III SA/Wa 258/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. sprawy ze skargi Z. Oddział [...] w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę III SA/Wa 258/08 Uzasadnienie. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 64c § 2,3,4 i 7 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela – Z. Oddział [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 3 w zw. z § 2 u.p.e.a. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że z okoliczności sprawy wynikało, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] na podstawie art. 64 c § 1,4 i 7 u.p.e.a. obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że koszty egzekucyjne powstały wskutek zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego i nie zostały pokryte z powodu nieuzyskania w toku egzekucji odpowiednich środków pieniężnych. Na postanowienie organu pierwszej instancji wierzyciel wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wskazanym na wstępie postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Na postanowienie organu drugiej instancji wierzyciel wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 59 § 1 pkt 1-10, art. 64c, art. 71 § 1 i 2 u.p.e.a. przez bezpodstawne obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi podnoszono, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne przez długi okres czasu. W toku postępowania wierzycielowi zwrócono niektóre z tytułów wykonawczych bez umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ miał świadomość, że dłużnik nie prowadzi działalności gospodarczej i ograniczył się tylko do zajęcia rachunku bankowego. Ponadto organ podejmował próby prowadzenia egzekucji w miejscu, co do którego wiedział, że dłużnik nie prowadzi tam działalności. Organ nie zwrócił się przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego do wierzyciela o wskazanie majątku dłużnika, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja. Okoliczności te świadczą o tym, że organ pozbawił wierzyciela wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Ponadto organ nie złożył wniosku o wyjawienie majątku w trybie art. 71 § 1 i 2 u.p.e.a. Organy bezzasadnie przyjęły, że niniejszej sprawie wskutek złożenia przez wierzyciela wniosku o umorzenie egzekucji doszło do odstąpienia wierzyciela od egzekwowania obowiązku – art. 59 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu było postanowienie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami umorzonego postępowania egzekucyjnego. W skardze podniesiono zarzuty w zakresie prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego – brak wezwania dłużnika do wyjawienia majątku, podejmowanie przez organ czynności które z oczywistych względów nie mogły doprowadzić do wyegzekwowania obowiązku objętego tytułami egzekucyjnymi, umorzenie postępowania bez zwrócenia się do wierzyciela o wskazanie majątku dłużnika, z którego mogła być prowadzona egzekucja. W ocenie Sądu zarzuty te mogły być podnoszono w toku postępowania egzekucyjnego ewentualnie w zażaleniu na postanowienie o umorzeniu egzekucji. Zgodnie z treścią art. 59 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Skarżący zakład przez wniesienie zażalenia na podstawie powołanego przepisu mógł zakwestionować przedwczesne jego zdaniem umorzenie egzekucji. Na podstawie art. 54 § 2 u.p.e.a. wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym może wnieść skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W drodze tego środka zaskarżenia, w niniejszej sprawie wierzyciel mógł zaskarżyć prowadzenie egzekucji ograniczającej się jedynie do podejmowania tych samych czynności egzekucyjnych, które w sposób oczywisty nie mogły doprowadzić do wyegzekwowania obowiązku objętego egzekucją administracyjną. Skoro jednak w niniejszej sprawie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego i strona skarżąca nie zaskarżyła postanowienia wydanego w tym przedmiocie to na obecnym etapie postępowania nie może podnosić zarzutów przeciwko sposobowi prowadzenia egzekucji i przedwczesnemu jej zakończeniu. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest postanowienie rozstrzygające o obowiązku poniesienia przez wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie to jest konsekwencją zakończenia egzekucji w sposób niepozwalający na pokrycie kosztów egzekucyjnych z kwot uzyskanych w toku egzekucji. Zatem ma ono charakter odrębny od właściwego postępowania egzekucyjnego i nie może stanowić środka do wzruszania rozstrzygnięć zapadłych w tym postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4a-4c oraz art. 64e § 4a. Zastrzeżenia wskazane w tym przepisie nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Wydanie, w niniejszej sprawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego było spowodowane stwierdzeniem, że w wyniku egzekucji nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. W wyniku prowadzonej egzekucji organ nie uzyskał kwot pozwalających na pokrycie kosztów egzekucyjnych, zatem zgodnie z treścią art. 64c § 4 u.p.e.a. miał obowiązek obciążyć nimi wierzyciela. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.