I SA/Wa 164/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-05
Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na instalację urządzeń telekomunikacyjnych na nieruchomościach, oparta na stwierdzeniu braku celu publicznego, jest zgodna z prawem, jeśli organ faktycznie rozpoznał sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest wadliwa, jeśli organ faktycznie rozpoznał sprawę merytorycznie, zamiast odmówić uwzględnienia wniosku. Ponadto, postępowanie w sprawie ograniczenia prawa własności na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinno toczyć się z udziałem właścicieli nieruchomości, a nie zarządcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie decyzji ograniczającej prawo do korzystania z nieruchomości budynkowych w celu instalacji urządzeń umożliwiających dostęp do szerokopasmowego Internetu. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że taka inwestycja nie jest celem publicznym. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący K. A. kwestionował zasadność umorzenia, wskazując na przepisy Prawa Telekomunikacyjnego. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty S. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA /Wa 164/08
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na korzystanie z nieruchomości budynkowych (bloków) stanowiących własność Wspólnot Mieszkaniowych utworzonych dla nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] – w celu instalacji urządzeń umożliwiających dostęp do szerokopasmowego Internetu.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Starosta [...] umorzył – na podstawie art. 104 i 105 § 1 k.p.a. - postępowanie wszczęte z wniosku K. A., właściciela firmy A. z siedzibą w S. o wydanie – w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – decyzji ograniczającej prawo do korzystania z wymienionych na wstępie nieruchomości budynkowych w celu umożliwienia realizacji inwestycji, która przewiduje udostępnienie mieszkańcom budynku i budynków sąsiednich dostępu do szerokopasmowego Internetu.
W uzasadnieniu decyzji Starosta podniósł, że – zgodnie z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami – jest możliwe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Powyższe ograniczenie następuje jednak zgodnie z planem miejscowym a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ podniósł, że inwestycja polegająca na instalacji urządzeń umożliwiających dostęp do szerokopasmowego Internetu nie wymaga pozwolenia na budowę a tym samym nie jest w jej przypadku wymagane wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy celu publicznego. Ponadto podkreślono, że katalog celów publicznych został zawarty w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i musi on korespondować z treścią art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Treść zaś tego przepisu wskazuje, iż pojęcie inwestycji celu publicznego należy rozumieć jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponad lokalnym (powiatowym, wojewódzkim, krajowym).
Przedmiotowa inwestycji natomiast nie spełnia tego rodzaju celu.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez K.A., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości jego stanowisko.
Organ odwoławczy podkreślił, że ograniczenie prawa właściciela - w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami - może nastąpić jedynie w przypadku braku zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na realizację inwestycji i posiadaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Przepis ten, regulując szczególne przypadki wywłaszczenia, jest powiązany z ogólnymi zasadami regulującymi wywłaszczenie nieruchomości i funkcja tej instytucji jest ściśle powiązana z celami publicznymi (art. 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
W związku z powyższym Wojewoda podniósł, że - w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy - instalacja urządzeń, umożliwiających dostęp do szerokopasmowego Internetu mieszkańcom Wspólnot Mieszkaniowych, zgodnie z w/w regulacją prawną, nie jest celem publicznym.
Skargę na powyższą decyzje wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. A.
Skarżący, zasadność skargi uzasadniał brzmieniem przepisu art. 140 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne, który to przepis odwołuje się do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, choć – jak podkreślał - budowa instalacji internetowej wewnątrz budynku nie może być uwzględniona przez plan zagospodarowania przestrzennego i nie jest też inwestycją celu publicznego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W związku z powyższym, choć skarżący nie podnosił w skardze zarzutu naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego, Sąd - oceniając legalność wydanych w niniejszej sprawie decyzji – był obowiązany z urzędu zauważyć wspomniane wyżej naruszenie procedury administracyjnej.
Podnieść należy, że choć decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. umorzono - na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowanie o udzielenie zezwolenia w trybie przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż organ w istocie rzeczy rozpoznał sprawę merytorycznie. Przytoczył bowiem treść w/w przepisu art. 124 cytowanej ustawy, zaanalizował ją i wskazując na brak jednej z przesłanek zawartych w tym przepisie (brak interesu publicznego), stwierdził, że z tego powodu nie było możliwe uwzględnienie wniosku.
W sprawie nie zachodziła żadna przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., a która warunkuje możliwość wydania decyzji o umorzeniu postępowania, zaś - jak wspomniano wyżej – uzasadnienie obu wydanych w tej sprawie decyzji dowodzi, że sprawa została rozpoznana merytorycznie.
Jeśli zatem organ stał na stanowisku, że wspomniany przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym przypadku, nie mógł stanowić podstawy do ograniczenia prawa właścicieli budynków, to zamiast umarzać postępowanie, winien odmówić uwzględnienia wniosku.
Ponadto trzeba dodatkowo zwrócić uwagę, że, co zresztą słusznie w toku postępowania administracyjnego sygnalizował zarządca nieruchomości, iż strona postępowania prowadzonego w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinien być właściciel nieruchomości (względnie użytkownik wieczysty), bowiem przepis ten dotyczy ograniczenia prawa własności (użytkowania wieczystego). Zarządca jest natomiast uprawniony jedynie do podejmowania czynności w ramach tzw. zwykłego zarządu czyli administrowania nieruchomością w sprawach typowych, powtarzalnych, związanych z normalną eksploatacja i konserwacją obiektu. Kwestia ograniczenia prawa własności wykracza zaś poza ramy związane z podejmowaniem decyzji w ramach czynności zwykłego zarządu.
Z tego zresztą powodu dla zgody związanej z okablowaniem budynków konieczne było zajęcie stanowiska przez odpowiednie Wspólnoty Mieszkaniowe a nie przez zarządcę budynków.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze należy zauważyć, że na tym etapie jednak postępowania, Sąd nie ma możliwości przesądzenia o wyniku postępowania administracyjnego. Przed wydaniem bowiem przez organ decyzji merytorycznej, nie jest możliwe wypowiadanie się w tej kwestii przez Sąd. Stanowiłoby to w istocie rzeczy zastąpienie organu w jego samodzielnym rozstrzygnięciu a zatem naruszałoby to granice kompetencji Sądu. Ponadto praktycznie uniemożliwiałoby to zajęcie stanowiska w sprawie przez poszczególnych właścicieli budynków, z których udziałem postępowanie to winno się toczyć.
Stwierdzając zatem, że obie wydane w tej sprawie decyzje naruszają przepisy procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie a ponadto naruszenie to może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania – Sąd z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło