II SA/Bd 241/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu A w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. bez numeru w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 241/08 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. P. S. zwrócił się do Działu Spraw Studenckich Uniwersytetu [...] o przyznanie mu stypendium naukowego za rok akademicki 2006/2007. W piśmie tym wskazał, iż nie znalazł się na liście osób uprawnionych do stypendium, gdyż, ze względu na planowany przez niego wyjazd służbowy poza granice państwa na okres [...] września - [...] października 2007 r., Prodziekan Wydziału Pedagogiki i Psychologii przedłużył mu sesję egzaminacyjną do dnia [...] października 2007 r. Jak wynika z adnotacji na niesionych na wyżej wskazanym piśmie, zawarty w nim wniosek został odmownie zaopiniowany przez Przewodniczącego Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu [...], który wskazał, iż stypendium naukowe przysługuje jedynie studentom, którzy rozliczyli się w terminie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...]odmówiła przyznania P. S. stypendium za wyniki w nauce. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż na liście osób z rankingu ze średnią ocen za wyniki w nauce z dnia [...] października 2007 r. nie było nazwiska wnioskodawcy, gdyż miał on przedłużoną, na własną prośbę, sesję egzaminacyjną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję P. S. podniósł, iż w roku akademickim 2006/2007 osiągnął średnią [...], a tym samym spełniał przesłanki do przyznania stypendium za wyniki w nauce. Wskazał przy tym, iż Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] nie określa żadnej konkretnej daty złożenia wniosku o przyznanie stypendium za wyniki w nauce. Mowa w nim jedynie, iż przyznanie stypendium za wyniki w nauce następuje nie wcześniej niż po zaliczeniu I roku studiów, a ten warunek skarżący spełnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżący wprawdzie uzyskał wysoką średnią ocen za pierwszy rok studiów, jednakże ostatni egzamin przewidziany programem i planem studiów złożył [...] października 2007 r., a więc po zakończeniu roku akademickiego 2006/2007. Zgodnie bowiem z zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] w sprawie organizacji roku akademickiego 2006/2007 sesja egzaminów poprawkowych kończyła się [...] września 2007 r. i w tym terminie lub najpóźniej do 30 września 2007 r. student winien był uzyskać wymagane planem studiów zaliczenia i zdać egzaminy (zaliczyć rok studiów). Ponadto organ administracji powołał się na stanowisko wyrażone przez wydziałowe komisje stypendialne i Odwoławczą Komisję Stypendialną w protokołach z dnia [...]listopada 2007 r. i [...] stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) zgodnie, z którym student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, której jedną z form jest stypendium za wyniki w nauce lub sporcie. Szczegółowe zasady przyznawania tych świadczeń są autonomiczną sprawą każdej z wyższych uczelni i zgodnie z postanowieniami art. 103 cyt. ustawy uzależnione są od możliwości funduszy pomocy materialnej dla studentów i doktorantów. W rozpatrywanym przypadku zasady przyznawania pomocy materialnej dla studentów zostały doprecyzowane w zarządzeniu Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2007 r. w sprawie wprowadzenia "Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...]." Fakt ten oraz to, że w Prawie o szkolnictwie wyższym znajdują się rozwiązania o charakterze procesowym nie zmienia jednak tego, że w omawianej kategorii spraw zgodnie z regułami wynikającymi z art. 1 kpa znajdują zastosowanie postanowienia właśnie tego aktu prawnego. Dlatego też każdy organ administracji bez względu na jego charakter przeprowadzając postępowanie w sprawie administracyjnej musi pamiętać o zasadach ogólnych przeprowadzania postępowania administracyjnego, takich jak m.in. wynikające z art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej, z art. 8 kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czy z art. 10 kpa zasada czynnego udziału stron w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Brak uwzględnienia tych dyrektyw interpretacyjnych skutkuje tym, że przeprowadzone postępowanie ma charakter wadliwy. Zwieńczeniem każdego postępowania administracyjnego jest oczywiście decyzja administracyjna, która powinna spełniać wymagania formalne wynikające z art. 107 kpa, takie jak m.in. przywołanie podstawy prawnej na podstawie, której została wydana decyzja, uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie dowodów, na których oparł się organ administracji oraz dlaczego innym dowodom nie dał wiary. Natomiast uzasadnienie prawne powinno zawierać wskazanie przepisów prawa na podstawie, których wydano decyzję z przywołaniem ich treści oraz podaniem dlaczego znajdowały one zastosowanie w konkretnym przypadku. Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem wszystkich powyższych zasad. W aktach sprawy brak jest bowiem wskazania dowodów na podstawie, których ustalony został stan faktyczny, jedyny walor w tym zakresie posiada wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2007 r. spełniający wszystkie wymagania formalne, w związku z tym trudno wskazać w oparciu o jakie inne ustalenia organ administracji przyjął, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Analogiczne zastrzeżenia można podnieść również w stosunku do decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W jej podstawie prawnej oprócz przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym określających ogólnie zasady przyznawania pomocy materialnej studentom nie znalazł się żaden przepis zawierający podstawy przyznania lub odmowy przyznania pomocy materialnej studentom. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ administracji odwołał się co prawda w sposób ogólny do postanowień § 14 pkt 3 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] (bez przytoczenia jego treści). Przepis ten stanowi jednak, że "Stypendia za wyniki w nauce przyznaje się i ustala na podstawie średniej arytmetycznej z egzaminów i zaliczeń z oceną (zgodnie z zatwierdzonym przez Radę Wydziału planem studiów). Nie ma w nim mowy o tym, w jakim terminie powinien złożony być wniosek o przyznanie świadczenia. Wynika z niego tylko, że osoba ubiegająca się o przyznanie pomocy powinna zaliczyć przedmioty stanowiące pewne minimum programowe, uzyskując wymaganą na podstawie innych przepisów średnią arytmetyczną ocen. W związku z tym z § 14 pkt 3 Regulaminu ustalenia wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...], jedyną podstawą odmowy przyznania stypendium naukowego jest brak zrealizowania programu nauczania. Dlatego też mając na uwadze przywołane wyżej błędy w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji powinien zadbać o to, aby było ono przeprowadzone z zachowaniem podstawowych reguł postępowania administracyjnego, a decyzja kończąca postępowanie spełniała wymagania wynikające z art. 107 kpa. Ponadto należy uwzględnić, że decyzje w przedmiocie przyznawania stypendiów naukowych mają charakter związany, a związku z czym ewentualna odmowa przyznania świadczenia powinna wynikać z konkretnego przepisu prawa i nie może być ona wyinterpretowywana z innych rozwiązań prawnych.