II OZ 482/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń E.M. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 przyznające skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia oddalić zażalenia Postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania E. M. i R. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym sprzeciwie E. M. i R. M. zakwestionowali rozstrzygnięcie referendarza wskazując, że nierzetelnie i niezgodnie ze stanem faktycznym ocenił ich sytuację materialną i bytową, co miało wpływ na treść jego postanowienia. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że skarżący w istocie znajdują się w trudnych warunkach materialnych i nie posiadają środków majątkowych, umożliwiających poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. W konsekwencji Sąd I instancji przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli E. M. i R. M. wskazując, że WSA w Olsztynie błędnie ocenił ich sytuację materialną. Ich zdaniem Sąd I instancji powinien był zwolnić ich również od kosztów napisania skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że Sąd na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) związany jest zakresem wniosku o przyznanie prawa pomocy, które nie może być przyznane z urzędu. Sąd ma zatem obowiązek rozpoznać wniosek w takim zakresie, jak wynika to z wniosku. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, o czym stanowi § 2 i § 3 powołanego wyżej przepisu. Stosownie do art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Zgodnie zaś z art. 211 § 1 p.p.s.a. opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Stosownie do art. 213 p.p.s.a. wśród wydatków wyróżniamy należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym. W niniejszej sprawie E. M. i R. M. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia ich od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - po rozpoznaniu sprzeciwów skarżących od postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07 o odmowie przyznania im prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ich od ponoszenia kosztów postępowania. Treść tego postanowienia wskazuje, iż Sąd I instancji orzekł zgodnie z zakresem zawartego w formularzu PPF wniosku strony i powyższy wniosek skarżących został w całości uwzględniony przez tenże Sąd. Za niezrozumiałe w tej sytuacji uznać należy zakwestionowanie wyżej wymienionego postanowienia w złożonych przez skarżących zażaleniach. Uwzględniając powyższy stan rzeczy uznać należy je za bezzasadne. W sytuacji zaś, gdy strony chcą uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, to muszą złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazywanym zakresie. Z wymienionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenia oddalić.