II SA/Bd 222/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do użytkowania instalacji gazowej i elektrycznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. N. pozwolenia na budowę instalacji gazowej i elektrycznej suszarni i magazynu zboża w miejscowości S. gmina K., wskazując jednocześnie, iż inwestycja ta ma przebiegać z zachowaniem warunków wynikających z art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207 poz. 2016). Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji Starosty [...], podnosząc, iż została ona wydana niezgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska oraz niezgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane (cyt. wyżej). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2007r. K. N. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o zakończeniu robót budowlanych polegających na budowie instalacji gazowej i elektrycznej Suszarni i Magazynu Zboża w S.. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zgłosił sprzeciw do użytkowania instalacji gazowej oraz elektrycznej (w tym 2 zbiorników gazu po 200 m³ każdy) Suszarni i Magazynu Zboża na dz. nr ew. [...] w S. gm. K. w zakresie robót wskazanych w decyzji Starosty [...] z dnia [...].06.2004 r., nr [...]. W motywach decyzji organ wskazał, iż nie może on wyrazić zgody na użytkowanie obiektów budowlanych oraz instalacji, dla których inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji K. N. zarzucił jej naruszenie art. 54 ustawy prawo budowlane oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wskazał, iż decyzję tę otrzymał w 27 dniu od dnia złożenia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych tj. od [...].01.2008r., a zatem z uchybieniem 21-dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane. Podniósł także, iż instalacje objęte sprzeciwem organu powstały na podstawie prawomocnej decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę, a roboty budowlane związane z ich budową wykonano w okresie jej obowiązywania tj. w 2004 r., jednakże ze względu na prowadzone przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego postępowania inwestor nie miał możliwości złożenia wcześniej zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Odwołujący się wywiódł przy tym, iż przepisy art. 54 i 57 Prawa budowlanego w oparciu, o które składał zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych nie uzależniają złożenia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych od posiadania, w chwili składania tegoż zawiadomienia, decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż jego zdaniem w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające wniesienie przez organ sprzeciwu od zamierzonego użytkowania obiektu budowlanego, gdyż inwestor nie posiada pozwolenia na budowę tegoż obiektu. Zwrócił również uwagę, iż ustawodawca ustanowił wyjątki od zasady przystąpienie do użytkowania obiektu po zawiadomieniu o zakończeniu budowy. W przypadkach określonych w przepisie art. 55 ustawy Prawo budowlane (cyt. wyżej) do użytkowania obiektu budowlanego można przystąpić dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na wyżej wskazaną, K. N. ponowił argumentację zawartą w odwołaniu, podnosząc, iż organ I instancji wniósł sprzeciw z uchybieniem 21-dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane. Skarżący wskazał przy tym, iż wprawdzie pracownicy organu I instancji próbowali doręczyć mu decyzję w dniu [...] stycznia 2008 r. na terenie Suszarni w S., ale zastali jedynie jego pracownika, który nie przyjął korespondencji, gdyż nie był do tego upoważniony. Ponadto podniósł, iż fakt przywołania w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji przepisu art. 55 ustawy Prawo budowlane jako wyjątku od zasady przystąpienia do użytkowania obiektu po zawiadomieniu o zakończeniu robót budowlanych, świadczyć może o tym, iż organ odwoławczy uznał, że na skarżącym spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenie na użytkowanie. Tymczasem instalacja gazowa z dwoma zbiornikami gazu oraz instalacja elektryczna magazynu gazu płynnego nie należy do kategorii obiektów, dla których przed przystąpieniem do użytkowania należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący ponadto ponownie wskazał, iż instalacje objęte sprzeciwem organu I instancji powstały na podstawie prawomocnej decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę, a roboty związane z ich budową wykonano w okresie jej obowiązywania oraz że przepisy art. 54 i 57 Prawa budowlanego w oparciu, o które składał zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych nie uzależniają złożenia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych od posiadania, w chwili składania tegoż zawiadomienia, decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącego, żądanie od niego przez organy nadzoru by ponowienie uzyskał pozwolenie na budowę, w sytuacji, gdy zrealizował obiekt budowlany na podstawie prawomocnej decyzji, która następnie uległa unieważnieniu, jest sprzeczne z przepisami Prawa budowlanego oraz pozbawione logiki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazał, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia poinformowano skarżącego, iż w przypadkach określonych w art. 55 ustawy Prawo budowlane, a zatem m.in. w przypadku, gdy prowadzone było postępowanie naprawcze, istnieje wymóg uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponieważ w dniu zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania, istniał obiekt pobudowany na podstawie pozwolenia na budowę, a inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego do obiektu tego zastosowanie będzie miał tryb określony w art. 50 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. W związku z tym należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118; z późn. zm.). Zgodnie z art. 54 tejże ustawy do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Otrzymując zawiadomienie o zakończeniu budowy organ administracji dokonuje oceny czy obiekt budowlany spełnia kryteria umożliwiające przystąpienie do jego użytkowania, w tym czy jest zgodny z przepisami i warunkami pozwolenia na budowę i w razie stwierdzenia, iż obiekt ten został wykonany z naruszeniem przepisów prawa bądź warunków pozwolenia na budowę, organ winien wnieść sprzeciw. Jednym z przypadków, gdy, w świetle przepisów Prawa budowlanego, przystąpienie do użytkowania obiektu będzie niemożliwe jest sytuacja, gdy przed zakończeniem przez inwestora procesu inwestycyjnego, a więc przez wniesieniem wspomnianego wyżej zawiadomienia, decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie, której wykonano roboty budowlane, utraci moc prawną. Brak w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę tegoż obiektu powoduje konieczność przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, o jakim mowa w przepisie art. 51 ustawy Prawo budowlane (cyt. wyżej), którego celem jest kontrola poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Decyzją dnia [...] października 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził bowiem nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. N. pozwolenia na budowę instalacji gazowej i elektrycznej suszarni i magazynu zboża w miejscowości S. gmina K.. W momencie wnoszenia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych inwestor nie posiadał ważnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu uzasadniały wniesienie przez organ nadzoru budowlanego sprzeciwu. Nie może mieć przy tym znaczenia to, że skarżący faktycznie ukończył roboty budowlane w 2004 r., a więc w okresie obowiązywania decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r. i że zostały one wykonane zgodnie z wspomnianą decyzją o pozwoleniu na budowę. Istotne jest bowiem, że w momencie wnoszenia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, kończącego w świetle treści art. 54 Prawa budowlanego (cyt. wyżej) proces inwestycyjny, skarżący nie posiadał ważnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodać należy, iż nie można skutecznie powoływać się na zgodność wykonanych robót budowlanych z decyzją o pozwoleniu na budowę, a tym samym na ich zgodność z prawem, gdy organ zakwestionowały prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu jej rażącej niezgodności z prawem. Jak już wcześniej wskazano, w takiej sytuacji istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego - organ nadzoru budowlanego winien ocenić czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami Prawa budowlanego, a jeśli nie to nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Dodać trzeba przy tym, iż, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie oznacza to, iż ma ona obowiązek ponownego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji bowiem, gdy obiekt został już wybudowany, bezprzedmiotowym jest zarówno zatwierdzanie projektu budowlanego, jak i wyrażanie ex post stanowiska przez organ co do dopuszczalności powstania obiektu (por. Prawo budowlane. Komentarz. Red Z. Niewiadomski. Warszawa 2006, s. 397-398). Wskazać należy również, iż z uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie wynika, iż organ nadzoru budowlanego przyjął, iż skarżący zobowiązany był wcześniej uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Taki obowiązek, w świetle treści art. 55 ustawy Prawo budowlane (cyt. wyżej), będzie bowiem, ciążył na skarżącym dopiero po przeprowadzeniu przez organy postępowania naprawczego, doprowadzającego wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Nie można również podzielić zarzutu skarżącego, iż organ I instancji wniósł sprzeciw po upływie terminu określonego w art. 54 ustawy Prawo budowlane (cyt. wyżej), a co za tym idzie sprzeciw ten jest bezskuteczny. Jak wynika z akt administracyjnych zawiadomienie K. N. z dnia [...] grudnia 2007 r., wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] grudnia 2007 r. i decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] zgłosił on sprzeciw od użytkowania obiektu budowlanego, którego dotyczyło zawiadomienie. Następnego dnia, tj. [...] stycznia 2008 r. upoważniony pracownik organu próbował doręczyć K. N. pod wskazanym przez niego adresem do korespondencji wyżej wskazaną decyzję. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez starszego inspektora R. Ł., w budynku biurowym na terenie nieruchomości położonej przy ul. S. [...] w K., doręczenia korespondencji przeznaczonej dla skarżącego podjął się pracownik A. P., który pisemnie potwierdził przyjęcie korespondencji. Dowiedziawszy się jednak, iż nadawcą powyższej przesyłki jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], skontaktował się z K. N. – swoim przełożonym i po przeprowadzonej rozmowie, oświadczył, iż K. N. nie wyraził zgody by ten przyjął korespondencje. W związku z powyższym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji sporządzono adnotacje o treści "Pan P. A. odmówił po rozmowie z szefem przyjęcia korespondencji". Dodatkowo w dniu [...] stycznia 2008 r. wysłano omawianą decyzję pocztą do skarżącego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tejże decyzji, przesyłka ta była awizowana w dniu [...] stycznia 2008r., a została odebrana w dniu [...] stycznia 2008r. W świetle powyższych okoliczności, niekwestionowanych przez skarżącego, przyjąć należało domniemanie doręczenia, o którym mowa w art. 47 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; ze zm.). Adresat w dniu [...] stycznia 2008 r. powziął bowiem wiadomość o doręczeniu mu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] korespondencji i mogąc przypuszczać co ona zawiera, nakazał jej zwrot pracownikowi, choć chwile wcześniej pracownik pisemnie potwierdził zamiar przyjęcia korespondencji. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, skarżący nie może skutecznie podnosić, iż organ administracji uchybił terminowi, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane (cyt. wyżej). Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego, iż korespondencja powinna być kierowana na jego adres zamieszkania, a nie do siedziby zakładu, wskazać należy, iż ustawodawca dopuścił w art. 42 § 1 k.p.a. możliwość doręczenie korespondencji osobom fizycznym w miejscu pracy oraz że w zawiadomieniu o zakończeniu budowy skarżący wskazał jako adres do korespondencji adres pod jakim mieści się jego zakład. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.