II SA/Gl 186/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2008r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. (L.dz. [...]) zwrócił się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w B. w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) o sprawdzenie kwalifikacji obecnie skarżącego S. M. (M.) wobec przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...]r. do [...]r. Wniosek ten przesłano również Komendantowi Miejskiemu Policji w B. celem skierowania skarżącego na badania psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] roku Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. (L.dz. [...]) poinformował skarżącego, iż zgodnie z § 8 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998) odbyte szkolenie nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Komendant Miejski Policji w B. w oparciu o art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym orzekł o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. W dniu [...]r. do Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...]r., w którym zwrócił się on o wycofanie wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, podnosząc błąd w liczbie przypisanych mu punktów za popełnione wykroczenia. Skarżący wskazał, iż funkcjonariusz policji wypisujący mandat karny wpisał w blankiecie 24 punkty, a nie 25 jak to wynika z wniosku. Nadto wniósł o zmniejszenie liczby punktów karnych z uwagi na wzięcie udziału w szkoleniu dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w dniu [...]r. w [...] w B. Następnie skarżący pismem z dnia [...]r. złożył odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w B. i podniósł, iż w istocie naruszył w dniu [...]r. przepisy ruchu drogowego, jednakże za to wykroczenie otrzymał mandat karny, który przyjął oraz 24 pkt karne, a nie 25 pkt karnych, jak wynika z przedmiotowego wniosku. Powyższe zostało potwierdzone podpisem skarżącego na mandacie karnym i wpisem przez policjanta. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...]r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wyjaśnił, iż funkcjonariusz Policji KPP M. nakładający na skarżącego mandat karny za popełnienie, na drodze [...] w miejscowości M., naruszeń przepisów ruchu drogowego, umieścił na blankiecie mandatu błędny zapis liczby 24 punktów. Wskazał bowiem, iż zgodnie z przepisami powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, popełnionym przez skarżącego wykroczeniom odpowiadają określone kody czynów oraz liczby punktów tj. za wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi pkt 9, za niestosowanie się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła" –pkt 5, za przekroczenie prędkości od 31-40 km/h pkt 6, za naruszenie zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniach pkt 5. W związku z powyższym suma punktów za powyższe naruszenia wyniosła 25 i taką liczbę policjant winien był wpisać na blankiecie mandatu karnego. Omyłka ta nie stanowi jednak podstawy do anulowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego jako kierującego pojazdem. Z kolei rozpoznając odwołanie skarżącego, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone wcześniej tak we wniosku z dnia [...]r., jak i w piśmie skierowanym do skarżącego z dnia [...]r. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W jej treści odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo oświadczył, że nie naruszył zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu, bo w miejscu naruszenia przepisów nie było żadnego skrzyżowania, co powoduje, iż łączna liczba punktów karnych winna być zmniejszona o dalsze 5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkiej jej argumenty Sąd podziela. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały w ocenie składu orzekającego z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) Prawa o ruchu drogowym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił w powołanym już rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2002 roku m.in. warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi. Z kolei z art. 98 § 3 in fine Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wynika, że mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W świetle powołanych wyżej przepisów stwierdzić przyjdzie, iż brak było podstaw do wpisania do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego większej liczby punktów za wykroczenia popełnione przez skarżącego w dniu [...] roku, aniżeli 24. Taka bowiem liczba punktów wynika z prawomocnego mandatu serii [...] nr [...] wystawionego w dniu [...] roku przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w M. Treść tego mandatu nie była kwestionowana przez strony postępowania. Dodać należy, że mandat ten nie został wzruszony, zaś brak jest przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wpisania do ewidencji innej liczby punktów, aniżeli wynikająca z tytułów określonych w powołanym § 4 ust. 1 rozporządzenia. Okoliczność, że wpisanie liczby 24 punktów było wynikiem omyłki funkcjonariusza pozostaje bez wpływu na treść prawomocnego mandatu karnego i skutków, jakie ten mandat wywołuje po uzyskaniu przymiotu prawomocności. Skoro brak było podstaw do wpisania do ewidencji kierowców większej liczby punktów, aniżeli 24, to tym samym brak było podstaw do skierowania skarżącego tak na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ruchu drogowym, jak i na badania psychologiczne w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) tej ustawy. Przepisy te mają bowiem zastosowanie wyłącznie do kierowców, którzy przekroczyli liczbę 24 punktów. W niniejszym postępowaniu, jak już wspomniano na wstępie, Sąd jest związany granicami skargi, co powoduje, iż kontroli podlegają tylko decyzje w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Jednakże poczynione wyżej ustalenia mają taki wpływ na dalszy tok postępowania, że Komendant Wojewódzki Policji w K. dokona odpowiedniej korekty we wpisie do ewidencji kierowców, a w konsekwencji anuluje bądź uchyli swój wniosek z dnia [...] roku. Dokonując korekty wpisu do ewidencji organ będzie miał również na uwadze okoliczność przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia z dnia [...] roku o odbyciu szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie, że kontrolowane decyzje są decyzjami w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) i w stosunku do nich w pełni zastosowanie znajdują przepisy tego Kodeksu. Zgodnie z art. 129 § 1 kpa odwołanie od decyzji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł odwołanie bezpośrednio do organu odwoławczego. W takiej sytuacji organ ten winien był przekazać odwołanie organowi pierwszej instancji celem umożliwienia mu podjęcia działań, o których mowa w art. 132 i 133 kpa. Zauważyć przy tym przyjdzie, iż wniesienie przez skarżącego odwołania bezpośrednio do organu odwoławczego było wynikiem niepełnego pouczenia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji, czym doszło do naruszenia art. 107 § 1 kpa. Co prawda naruszenia te nie miały w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, jednak Sąd jest zobowiązany z urzędu zwrócić na nie uwagę. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut skarżącego, jakoby nie popełnił wykroczenia polegającego na naruszeniu zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu. Ta okoliczność została stwierdzona wskazanym wyżej prawomocnym mandatem karnym, z czym skarżący się zgodził przyjmując ten mandat. Również z treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wynika, że skarżący nie kwestionuje przypisanych mu w dniu [...] roku wykroczeń. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono pomimo uwzględnienia skargi, a to wobec braku wniosku w tym przedmiocie (art. 210 § 1 p.s.a. - pouczenie zawarte było w treści zawiadomienia o terminie rozprawy).