II SA/Sz 957/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat A. K. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą R. S. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy od 1 maja 2002 r. do 31 października 2002 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez R. S., który jednocześnie wniósł o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości. Kolegium powołując się na treść art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzją z dnia [...] Nr [...] w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia uznało skargę w całości za zasadną, w punkcie drugim uchyliło w całości swoją decyzję Nr [...], w punkcie trzecim uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji, natomiast w punkcie czwartym przyznało R. S. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od 1 maja 2002 r. do 31 października 2002 r. w wysokości [...] zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, na przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 150, poz. 1817) w sprawie wydatków mieszkaniowych, będący podstawą uchylonych rozstrzygnięć, zgodnie z którym do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmowało się wydatki w wysokości 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków. Jednocześnie organ wskazał, że powyższy przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 (Dz. U. Nr 84, poz. 587) uznany został za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Trybunał Konstytucyjny ponadto stwierdził niezgodność art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kolegium podniosło, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowił podstawę uchylenia decyzji własnej z dnia 1 lipca 2002 r., a także decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie obliczając wysokość należnego świadczenia Kolegium przyjęło, że wydatki gospodarstwa skarżącego na lokal wraz z ryczałtem wyniosły [...] zł, natomiast wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe R. S. stanowiły kwotę [...] zł. Na tej podstawie organ ustalił wysokość dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz przyznanie "kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh, za brak ciepłej wody". W uzasadnieniu swojej skargi wskazał, że zmniejszenia opłaty z 30 kWh na 20 kWh dokonano bezprawnie, z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie ustawowych odsetek od dnia 1 listopada 2002 r. od kwoty 156,18 zł, do dnia zapłaty tych odsetek. Powyższa kwota, w ocenie skarżącego, równa jest ustawowym odsetkom od sumy kwoty [...] zł, wynikającej z błędnego obniżenia wysokości dodatku mieszkaniowego należnego skarżącemu oraz kwoty [...] zł za obniżenie wysokości ryczałtu z 30 kWh do 20 kWh, za brak ciepłej wody w zajmowanym przez niego lokalu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, w dniu 4 czerwca 2008 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego adw. A. K. złożyła wniosek o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania zgodności z Konstytucją art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, czy z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W decyzji z dnia [...] Kolegium powołało się na art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do jego treści organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W świetle przytoczonego przepisu należy wyrazić pogląd zgodnie z którym, celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania i załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony skarżącej bez konieczności kierowania sprawy na drogę sądową. Warunkiem do zastosowania powyższego trybu jest uwzględnienie skargi w całości, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że organ administracji oprócz rozstrzygnięcia w zakresie uwzględnienia skargi i uchylenia w całości swojej decyzji, a także decyzji organu pierwszej instancji, orzekł co do istoty sprawy stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) o przyznaniu skarżącemu świadczenia, ustalając jego wysokość w wyniku ponownej kalkulacji, uwzględniając jednocześnie prawidłowe dane. Analiza postępowania Kolegium w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego doprowadziła do stwierdzenia, że organ nie naruszył przepisów ani prawa procesowego, ani materialnego. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określone zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.) powyższy akt prawny uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego, stanowiąc w art. 2 katalog osób, którym dodatek ten przysługuje oraz od kryterium dochodowego (art. 3), a także od powierzchni zajmowanego lokalu przez osobę uprawnioną (art. 5). Z treści art. 6 ust. 1 w/w ustawy wynika, że wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 ustawy). Mający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 16 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że dodatek mieszkaniowy w 2002 roku przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 150 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym a 100 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Dla oceny zaskarżonej decyzji zasadnicze znaczenie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006r., P 4/05 (publ. OTK-A 2006/5/55, LEX nr 189631) orzekający o niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dna 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, a także § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tych okolicznościach ponownie ustalając wysokość świadczenia Kolegium prawidłowo przyjęło do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego wydatki w wysokości 100 % wydatków mieszkaniowych, które stanowiły kwotę [...] zł, natomiast wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe stanowiły [...] zł. wobec tego należało podnieść, że Kolegium w zaskarżonej decyzji przyznało R. S. dodatek mieszkaniowy w prawidłowej wysokości [...] zł. Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi polegającego na przyznaniu wnioskowanego świadczenia w obniżonej wysokości uwzględniającej ryczałt w wysokości równej 20 kWh zamiast 30 kWh energii elektrycznej za brak ciepłej wody w zajmowanym przez skarżącego lokalu należy wskazać, że kwestię ryczałtu na zakup opału, w sytuacji braku wyposażenia lokalu w instalację ciepłej wody, reguluje § 3 ust. 2 rozporządzenia RM z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r., Nr 156, poz. 1817). Stosownie do treści powołanego przepisu, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Należy jednocześnie wskazać, że Kolegium ponownie obliczając wysokość dodatku mieszkaniowego uwzględniło fakt, że lokal zajmowany przez skarżącego nie posiada przyłącza ciepłej wody. Wobec powyższego Kolegium, w swoim rozstrzygnięciu wydanym w wyniku autokontroli, doliczyło do wydatków skarżącego kwotę 6,85 zł tytułem ryczałtu stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. Odnosząc się z kolei do wniosku pełnomocnika skarżącego, zgłoszonego na rozprawie, wnoszącego o przedstawienie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, w celu zbadania zgodności z Konstytucją art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych należy wyjaśnić, że Sąd orzekający w niniejszym składzie nie znalazł podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku w żądanym zakresie. Jednocześnie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny, rozpoznający sprawę, tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Należy również podkreślić, że muszą to być uzasadnione wątpliwości sądu a nie skarżącego /por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04, publ. LEX nr 236849/. Ponadto za bezpodstawny należy uznać wniosek skarżącego o przyznanie ustawowych odsetek od dnia 1 listopada 2002 r. od kwoty [...] zł, z uwagi na brak podstawy prawnej umożliwiającej uwzględnienie powyższego wniosku. Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że wydana decyzja nie narusza prawa, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 2 ust. 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.).