Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 145 § 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 60 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i § 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy (pkt I.1 lit. b), d) oraz pkt I.3 skargi kasacyjnej), należało w związku z tym uznać za chybione.
Z tych samych powodów nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku polegające na przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje zwrot akcyzy z uwagi na fakt, że wyrób będący przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie był wyrobem akcyzowym zharmonizowanym, a także niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy rozstrzygnięcia tj. utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą zwrotu akcyzy, pomimo stwierdzenia przez sąd, że alkohol etylowy zawarty w dostarczonym wewnątrzwspólnotowo preparacie A. E. był wyrobem akcyzowym, od którego została zapłacona akcyza w kraju w ramach zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w składzie podatkowym Jak już wspomniano kwestia zwrotu podatku akcyzowego od użytego do produkcji preparatu A. E. alkoholu etylowego wykraczała poza ramy postępowania wyznaczone wnioskiem skarżącej z dnia 5 stycznia 2007 r. W związku z tym ani organy podatkowe, ani WSA nie miały obowiązku badania okoliczności związanych z tą kwestią.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym wyroku trafnie przyjęto, że preparat do higieny jamy ustnej A. E. był wytwarzany przy wykorzystaniu alkoholu etylowego, który stanowił ponad 24% objętości wyrobu, a skarżąca uiściła akcyzę od wykorzystanego w produkcji alkoholu oraz dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej preparatu A. E., który nie był wyrobem akcyzowym zharmonizowanym w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym. Produkt ten został bowiem przez skarżącą spółkę zaklasyfikowany do kodu CN 3306, obejmującego preparaty do higieny jamy ustnej lub higieny dentystycznej, m.in. płyny do płukania ust i odświeżacze jamy ustnej. Powyższy kod CN nie został wymieniony w art. 72 ust. 1 i w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy o podatku akcyzowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało zatem podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że preparat stanowiący przedmiot wniosku o zwrot akcyzy nie był wyrobem akcyzowym zharmonizowanym. W konsekwencji wniosek skarżącej spółki o zwrot podatku akcyzowego nie mógł być uwzględniony.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło