II OSK 1302/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-02
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Maria Czapska – Górnikiewicz, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może być uznany za bezczynny w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli strona skarżąca nie poddała się wymaganym badaniom lekarskim, mimo że została o konsekwencjach pouczona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może być zwolniony z zarzutu bezczynności w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej tylko dlatego, że strona nie poddała się wymaganym badaniom, jeśli została ona prawidłowo pouczona o konsekwencjach takiego działania. Brak orzeczenia lekarskiego, wynikający z odmowy poddania się badaniom przez stronę, nie uniemożliwia organowi wydania decyzji, uwzględniając fakt braku stwierdzenia choroby zawodowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Ś. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał organ do wydania decyzji. Organ wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że bezczynność wynika z winy strony, która nie poddała się wymaganym badaniom lekarskim, co uniemożliwiło wydanie orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska –Górnikiewicz (spr.) sędzia NSA (del.) Janusz Furmanek Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II SAB/Bk 15/08 w sprawie ze skargi J. Ś. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. M. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
II OSK 1302 /08
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi wniesionej przez J. Ś. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem w przedmiocie choroby zawodowej, zobowiązał ów organ do wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku J. Ś. o stwierdzenie choroby zawodowej - w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w dniu 21 lutego 2008 r. J. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem zarzucając, iż organ ten nie nadał biegu i nie rozpoznał jego wniosku w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
Przedstawiając tok postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej oraz okoliczności związane z zatrudnieniem w firmie [...] skarżący wyjaśnił, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylając w 2000 roku decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku, zawarł szereg wytycznych co do dalszego postępowania w tym przedmiocie. Jednakże w ocenie skarżącego organy inspekcji sanitarnej przez 7 lat nie wykonały tych zaleceń i nie wydały decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wprawdzie pismem z dnia 6 listopada 2000 roku Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem przesłał akta sprawy do Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku celem przeprowadzenia badań i wydania stosownego orzeczenia, ale nigdy to nie zostało wykonane. Dodatkowo skarżący zakwestionował trafność i zasadność rodzaju proponowanych mu badań. Podkreślił jednocześnie, iż podda się wszelkim badaniom, jeśli zostaną prawidłowo przeprowadzone i będą dotyczyły tych czynników, które występowały w miejscu zatrudnienia.
Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem do podjęcia decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckie wskazał, iż zarzuty w niej zawarte są nieuzasadnione i wniósł o jej oddalenie. Organ podał, iż wykonując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 23 sierpnia 2000 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku wydał dnia [...] października 2000 r. decyzję uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ skierował J. Ś. do Poradni Chorób Zawodowych Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku celem przeprowadzenia ponownych badań i wydania orzeczenia lekarskiego uwzględniającego zalecenia Sądu, na podstawie którego mógłby wydać stosowną decyzję (pismo z dnia 6.11.2000 r.). Zgodnie bowiem z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) właściwy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej wydanego przez placówki medyczne uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Zatem wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u J. Ś. uzależnione jest od posiadania przez organ stosownego orzeczenia lekarskiego.
Mając powyższe na uwadze organ podniósł, iż ze znajdującego się w aktach pisma Poradni Chorób Zawodowych Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku z dnia 9.04.2002 r. skierowanego do J. Ś. wynika, że zainteresowany nie poddał się odpowiednim badaniom konsultacyjnym w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, co uniemożliwiło wydanie nowego orzeczenia lekarskiego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej. Podobnie w odpowiedzi na skierowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem zapytanie - Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku w piśmie z dnia 1.02.2006r. oraz w piśmie z 10.11.2006r. poinformował PPIS w Wysokiem Mazowieckiem, że J. Ś. nie zgłosił się na badania lekarskie w związku z czym PWOMP w Białymstoku nie miał możliwości kontynuowania postępowania w tej sprawie i wydania orzeczenia. Ponadto organ podkreślił, iż o konieczności uzyskania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem orzeczenia lekarskiego zgodnego z zaleceniami Sądu, na podstawie którego PPIS w Wysokiem Mazowieckiem mógłby wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, J. Ś. był wielokrotnie informowany - ostatnio pismem z dnia 14 grudnia 2006 roku.
W tej sytuacji zdaniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem nie można zarzucić mu bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy albowiem długotrwałość postępowania nie wynika z zaniedbań organu, a jest spowodowana działaniem samego skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do uznania, iż skarga na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem jest uzasadniona.
Sąd wskazał, iż skarżący wyczerpał tryb zażaleniowy, bowiem w dniu 16 października 2007 r. złożył do organu wyższego stopnia, tj. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku zażalenie wskazując, iż organ I instancji nie podjął żadnych działań w sprawie jego wniosku w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący podkreślił, iż mimo ustawowych terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1 kpa) jego wniosek nadal pozostaje niezałatwiony. Następnie po uzyskaniu od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku postanowienia z dnia 31 stycznia 2008 roku w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione, wniósł skargę do Sądu na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem.
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie ulega wątpliwości, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem nie rozpoznał wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej i nie załatwił sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 kpa.
Z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem wprawdzie podjął pewne czynności związane z nadaniem biegu wnioskowi skarżącego w przedmiocie choroby zawodowej, a wynikające po części z wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 23.08.2000 r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 1507/99. Jednakże toczące się przez 7 lat postępowanie nie doprowadziło do wydania żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty.
Tok postępowania administracyjnego w tym przedmiocie wyglądał następująco:
Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem pismem z dnia 6.11.2000 r. wystąpił do Przychodni Chorób Zawodowych Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku z prośbą o przeprowadzenie ponownych badań i wydanie orzeczenia lekarskiego, na podstawie którego organ I instancji mógłby wydać decyzję o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Przychodnia Chorób Zawodowych wystosowała pisma dot. przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego (pisma z dnia 25.01.2001 roku i 09.03.2001 roku - PSSE w Wysokiem Mazowieckiem, pismo z 02.02.2001 roku - Szpital Ogólny Poradnia Medycyny Pracy w Wysokiem Mazowieckiem, pisma z 30.10.2001 roku, 14.11.2001 roku - ROL-POL w Szepietowie). Z pisma Przychodni Chorób Zawodowych z dnia 09.04.2002 roku, skierowanego do J. Ś. wynika, iż Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku nie może wydać orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej z uwagi na to, że J. Ś. nie poddał się odpowiednim badaniom konsultacyjnym.
Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem w dniu 23.01.2006r. zwrócił się do PWOMP w Białymstoku z prośbą o udzielenie informacji, na jakim etapie postępowania znajduje się postępowanie w sprawie choroby zawodowej. Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku pismem z dnia 01.02.2006r. poinformował, iż w związku z wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z 23.08.2000r. Przychodnia Chorób Zawodowych PWOMP wznowiła postępowanie diagnostyczno-orzecznicze, wskazując że pismem z dnia 12.03.2002 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi poinformował Przychodnię Chorób Zawodowych, że J. Ś. nie zgłosił się na badanie konsultacyjne, pacjent nie odpowiedział także na pismo PWOMP w Białymstoku z 09.04.2002r. w sprawie dalszych badań.
W dniu 03.11.2006r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem zwrócił się do PWOMP w Białymstoku z prośbą o podanie informacji, czy J. Ś. podda się badaniom w Przychodni Chorób Zawodowych oraz czy zostało wydane nowe orzeczenie lekarskie. Z pisma Przychodni Chorób Zawodowych z 10.11.2006r. wynika, iż pacjent od kwietnia 2002r. nie kontaktował się z PWOMP, w związku z czym nie ma żadnych możliwości kontynuowania postępowania w tej sprawie.
Pismem z dnia 24.11.2006r. organ I instancji zwrócił się do J. Ś. z pytaniem, czy poddał się wymaganym wyrokiem NSA OZ w Białymstoku badaniom lekarskim, a jeśli nie to jakie były powody nie poddania się.
J. Ś. pismem z 04.12.2006r. powiadomił organ I instancji, iż poddał się badaniom w: Klinice Alergologii w Białymstoku, Centrum Oparzeń w Siemianowicach Śląskich , ZOZ w Białymstoku w pracowni encefalograficznej oraz Szpitalu Ogólnym w Wysokiem Mazowieckiem, a stwierdzone u niego schorzenia mają związek z wykonywaną pracą i są wymienione w wykazie chorób zawodowych.
PPIS w Wysokiem Mazowieckiem w dniu 14.12.2006r. wyjaśnił stronie, iż dołączone do pisma wyniki badań zostały włączone do materiału dowodowego i zgodnie z art. 80 kpa zostaną wzięte pod uwagę przy wydawaniu przedmiotowej decyzji, a uprawnioną jednostką do wydania na ich podstawie nowego orzeczenia lekarskiego jest Poradnia Chorób Zawodowych Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przebieg postępowania administracyjnego wskazuje, że organ podejmował pewne czynności w sprawie, jednak były to tylko i wyłącznie czynności informacyjne. Sąd wskazał też, iż w zaistniałej sytuacji organ powinien był wydać orzeczenie na podstawie zebranej dotychczas dokumentacji medycznej, skoro skarżący nie chce się poddać wszystkim wskazanym przez organ badaniom.
W ocenie Sądu podnoszone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wysokiem Mazowieckiem powody niezałatwienia wniosku w terminach przewidzianych prawem nie mogły zostać uwzględnione, albowiem zawinienie organu lub jego brak nie przesądzają o dopuszczalności skargi. Przesłanką zasadniczą jest fakt nie załatwienia sprawy w ustawowych terminach. Stąd bezczynności organu w tym zakresie nie może uzasadniać argumentacja zaprezentowana w odpowiedzi na skargę, w której wskazano, że długotrwałość postępowania nie wynika z zaniedbań organu, a jest spowodowana działaniem samego skarżącego.
Przedstawiona w rozpoznawanej sprawie sytuacja pozawala zdaniem Sądu stwierdzić, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem pozostaje w bezczynności w sprawie załatwienia wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, a to uzasadnia zobowiązanie tego organu do wydania, w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych, rozstrzygnięcia dotyczącego przedmiotowego wniosku.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem, zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 kpa w związku z art. 35 § 5 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż organ nie wydał decyzji w terminie wskazanym w przepisie 35 § 3 kpa i niezastosowaniem art. 35 § 5 kpa, pomimo że przekroczenie terminu na załatwienie sprawy jest spowodowane okresami opóźnień z przyczyn niezależnych od organu tj. koniecznością uzyskania orzeczenia lekarskiego oraz z winy strony;
- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) poprzez pominięcie tego przepisu i uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy organ wykazał, iż to postępowanie skarżącego uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie zgodnie z wiążącymi organ oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.08.2000 r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 1507/99.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że Sąd pominął treść art. 35 § 5 kpa. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w przedmiotowej w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie tj. opóźnienie spowodowane jest z winy strony i z przyczyn niezależnych od organu.
W niniejszej sprawie władnym do wydania orzeczenia lekarskiego jest Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku. Zatem organ w świetle takiego brzmienia przepisów nie był uprawniony do wydania decyzji bez stosownego orzeczenia. Organy zaś inspekcji sanitarnej ani nie sprawują nadzoru nad wymienioną placówką medyczną ani w żaden inny sposób nie mogą jej dyscyplinować w związku z przedłużającym się postępowaniem orzeczniczym spowodowanym działaniem samego skarżącego.
W tej sytuacji należy również przyjąć, wbrew odmiennym twierdzeniom Sądu, że są to okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności, bo mają one charakter prawny i proceduralny. Skoro nie było możliwe działanie organu, bo nie dysponował on orzeczeniem lekarskim zgodnym z zaleceniami NSA, na podstawie którego w myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych mógłby wydać decyzję o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. S., to nie można mu zarzucić, że pozostaje on w zwłoce.
Skarżący powinien był zgodnie z procedurą określoną w § 7 ust. 4 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a także wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 23.08.2000 r. w sprawie sygn. akt SA/Bkl507/99 poddać się ponownym badaniom. Jak niezbicie wynika z akt sprawy J. Ś. do dnia złożenia skargi na bezczynność - wskazanym przez PWOMP badaniom lekarskim się nie poddał, a wszystkie jego działania miały na celu jedynie wymuszenie korzystnej dla niego decyzji. Co więcej poza permanentnym uwłaczaniem godności organu i jego pracowników oraz kierowaniem bezzasadnych podejrzeń o popełnieniu przestępstw przez różne organy, posunął się nawet do pobicia pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Wysokiem Mazowieckiem, za co został skazany prawomocnym wyrokiem. A zatem zachodzi również przesłanka, o której mowa w art. 35 § 5 tj. opóźnienie w wydaniu decyzji spowodowane jest z winy strony.
Sąd I instancji całkowicie zbagatelizował w świetle uzasadnienia fakt, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wysokiem Mazowieckiem, w myśl art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153,poz. 1271 ze zm.) związany był oceną prawną i zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 23.08.2000 r. w sprawie sygn. akt SA/Bkl507/99. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania rozpoznawczego poprzez "przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i wydania na ich podstawie orzeczenia lekarskiego zawierającego nie tylko konkluzje, ale także uzasadnienie z ustosunkowaniem się do dokumentów przedstawionych przez skarżącego i dotyczących stwierdzonej w nich choroby".
Tymczasem w sporządzonym uzasadnieniu kwestia związania organu oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego mają charakter marginalny i nieistotny.
Wydając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zdaniem organu, dopuścił się oczywistej obrazy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Na wstępie trzeba jednak podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny był władny ocenić skargę kasacyjną jedynie w granicach wyznaczonych przez jej zarzuty.
W przedmiotowej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną oparła ją na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 kpa w związku z art. 35 § 5 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zdaniem strony wnoszącej kasację organ nie wydał decyzji w terminie wskazanym w przepisie art. 35 § 3 kpa, bowiem przekroczenie terminu na załatwienie sprawy było spowodowane okresami opóźnień z przyczyn niezależnych od organu tj. koniecznością uzyskania orzeczenia lekarskiego oraz z winy strony.
Trzeba stwierdzić, iż terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.a., to okresy w ciągu których sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie, 1962, s. 142-143). Z użytego w powyższym przepisie wyrażenia "nie później" wynika, że określone w tym przepisie terminy należy traktować jako terminy maksymalne (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 129). Do terminów o jakich mowa w art. 35 § 3 k.p.a., nie wlicza się opóźnień powstałych z winy strony, co należy wiązać z przekroczeniem przez stronę terminów dokonania czynności określonych w przepisach prawa lub wyznaczonych przez organ prowadzący postępowanie. Okresy opóźnień powstałych z przyczyn niezależnych od organu, których nie wlicza się do terminów załatwiania spraw, to opóźnienia inne niż powstałe z winy strony, spowodowane działaniem czynników, na które organ nie miał wpływu. Mogą to być zarówno działania lub zaniechania innych organów, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 35 § 5 kpa). Do terminów załatwienia spraw wlicza się jednak opóźnienia powstałe z winy organu prowadzącego postępowanie.
Przenosząc uwagi wyżej przedstawione do warunków zaistniałych w przedmiotowej sprawie stwierdzić trzeba, iż przytoczony wyżej zarzut kasacji i wywód mający uzasadnić przyczynę zwłoki w wydaniu orzeczenia w sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowią usprawiedliwienia bezczynności organu w trwającej kilka lat zwłoce w rozpoznaniu sprawy.
Oczywistym jest fakt, iż w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie istnienia bądź nie choroby zawodowej wnoszący o jej stwierdzenie, a więc w niniejszej sprawie J. Ś., winien się poddać określonym badaniom w jednostce organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych, o której mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Stosownie bowiem do § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 8 tegoż rozporządzenia. Oczywistym też winno być, że poddanie się takim badaniom przez J. Ś. jest jego prawem. Organ jednak winien był poinformować J. Ś. o konsekwencjach niezgłoszenia się przez niego w określonym czasie na badania wskazane przez jednostki, o jakich mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia.
Wbrew odmiennym wywodom kasacji fakt, niezgłoszenia się J. Ś. na określone badania we właściwej placówce nie zwalnia organu z wydania w sprawie decyzji, ani też nie usprawiedliwia bezczynności organu z tej przyczyny. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli osoba zainteresowana odmówi poddania się badaniom lub nie zgłosi się na badania lekarskie, właściwy organ jest uprawniony do wydania decyzji uwzględniającej fakt braku stwierdzenia istnienia określonej jednostki chorobowej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 czerwca 2008 r. C-329/06, Dz.U.UE.C 2008/209/5).
W tej sytuacji należy przyjąć, wbrew odmiennym twierdzeniom organu, że nie zaistniały w sprawie okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności.
Wydania w sprawie decyzji przez organ nie uniemożliwiał, bowiem brak orzeczenia lekarskiego wynikający z tego, iż zainteresowany nie poddał się takim badaniom, jeśli jak już wyżej to podkreślono, został on uprzedzony o konsekwencjach braku poddania się takim badaniom.
Z przytoczonych wyżej względów za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 35 § 3 kpa w związku z art. 35 § 5 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
Również nie jest trafny zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Uchybienie tej normie wnoszący kasację organ upatruje w tym, iż postępowanie J. Ś. uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie zgodnie z wiążącymi organ oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.08.2000 r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 1507/99. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 23.08.2000 r. wskazał, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania rozpoznawczego poprzez "przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i wydania na ich podstawie orzeczenia lekarskiego zawierającego nie tylko konkluzje, ale także uzasadnienie z ustosunkowaniem się do dokumentów przedstawionych przez skarżącego i dotyczących stwierdzonej w nich choroby". Jednakże co pominięto w wywodach kasacji ani Sąd, ani organ nie są uprawnione do tego, aby poddać J. Ś. badaniom wbrew jego woli, a to są fakty które należy mieć na względzie, o ile zainteresowany będzie pouczony prawidłowo o konsekwencjach takiego swego działania.
Tak więc trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w warunkach przedmiotowej sprawy zgodnie z art. 149 p.p.s.a. uwzględnił skargę na bezczynność organu, a tym samym zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie uznać należy za bezzasadny.
Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić na postawie art. 184 p.p.s.a., jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło