VII SA/Wa 396/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Po wznowieniu postępowania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007r. stwierdził, iż własna decyzja z dnia [...] stycznia 2007r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę dla Gminy F. zadania "Budowa chodnika wzdłuż drogi krajowej nr [...] L. (działka nr [...]) w miejscowości B." wydana została z naruszeniem prawa. Jednocześnie odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ I instancji wskazał, że wnioskująca o wznowienie M.N. jest właścicielką działki nr [...] w B. położonej bezpośrednio przy inwestycji objętej decyzją a ponieważ nie wyraziła zgody na wykup pasa działki, lokalizacja chodnika na odcinku tejże działki obejmuje pas drogi krajowej. Wprawdzie przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa w związku z brakiem udziału zainteresowanej w postępowaniu, to jednak nie miało to wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, bowiem decyzja o pozwoleniu została wydana zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego i zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Nadto inwestycja została już zrealizowana a jej odbiór nastąpił 30 sierpnia 2007r. W tym stanie sprawy organ I instancji nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, gdyż zmuszony byłby wydać taką samą decyzję. Rozpatrujący sprawę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., [...] uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w I instancji. Powołując art. 148 § 2 kpa. organ odwoławczy stwierdził, iż powzięcie wiadomości przez zainteresowaną o realizacji inwestycji nie jest równoznaczne z faktem dowiedzenia się o decyzji, a zatem organ wojewódzki nie przeprowadził stosownego postępowania i nie ustalił bezspornie czy żądanie wznowienia nastąpiło w terminie określonym w kpa co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana. Opisując obszernie stan faktyczny kiedy i jakie pisma sporządzała oraz kiedy i w jakich okolicznościach powzięła wiadomość o inwestycji, skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ art. 77, 7 i 12 kpa. Zdaniem skarżącej to organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe i wydać nową decyzję rozstrzygającą. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga podlega uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zasady postępowania dwuinstancyjnego obowiązują zarówno w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym. Przepis art. 138 kpa przyznaje organowi drugiej instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji; tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma zaś kompetencje kasacyjne. Zarówno w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym organ odwoławczy kontrolując decyzję wydaną w toku instancyjnym jest obowiązany stosownie do zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą przez organ I instancji, a to oznacza, że nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji objętej odwołaniem ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Obowiązkiem organu jest podjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co wynika z naczelnej zasady postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej. Utrwalone jest stanowisko orzecznictwa na tle art. 138 § 1 i § 2 kpa, iż określone w art. 138 kpa rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub, gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Nie może stanowić takiej przesłanki konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne prowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy (art. 136 kpa). Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji, (vide wyrok NSA z 13 lutego 2002 V SA 1680/01). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 kpa jak również art. 7 i 77 kpa, gdyż wyjaśnienie kwestii kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji objętej jej wnioskiem o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, leżało w możliwościach organu odwoławczego w ramach uprawnienia nadanego art. 136 kpa. Tego rodzaju wątpliwości organ odwoławczy mógł wyjaśnić w swoim postępowaniu przy zastosowaniu art. 136 kpa, który to przepis pozwala uzupełnić postępowanie wyjaśniające o brakujące dowody i materiały sprawy. Zwrócić uwagę należy na fakt że już proste porównanie dat zgłoszenia żądania 30 lipca 2007r. (kiedy 28 lipca 2007r. skarżąca powzięła wiadomość o inwestycji) i pismo Wójta Gminy F. z dnia 2 sierpnia 2007r. informującego imiennie skarżącą o wydanym pozwoleniu na budowę, pozwalało organowi odwoławczemu ocenić kwestię zachowania terminu z art. 148 § 2 kpa. W tym stanie rzeczy naruszenie wskazanych wyżej przepisów proceduralnych miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 ustawy.