II SA/Rz 45/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-06-05

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jeśli nie ustalił jednoznacznie adresata decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych i nie wskazał konkretnych przepisów naruszonych przez wykonanie tych otworów?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji organu I instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył prawo, ponieważ nie wykazał przepisu materialnego uprawniającego do nałożenia obowiązku zamurowania otworów, nie ustalił, czy zostały wykonane samowolnie, ani nie wskazał konkretnych przepisów naruszonych przez ich wykonanie. Ponadto, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, przesądzając o meritum sprawy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie wykonania otworów okiennych w oficynie kamienicy. Organ odwoławczy uznał, że otwory naruszają przepisy i należy je zamurować, ale nie mógł wydać takiej decyzji z powodu braku możliwości ustalenia adresata nakazu. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie wykonania otworów okiennych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. M. kwotę 774 zł /słownie: siedemset siedemdziesiąt cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. /[...]/ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2007 r. /[...]/ umarzającej postępowanie w sprawie otworów okiennych od strony działki nr 960 obr. [...] /od strony podnórza budynku przy ul. K. [...]/ w oficynie kamienicy przy ul. M. [...] w R., postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wykonania otworów okiennych w oficynie kamienicy pracy ul. M. [...] w R. od strony działki nr 960, obr. [...] /od strony podwórza budynku przy ul. K. [...]/. Organ ten podał, że budynek przy ul. M. [...] w R. powstał przed 1888 r., zaś ściana z w/w otworami okiennymi graniczy bezpośrednio z działką nr 960. Nie ma dokumentów określających na jakiej podstawie budynek został wybudowany, jak również kiedy i na jakiej podstawie zostały wykonane w/w otwory okienne. Ustalenia odnośnie powstania tych otworów zostały oparte na zeznaniach świadków, przyjmując że musiały zostać wykonane przed rokiem 1960. Nie jest natomiast możliwe precyzyjne ustalenie daty wykonania otworów okiennych, a w konsekwencji nie jest możliwe ustalenie czy w dacie ich wykonania dopuszczalne było ich wykonanie pod względem prawnym, czy istniała szczególna procedura umożliwiająca uzyskanie "pozwolenia" na wykonanie takich otworów okiennych i czy ewentualnie można było "zalegalizować" wykonanie takich robót. Z tych względów nie jest możliwe ustalenie przepisów obowiązujących w tej "nieokreślonej dacie". Z uwagi na znaczny upływ czasu nie jest możliwe ustalenie czy przedmiotowe otwory okienne wykonano legalnie i dlatego analizowano możliwość ich pozostawienia w aspekcie uwarunkowań zawartych w art. 5 ustawy Prawo budowlane. Ustalono, że sposób usytuowania budynku ze ścianą z otworami okiennymi nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi /pismo z dnia 21.03.2007 r. Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej [...]/. Przedmiotowe otwory okienne nie wprowadzały dotąd żadnego utrudnienia w użytkowaniu działki sąsiedniej, a taka sytuacja istnieje co najmniej kilkadziesiąt lat. W złożonym odwołaniu I. K. wnosi o uchylenie decyzji, kwestionując zeznania świadków, na które powołał się organ I instancji. Do odwołania dołączył stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Analizując niniejszą sprawę organ odwoławczy wskazał, że budynek przy ul. M. [...] w R. został wybudowany pod koniec XIX wieku, nie zachowały się dokumenty dotyczące pozwolenia na budowę i dlatego też trudno ustalić, czy otwory okienne w ścianie granicznej budynku istniały od czasu budowy obiektu czy wykonano je w okresie późniejszym – a jeśli tak, to w jakich latach – samowolnie czy na podstawie stosownego pozwolenia. Zdaniem organu odwoławczego nie jest najistotniejsze czy otwory okienne wykonano samowolnie, czy też na podstawie stosownego pozwolenia. Podstawowe znaczenie ma wyjaśnienie czy przepisy /obowiązujące w dacie wykonania otworów i w okresie późniejszym/ dotyczące warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki przy ich usytuowaniu dopuszczały wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku graniczącej z działką sąsiednią. Analiza przepisów w tym zakresie wykazuje, że istniejące otwory okienne w ścianie budynku graniczącej z działką sąsiednią naruszały obowiązujące w tym zakresie przepisy dotyczące usytuowania obiektów, a naruszenie tych przepisów powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia i uniemożliwia zabudowę działki sąsiedniej, o czym wspomniał odwołujący się. Lokalizacja obiektu przy granicy działki sąsiedniej wiązała się z wykonaniem ściany bez otworów okiennych i drzwiowych od strony działki sąsiedniej. Kamienica, w której znajdują się przedmiotowe otwory okienne położona jest w zwartej zabudowie i podlega ochronie konserwatorskiej i prawnej [decyzja o wpisie do rejestru zabytków z dnia [...].09.1990 r.]. Z pisma z dnia 30 listopada 2006 r. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków [...] wynika, że w zbiorze uzgodnionych dokumentacji projektowych służba konserwatorska nie ma żadnych dokumentów odnośnie wykonania w/w otworów okiennych. Współwłaściciel kamienicy z oficyną przy ul. M. [...], gdyby zwrócił się o wydanie decyzji konserwatorskiej zezwalającej na wykonanie okien w ścianie graniczącej tej oficyny, takiej zgody nie uzyskałby. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowe otwory okienne należy zamurować, jednak na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest możliwe zreformowanie zaskarżonej decyzji i wydanie nakazu zamurowania tych otworów. Nie można bowiem ustalić w sposób nie budzący wątpliwości adresata decyzji nakazującej zamurowanie poszczególnych otworów okiennych w ścianie oficyny kamienicy przy ul. M. [...], zlokalizowanej przy granicy działki, od strony działki nr 960. Ponieważ zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znaczącej części, należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Opisaną decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B. M., zarzucając jej: 1) sprzeczność poczynionych przez organ II instancji ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez dokonanie przez organ II instancji dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz stanowi naruszenie art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a., 3) naruszenie art. 6 oraz art. 8 K.p.a. poprzez ustalenie, że wykonanie otworów okiennych od strony działki nr 960, obr. [...] /od strony podwórza budynku przy ul. K. w oficynie kamienicy przy ul. M. [...], naruszało obowiązujące w tym zakresie przepisy dotyczące usytuowania obiektów i przyjęcie na tej podstawie że przedmiotowe otwory okienne należy zamurować, pomimo niewskazania przez organ odwoławczy w oparciu, o które przepisy dokonał tych ustaleń, a także pomimo wcześniejszych ustaleń, iż niemożliwe jest ustalenie daty wykonania przedmiotowych otworów okiennych i niemożliwe jest również ustalenie obowiązującego w tej dacie stanu prawnego – co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 4) naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej w całości decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, pomimo braku przesłanek uzasadniających wydanie takiej decyzji oraz poprzez rozstrzygnięcie w tej decyzji o meritum sprawy – co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na tej podstawie skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono w szczególności, że konieczność zaskarżenia decyzji organu odwoławczego wynika z faktu, iż w tej decyzji przesądzono treść merytoryczną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stwierdzono w niej bowiem, że otwory okienne w oficynie należy zamurować, wskazując jednocześnie, iż jedyną przyczyną uniemożliwiającą zreformowanie decyzji organu I instancji jest brak w aktach sprawy informacji pozwalających ustalić adresata decyzji nakazującej zamurowanie poszczególnych otworów. W świetle powyższego organ odwoławczy pozostawił organowi I instancji jedynie ustalenie adresatów decyzji - nakazu zamurowania, przesądzając tym samym rozstrzygnięcie co do meritum sprawy, a zatem konieczne i uzasadnione stało się zaskarżenie decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. /[...]/. Nadto zwrócono uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji potwierdzono stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie niemożliwe jest ustalenie daty wykonania przedmiotowych otworów okiennych. W dalszej jednak części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że analiza przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki przy ich sytuowaniu – w dacie wykonania otworów okiennych i w okresie późniejszym - wykazała, że istniejące otwory okienne w ścianie budynku graniczącej z działką sąsiednią naruszały obowiązujące w tym zakresie przepisy dotyczące usytuowania budynków. Zdaniem skarżącej stanowisko to pozostaje w sprzeczności z wcześniejszymi ustaleniami organów obu instancji, iż w niniejszej sprawie niemożliwe jest ustalenie daty wykonania otworów okiennych. Skoro niemożliwe jest zestawienie czasu powstania tych otworów z obowiązującymi wówczas przepisami, niedopuszczalne jest przyjęcie, że ich wykonanie stanowiło naruszenie prawa skutkujące wydaniem nakazu ich zamurowania. Przyjęcie, że otwory okienne należy zamurować wskazuje, iż organ odwoławczy zajął stanowisko kierując się – działającym na niekorzyść skarżącej - domniemaniem nielegalności ich wykonania. Natomiast organ administracji nie może rozstrzygać o obowiązkach stron na podstawie domniemania, a jedynie na podstawie ustaleń popartych dowodami. Dodatkowo o dowolności ustaleń organu odwoławczego i braku ich potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym świadczy fakt, że organ ten nie wskazał, jakie konkretnie przepisy, których aktów prawnych były przedmiotem jego analizy, na jaką datę ustalił stan prawny oraz które dokładnie przepisy zostały naruszone w wyniku wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Nadto wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy treść przepisów obowiązujących w okresie późniejszym /po dacie wykonania otworów/, co wynika z zasady, że prawo nie działa wstecz. Nieuzasadnione jest też stanowisko tego organu, że wykonanie przedmiotowych otworów okiennych spowodowało niedopuszczalne pogorszenie warunków dla otoczenia. Natomiast pominął on w swych rozważaniach, że ewentualne wykonanie nakazu pozbawiałoby pomieszczenia dopływu światła dziennego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., skarżąca podniosła, że w przypadku wydania decyzji przewidzianej w tym przepisie, o treści rozstrzygnięcia może decydować wyłącznie organ I instancji, który w niniejszej sprawie już dwukrotnie wskazał na konieczność umorzenia postępowania /decyzją z dnia [...].08.2006 r. i z [...].05.2007 r./. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, stanowiąc, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd też stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 powyższej ustawy/. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach /art. 145 § 1 cyt. wyżej ustawy/. W ocenie Sądu, zarówno przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji z dnia [...] maja 2007 r. /[...]/ organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Otóż zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2007 r. /[...]/, którą wymieniony ostatnio organ – na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. – umorzył postępowanie w sprawie otworów okiennych od strony działki nr 960 obr. [...] /od strony podwórza budynku przy ul. K. w oficynie kamienicy przy ul. M. [...], i jednocześnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołany został przepis art. 138 § 2 K.p.a. Wniesienie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Wynika to z art. 15 K.p.a., ustanawiającego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcia organu odwoławczego mogą być merytoryczne – wymienia je w swej treści art. 138 § 1 pkt 1 i 2, zdanie pierwsze oraz kasacyjne – przewidziane w art. 138 § 1 pkt 2 in fine i art. 138 § 2 K.p.a. Na podstawie ostatnio wymienionego przepisu, tj. art. 138 § 2 K.p.a. - zarazem powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji – organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych od tych, które zostały przewidziane w art. 138 § 2 K.p.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie /np. wyrok NSA z dnia 25.05.1983 r. II SA/Rz 403/83, ONSA 1983/1/38/ żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydawania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest bowiem wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca omawianego art. 138 § 2 K.p.a. Wydając decyzję połączoną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy /art. 138 § 2, zadanie drugie/. Chodzi tu więc bez wątpienia o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie dają, w ocenie Sądu, podstaw do uznania, że organ odwoławczy w konkretnym przypadku, czyli ustalanym stanie faktycznym sprawy trafnie wskazał na konieczność postępowania w trybie instancji. Stąd też skorzystanie przez ten organ z kompetencji przewidzianych w art. 138 § 2 K.p.a. nie zasługuje na akceptację. Na wstępie tych rozważań należy się zgodzić z pełnomocnikiem skarżącej, że w przypadku wydania decyzji przewidzianej w omawianym wyżej art. 138 § 2 K.p.a., o treści rozstrzygnięcia może decydować wyłącznie organ II instancji. Nie znajduje bowiem umocowania w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego ingerencja organu wyższego stopnia – w postaci zaleceń, czy też poleceń – co do sposobu załatwienia konkretnej sprawy załatwianej w drodze decyzji. Nadto, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 1985 r. sygn. akt II SA 1811/84/ONSA 1985/1/7/ narzucenie organowi administracji stopnia podstawowego przez organ II instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy sprowadza postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawia organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym; Sąd in merito podziela powyższy pogląd. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji została zawarta kategoryczna ocena, że przedmiotowe otwory okienne należy zamurować. Podnoszono przy tym, że analiza przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki przy ich usytuowaniu wykazała, iż istniejące otwory okienne w ścianie budynku graniczącej z działką sąsiednia naruszały obowiązujące w tym zakresie przepisy, co w konsekwencji powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia i uniemożliwia zabudowę działki sąsiedniej. W świetle art. 107 § 1 i 3 K.p.a. nie do zaakceptowania jest odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wspomnianej analizy przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki przy ich usytuowaniu bez jednoznacznego wskazania przez organ II instancji konkretnych przepisów będących przedmiotem tej analizy, a następnie sformułowanych wniosków. Trzeba tu więc podkreślić, że podstawową zasadą działania organów administracji w praworządnym państwie jest, że organ administracji, wydając decyzję nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że uprawniają go do tego konkretne przepisy /por. wyrok NSA z dnia 17.11.1982 r. II SA 1974/82, ONSA 1982/2/107/. Tylko więc wówczas organ administracji może decyzją nałożyć obowiązek, gdy będzie mógł wykazać, że uprawnia go do nałożenia ograniczenia w zachowaniach obywatela konkretny przepis prawa. Zasadniczym argumentem mającym uzasadniać zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. było według organu II instancji to, że dotychczas zebrane w sprawie dowody nie pozwalają ustalić adresata decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych. Nie jest trafne to stanowisko. Brak takiej możliwości, w przekonaniu Sądu, nie wynika z wadliwości przeprowadzonego w pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego – również organ II instancji nie podał w jakim zakresie to postępowanie należy uzupełnić i dlaczego nie było to możliwe w trybie art. 136 K.p.a. – ale zdaje się być konsekwencją tego, że organ ten nie wykazał przepisu prawa materialnego uprawniającego go do nałożenia takiego obowiązku, ani też nie ustalił czy przedmiotowe otwory okienne zostały wykonane samowolnie, czy na podstawie stosownego pozwolenia. Przyjął jednocześnie, jak wcześniej zauważono, że istniejące otwory w ścianie budynku graniczącej z działką sąsiednią naruszały obowiązujące w tym zakresie przepisy dotyczące usytuowania obiektów, co czyni też zasadnym zarzut skargi o sprzeczności poczynionych przez niego ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, poczytane musi być za zaniedbanie organu odwoławczego to, że w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu zawartego w odwołaniu wniesionym przez I. K., który w tym odwołaniu kwestionował dokonaną w pierwszej instancji ocenę dowodu z zeznań świadków powołanych przez niego jak i przez skarżącą. Tym samym więc naruszył przepisy art. 7, 11 i 8 oraz 107 § 3 K.p.a. Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że zaskarżona decyzja została podjęta przy nieprawidłowym zastosowaniu art. 138 § 2 K.p.a., w konsekwencji więc, nie odpowiada ona prawu. Nie mogła pozostać w obrocie prawnym wydana w pierwszej instancji decyzja z dnia [...] maja 2007 r. /[...]/, umarzająca w myśl art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie otworów okiennych. W ocenie Sądu, została wydana co najmniej przedwcześnie, co oznacza, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a. i w tej sytuacji nie zawiera ona także uzasadnienia odpowiadającego wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. Bezsporną jest ustalona przez organ I instancji data /rok/ wybudowania budynku przy ul. M. [...] i budynku przy ul. K. Natomiast przedwczesną jest ocena tego organu, że z uwagi na upływ czasu nie jest możliwe ustalenie – chociaż znaczny upływ czasu stanowi tu bez wątpienia zasadniczą trudność – czy sporne otwory okienne zostały wykonane legalnie. Sąd nie kwestionuje dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ I instancji. Jednakże należy zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych tego organu znajduje się złożony przez pełnomocnika I. K. plan miasta [...] z 1928 r., który pokazuje jedną działkę nr 1050, a obecnie składa się ona z dwóch działek – nr 960 i 961. Natomiast brak jest w tychże aktach jakichkolwiek rozważań co do ewentualnego wpływu podziału w/w działki na umiejscowienie ściany z otworami okiennymi, a więc czy konsekwencją tego podziału było być może to, że ściana z tymi otworami została umiejscowiona bezpośrednio na granicy działki, co też pozwoli wykluczyć "nielegalne" ich wykonanie. Mapy z podziału w/w działki znajdować się mogą nie tylko w dokumentacji z tego postępowania, ale także w księgach wieczystych prowadzonych dla tej działki /do których składane są dokumenty dotyczące nieruchomości, a więc m.in. mapy obrazujące zmieniający się jej stan prawny/. Nie można też wykluczyć, w ocenie Sądu, że do ustalenia czasu wykonania spornych otworów okiennych przyczynić się może zbadanie układu cegieł ściany budynku z tymi otworami. Przeprowadzenie takich badań, zwłaszcza ich możliwość techniczna w konkretnych warunkach budowlanych, powinna zostać rozważona przez organ I instancji w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c., art. 135 oraz art. 200 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło