II FZ 403/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C.-P. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 329/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi C.-P. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 2 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 329/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił "C. - P." sp. z o.o. w Ł. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 2 października 2007 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2008 r. - doręczonym skutecznie w dniu 29 kwietnia 2008 r. - , Spółka została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Termin do opłacenia wpisu upłynął z dniem 6 maja 2008 r. Pismem z dnia 9 maja 2008 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprawę, której dotyczy skarga, prowadziła wiceprezes spółki A. D., która w dniu 26 marca 2008 r. trafiła nagle do szpitala z powodu silnych bólów porodowych nie mając możliwości przekazania sprawy innemu pracownikowi celem dalszego jej monitorowania. Wskazała, że A. D. przebywała w szpitalu w okresie 26 - 30 marca 2008 r. (w załączeniu przedłożono zaświadczenie lekarskie potwierdzające ten fakt). Spółka argumentowała, iż pracownik, który przejął sprawę uznał przez pomyłkę, że uiszczając wpis w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 335/08 dokonuje opłaty we wszystkich sprawach. W załączeniu przedłożyła dowód uiszczenia wpisu od skargi w dniu 8 maja 2008 r. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji podkreślił, iż w stanie faktycznym sprawy nie została spełniona przesłanka braku winy, określona w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie "p.p.s.a." Okoliczności wskazującej na brak winy nie stanowiła - w ocenie Sądu - nagła hospitalizacja osoby odpowiedzialnej w Spółce za prowadzenie niniejszej sprawy z tego m. in. powodu, iż osoba ta przebywała w szpitalu w marcu 2008 r., zaś wezwanie do opłacenia wpisu zostało doręczone Stronie w dniu 29 kwietnia 2008 r. Sąd nie dostrzegł tym samym związku między hospitalizacją tej osoby, a uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu. O braku winy nie świadczył także fakt omyłkowego uznania przez pracownika spółki, że opłata wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 335/08 obejmuje opłatę w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wywiódł, iż zaniedbania w organizacji pracy spółki oraz nieuwaga pracowników w zakresie nadzoru nad sprawami sądowymi nie stanowią o braku winy w nieterminowym uiszczeniu wpisu od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podniosła, iż wprawdzie faktycznie - jak podkreślił Sąd I instancji - osoba odpowiedzialna za prowadzenie niniejszej sprawy w Spółce była hospitalizowana w marcu 2008 r., a nie w dniu otrzymania wezwania do zapłaty wpisu, jednakże pobyt w szpitalu spowodowany był porodem, a późniejsza opieka nad dzieckiem wykluczała powrót do pracy. A. D. nie była więc w stanie dopełnić obowiązku przekazania sprawy innemu pracownikowi ("bóle porodowe zjawiły się nagle i wiązały się z nagłą koniecznością pilnego wyjazdu do szpitala"). Zdaniem Spółki, Sąd I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich argumentów podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu. W sytuacji przedstawionej bowiem we wniosku, nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie można było usunąć przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 149). Słusznie orzekł Sąd I instancji, iż Skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Na wstępie odnieść należy się do eksponowanego w zażaleniu argumentu dotyczącego nagłej hospitalizacji osoby odpowiedzialnej za niniejszą sprawę w Spółce oraz jej nieobecności w pracy z uwagi na konieczność opieki nad dzieckiem. Z doświadczenia życiowego oraz akt niniejszej sprawy nie wynika, aby hospitalizacja wiceprezes Spółki, poród i w konsekwencji opieka nad dzieckiem była zdarzeniem "nagłym i niespodziewanym". Spółka - jako profesjonalny uczestnik obrotu - mogła bowiem wcześniej (w ciągu kilku poprzedzających miesięcy lub najpóźniej w marcu 2008 r.) przygotować się do dłuższej nieobecności wiceprezes i zaplanować zastępstwo. Ponadto trudno uznać, że poród był "nagły", skoro z przedłożonej przez Stronę karty informacyjnej leczenia szpitalnego A. D. wynika, iż w dniu 26 marca 2008 r. ciąża była po terminie. Dla uznania, iż powyższe okoliczności nie świadczą o braku winy Spółki w uchybieniu terminu, nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż doręczenie zarządzenia o wpisie od skargi nastąpiło w dniu 29 kwietnia 2008 r., a zatem Strona skarżąca miała kolejny miesiąc na przeorganizowanie trybu pracy umożliwiające jej prawidłowe funkcjonowanie. Niewiarygodne jest także twierdzenie zawarte w zażaleniu, iż w kwietniu 2008 r. A. D. nie pracowała, skoro np. w dniu 16 kwietnia 2008 r. podpisała pismo procesowe do Sądu (k. 16 akt), a zatem - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - była w stanie kontrolować funkcjonowanie Spółki i przekazać swoje obowiązki kompetentnemu pracownikowi. Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do powyższych okoliczności przedstawionych przez Spółkę ze względu na treść zażalenia, jednakże podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla uznania winy Strony w uchybieniu terminu (w stopniu niedbalstwa) ma fakt, iż pracownik dokonujący przelewu wpisu nie wywiązał się należycie z tego obowiązku. Niezrozumiałe jest bowiem twierdzenie, iż osoba ta uznała, że uiszczając wpis w kwocie 100 zł w sprawie o innej sygnaturze, dokonuje skutecznie opłaty w pozostałych sprawach (m. in. I SA/Wr 328/08, I SA/Wr 333/08, I SA/Wr 334/08), zwłaszcza w niniejszej, w której wpis wynosi 400 zł. Zaniedbanie pracownika przy dokonywaniu czynności procesowych obciąża Spółkę i nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Wprawdzie żaden z rozpatrywanych z osobna argumentów Strony zawartych we wniosku i zażaleniu nie przekonał Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku winy w uchybieniu terminowi, jednakże podkreślić również należy brak konsekwencji w tłumaczeniu Spółki: z jednej bowiem strony, A. D. nie zdążyła przekazać nikomu obowiązków związanych z niniejszą sprawą, a z drugiej - pracownik zajmujący się niniejszą sprawą, wadliwie zrozumiał treść zarządzenia z dnia 22 kwietnia 2008 r. Wobec wykazania, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.