II SA/Ke 226/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2008 roku sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu pisma oddala skargę. II SA/Ke 226/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku L. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem tego samego organu z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r. zatytułowanym "skarga", L. S. podniósł, że nie zgadza się z treścią pisma Rady Gminy z dnia 24 października 2007 r. i zażądał od Rady Gminy i od Posterunku Policji- Komisariatu Policji w Ć. udzielenia odpowiedzi i przedstawienia dowodów świadczących o tym, że jest uzależniony od alkoholu. Ponadto oświadczył, że pomyłka Przewodniczącej Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w B.- W. Z. ( we wniosku Komisji z dnia 28 czerwca 2006 r. błędnie stwierdzono, że L. S. zaniedbuje opiekę nad małoletnimi dziećmi, podczas gdy pozostaje on bezdzietnym kawalerem) była celowym działaniem, co potwierdza opinia z Posterunku Policji- Komisariatu w Ć. z dnia 4 maja 2006 r. Skarżący dodał, że nie przyjmuje przeprosin w tym zakresie i domaga się ukarania oraz pozbawienia praw wykonywania zawodu przez W. Z. Organ ustalił, że postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 66 § 3 kpa zwróciło pismo L. S., dotyczące postępowania o leczenie odwykowe wszczętego na wniosek M. S. przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W uzasadnieniu orzeczenia organ przytoczył treść art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i wskazał, że kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji. SKO powołało się na treść przepisu art. 26 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 1982r., nr 35, poz. 230), zgodnie z którym osoby uzależnione od alkoholu można zobowiązać do poddania się leczeniu w stacjonarnym lub niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. O obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu orzeka sąd. W związku z powyższym, rzeczą sądu jest przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, a w szczególności dowodu z opinii biegłego (art. 27 ust. 1), a w razie istnienia takiej potrzeby oddanie badanej osoby pod obserwację w zakładzie leczniczym (art. 27 ust. 2). Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło w tym postanowieniu na stanowisku, iż przedmiotowa sprawa należy do właściwości sądów powszechnych tj. Sądu Rejonowego w O., w związku z czym, w myśl art. 66 § 3 kpa postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r. zwrócono pismo skarżącemu. Rozpatrując wniosek L. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ przytoczył treść art. 19 kpa, w myśl którego organy administracji publicznej są zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej) oraz postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia 11 stycznia 1995 r., III PO 9/94, OSNAPiUS 1995, nr 2, poz.152, w którym wskazano, że jeżeli organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania. Prawidłową formą - w przypadku uznania się za organ administracji publicznej niewłaściwy do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji - jest przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 kpa) lub zwrócenie podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 3 kpa). Po ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wydanie postanowienia na podstawie art. 66 § 3 kpa w przedmiocie zwrotu pisma L. S. z dnia 5 listopada 2007 r. zatytułowanego "skarga", było nieprawidłowe. Stosownie do wskazanego wyżej przepisu, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy organ wskazał, że L. S. w piśmie z dnia 5 listopada 2007 r. podniósł, że nie zgadza się z działaniami Rady Gminy w B. przedstawionymi w piśmie Rady z dnia 24 października 2007r., porusza nadto kwestię udowodnienia nadużywania przez niego alkoholu oraz ukarania i pozbawienia praw wykonywania zawodu przez W. Z. W postanowieniu z dnia [...] uznano, iż sprawa stanowiąca przedmiot niniejszego podania należy do właściwości sądów powszechnych, tj. Sądu Rejonowego w O. SKO podkreśliło, że zgodnie z treścią art. 1 kpc, kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Mając na uwadze, iż przepisy szczególne w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania, jak również fakt, że żądania skarżącego nie mieszczą się w granicach art. 1 kpc tj. nie są sprawami cywilnymi, bezsporny zdaniem organu pozostaje fakt, że wskazanie sądu powszechnego jako organu właściwego do rozpatrzenia niniejszej sprawy było błędne. Organ wskazał, że zawiadomienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jednakże powstaje pytanie, czy forma postanowienia dla czynności "zawiadomienia" znajduje szersze zastosowanie niż forma postanowienia "przekazującego", podjętego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w doktrynie (w tym zakresie organ powołał się na Komentarz do art. 66 Kodeksu postępowania administracyjnego, G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Tom I i II, Zakamycze 2005r.) obowiązuje pogląd, że postanowienie takie powinno być podejmowane jedynie wtedy, jeśli "sprawy inne", o jakich mowa w art. 65 § 1 zdanie drugie kpa są rozstrzygane w ogólnym postępowaniu administracyjnym, w drodze decyzji administracyjnych. Za taką opcją przemawia wykładnia systemowa. Natomiast w odniesieniu do innych spraw, w ramach obowiązku wynikającego z art. 9 kpa organ administracji powinien poinformować wnoszącego podanie o organach właściwych do rozpatrzenia tych spraw zwykłym pismem. Mając więc na uwadze, że żądania L. S. nie podlegają rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, zwrot wniosku z dnia 5 listopada 2007 r. powinien nastąpić zwykłym pismem z pouczeniem o organie właściwym do jego rozpoznania. Ponadto organ podał, że jeżeli L. S. uznał, iż jego dobra osobiste zostały naruszone wskutek działania Przewodniczącej Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w B. – W. Z. powinien wystąpić z odpowiednim powództwem do sądu powszechnego, zaś kwestia zastosowania wobec skarżącego obowiązku leczenia odwykowego została już rozstrzygnięta przez Sąd Rejonowy w O., który w sprawie o sygn. akt III RNs 204/06, po przeprowadzeniu rozprawy, oddalił wniosek Gminnej Komisji o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że skoro skarżący w piśmie z dnia 5 grudnia 2007 r. zatytułowanym "skargą" jak i w piśmie z dnia 8 stycznia 2008 r. nazwanym "zażaleniem" kwestionuje działania podejmowane przez Radę Gminy w B. i nie zgadza się z pismem z dnia 24 października 2007 r., to mając na uwadze treść art. 229 pkt 1 kpa organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa jest wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa, a zatem skarga zostanie przekazana do rozpoznania odrębnym pismem Wojewodzie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach L. S. domagając się ukarania i pozbawienia praw do wykonywania zawodu W. Z. – Przewodniczącą Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Urzędzie Gminy. Skarżący podkreślił, że nie zgadza się z umorzeniem postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji i postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podzielając stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia podkreślenia wymaga, że zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pismo L. S. z dnia 5 listopada 2007 r. jest skargą, o jakiej mowa w art. 227 kpa. Z pisma skarżącego wynika bowiem w sposób jednoznaczny, iż kwestionuje on stanowisko zajęte przez Radę Gminy w B. z dnia 24 października 2007r. odnośnie skierowanego do sądu wniosku o jego przymusowe leczenie odwykowe, a nadto domaga się ukarania Przewodniczącej Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie – W. Z. w związku z podaniem przez nią nieprawdziwych informacji w tym wniosku. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy prawidłowo organ przyjął, że sprawa będąca przedmiotem podania skarżącego (nazwanego "skargą") nie należy do właściwości sądów powszechnych i nie było podstaw do zwrotu podania w oparciu o art. 66 § 3 kpa. Zasadnym jest także pogląd, że w sprawie nie ma zastosowania art. 65 § 1 kpa, zgodnie z którym organ niewłaściwy, do którego podanie wniesiono, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego w drodze postanowienia. Słusznie przy tym Kolegium przyjęło, że przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia o przekazaniu jedynie w stosunku do tych spraw, których zakończenie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Treść złożonej przez L. S. skargi wskazuje zaś niewątpliwie na to, że nie mamy do czynienia z takim właśnie przypadkiem. Postępowanie skargowe dotyczące wadliwej działalności organu lub jego pracownika zostało uregulowane w Rozdziale 2 Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 227 kpa przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie natomiast z art. 229 pkt 1 kpa, jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności lub zadań rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa – jest wojewoda, a w zakresie spraw finansowych –regionalna izba obrachunkowa. Nie ulega zatem wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi L. S. na kwestionowaną przez niego działalność Rady Gminy w B. W takim przypadku, stosownie do treści art. 231 kpa organ, który otrzymał skargę, a nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Jak wynika z akt sprawy, korzystając z dyspozycji tego przepisu Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 6 marca 2008r. przekazało skargę L. S. do rozpatrzenia Wojewodzie, o czym zainteresowany został powiadomiony w dniu 13 marca 2008r. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania jest jak najbardziej prawidłowe, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwe do rozpoznania skargi i nie zachodziły podstawy wydania przez ten organ postanowienia w trybie art. 65 § 1 lub 66 kpa. W sytuacji, gdy Kolegium wadliwie wszczęło postępowanie i wydało postanowienie z dnia [...] obowiązkiem organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy było jego uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że jak wspomniano już na wstępie wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast właściwe do wydania orzeczenia jakiego domaga się skarżący, tj. "ukarania i pozbawienia praw do wykonywania zawodu W. Z. –Przewodniczącą Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Urzędzie Gminy". Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.