II SA/Rz 800/05
WyrokWSA w Rzeszowie2006-06-01
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Robert Sawuła, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dwuwarstwowy murek betonowy stanowiący podwalinę pod ogrodzenie, usytuowany na granicy działek, może być zakwalifikowany jako budowla w rozumieniu prawa budowlanego, wymagająca pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Dwuwarstwowy murek betonowy stanowiący podwalinę pod ogrodzenie, którego wysokość wraz z ogrodzeniem nie przekracza 2,2 m, nie jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Spory dotyczące negatywnego oddziaływania takiego ogrodzenia na nieruchomość sąsiednią, w tym kwestie zalewania wodami opadowymi, należą do właściwości sądów powszechnych na podstawie przepisów prawa cywilnego, a nie organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się interwencji organów nadzoru budowlanego w sprawie "muru oporowego" usytuowanego pomiędzy ich działką a działką sąsiednią, twierdząc, że stanowi on budowlę wymagającą pozwolenia na budowę i powoduje zalewanie ich posesji. Organy nadzoru budowlanego początkowo umorzyły postępowanie, następnie uchyliły decyzję, by ostatecznie utrzymać w mocy decyzję o umorzeniu. WSA w Rzeszowie, opierając się na wcześniejszym wyroku, oddalił skargę, uznając, że ogrodzenie wraz z podwaliną nie jest budowlą, a spory sąsiedzkie należą do drogi cywilnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ogrodzenia -skargę oddala-
II SA/Rz 800/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...].03.2003 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia na podmurówce betonowej istniejącej na posesji nr 244 obr. [...] przy ulicy S. [...] w R., od strony posesji nr 245 obr. [...] jako bezprzedmiotowe. Ustalił, że działka nr 244 stanowi własność M. M., zaś działka nr 245 stanowi własność J. i M. S. Pomiędzy tymi działkami wykonane jest ogrodzenie w postaci żelbetowych słupków, metalowych poprzeczek i sztachet o wysokości 1,52 m. Ogrodzenie usytuowane jest na podwalinie betonowej – murku o szerokości około 20 cm, który składa się z dwóch nadlewanych warstw. Z oględzin murku i dokonanych pomiarów wynika, że różnica poziomów terenu w/w działek w obrębie murka jest zmienna i wynosi 33 cm /przy ul. S./ i 65 cm /przy istniejących na działce nr 245 budynkach garażowo-gospodarczych/. Pomiary pionu murku ogrodzeniowego w dostępnych miejscach nie wykazały odchyleń od pionu. Stwierdzono jedynie w punkcie C /załącznik graficzny do protokołu/, tj. w narożu południowo-wschodnim działki nr 244 niewielkie przesunięcie /około 5 cm/ nadlanej warstwy murka, przy słupku ogrodzeniowym w kierunku działki nr 245.
Organ I instancji przyjął, że przedmiotowy murek powstał jako podwalina betonowa pod ogrodzenie posesji nr 244 w postaci słupków żelbetowych i sztachet i stanowi element tego ogrodzenia. Oznacza to zdaniem tego organu, że przedmiotowy murek nie jest samodzielnym obiektem budowlanym – budowlą inżynierską w postaci konstrukcji oporowej. Jest to podwalina betonowa pod ogrodzenie. Przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane pomiędzy prywatnymi posesjami, a jego wysokość nie przekracza 2,2 m. Z tego względu na budowę tego ogrodzenia nie było wymagane pozwolenie na budowę, jak również nie było wymagane zgłoszenie zamiaru jego budowy.
Z przedstawionych względów organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. orzekł jak w osnowie decyzji.
Na skutek odwołania J. S. i M. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...].05.2003 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ II instancji na podstawie przeprowadzonych oględzin ustalił, że istnieje różnica poziomu terenu działki J. i M. S. i działki M. M.
Pomiędzy tymi działkami wykonane jest ogrodzenie, które składa się z 10 słupków żelbetowych o wymiarach 25 x 25 cm. Pomiędzy słupkami wykonane są murki. Murki wykonane są z 2 warstw, a na nich posadowiony jest murek ogrodzeniowy. Długość przęsła między słupkami wynosi 2 m. Wysokość murku /wraz z murkiem ogrodzeniowym/ wynosi 0,35 m /w narożu od ul. S./, 0,70 przy garażu J. i M. S. oraz 0,72 w przeciwległym narożu działki /w stosunku do ulicy S./.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wykonane pomiędzy słupkami ogrodzeniowymi murki stanowią rodzaj ścian oporowych. Zgodnie z polską normą [...] pn. "Ściany oporowe – obliczenia statyczne i projektowanie", ścianą oporową nazywamy budowlę utrzymującą w stanie statecznym uskok naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych. Z podanych względów organ odwoławczy zakwalifikował przedmiotowy murek jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 roku. Na budowę takiego obiektu budowlanego było wymagane pozwolenie budowlane. W takiej sytuacji niezbędna jest interwencja nadzoru budowlanego, przeto umorzenie postępowania nie było zasadne.
Wskazaną decyzję organ II instancji wydał na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Na skutek skargi M. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2.03.2005 r., sygn. akt SA/Rz 996/03 uchylił w/w decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2003 r.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że protokoły z oględzin nie dają podstaw do zakwalifikowania przedmiotowego ogrodzenia na podmurówce jako ściany oporowej.
Usytuowanie ogrodzenia nie wymagało zatem pozwolenia na budowę, jak również zgłoszenia. Ogrodzenie zostało wzniesione przez M. M. w trakcie prowadzenia na własnej działce robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego oraz urządzeń z nim związanych. Budowa budynku mieszkalnego wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi została zakończona w 1996 r. i skarżąca uzyskała pozwolenie na użytkowanie nr [...] z dnia [...].03.1997 r.
Odnosząc się do żądań J. i M. S., którzy domagali się podjęcia przez organy nadzoru budowlanego działań zapobiegających zalewaniu ich działki nr 245 wodami opadowymi wyjaśnił, że budowa ogrodzenia, nie wymagającego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, której rezultatem jest zakłócenie korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę /tzw. immisja negatywna/, winna być traktowana jako spór sąsiedzki, rozstrzygany na podstawie przepisów prawa cywilnego /art. 140-144 k.c./ w postępowaniu przed sądami powszechnymi i w tej kwestii powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.11.2001 r., sygn. akt II SA/Po 936/2000 /nie publikowany/. Uzupełniająco Sąd nadmienił, że sprawy dotyczące stosunków wodnych, o ile nastąpiło ich zakłócenie, regulowane są prawem wodnym i podlegają właściwości organu samorządowego, przeto w myśl art. 2 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. nie należą do właściwości organów budowlanych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. i M. S., zaskarżoną decyzją z dnia [...].07.2005 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2003 r., Nr [...].
Powołaną decyzję wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji powtórzył ustalenia faktyczne zamieszczone w decyzji kasacyjnej z dnia [...].05.2003 r. Następnie przytoczył w całej rozciągłości stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 2.03.2005 r., które potraktował jako ocenę prawną i w konsekwencji orzekł jak w osnowie decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący J. i M. S. nie wskazując kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji zarzucili, że istnieje różnica poziomu terenu pomiędzy działką nr 244, a działką 245 /stanowiącą ich własność/, dochodzącą do 0,72 m i przy takiej różnicy słupy betonowe wraz z murem oporowym stanowią rodzaj ściany oporowej. Konstrukcje oporowe zalicza się do budowli, zatem było wymagane pozwolenie na budowę.
Właścicielka ogrodzenia M. M. takiego pozwolenia nie posiadała. Okazywane przez w/w pozwolenie na użytkowanie nr [...] dotyczyło budynku mieszkalnego i ogrodzenia od strony ul. S., gdzie również ogromne słupy betonowe i mury wykonane zostały w pasie drogowym. Nadmienili, że M. M. budowę budynku mieszkalnego rozpoczęła bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].11.1990 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego. Kserokopię tej decyzji dołączyli do skargi. Całe ogrodzenie wraz ze zbędnymi słupkami betonowymi spoczywa na budynku mieszkalnym skarżących i pod ich ciężarem są widoczne pęknięcia ściany od wewnątrz budynku. Podnieśli również, że M. M. nasypała ogromne ilości ziemi na ich budynek mieszkalny, ale zmiana poziomu naturalnego spadu terenu nie została zauważona. Powołali się również na § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, który stanowił, że odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione. M. M. w czasie realizacji inwestycji na swojej działce przepis ten naruszyła. Podnieśli też "zrozumiałą rzeczą dla nas było to, że gdyby nie został zmieniony naturalny poziom terenu i nieprawidłowe zostało wykonanie muru oporowego w bezpośrednim sąsiedztwie domu, cała sprawa gdyby zaistniała należałaby do sądu cywilnego".
Do skargi dołączyli 4 zdjęcia jako dowód w sprawie, które przedstawiają obecny stan ogrodzenia i otoczenia wokół niego. W formie pytającej przedstawili swoje wątpliwości "czy to jest naturalne ukształtowanie poziomu terenu, czy prawidłowo został wykonany mur oporowy".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik uczestniczki M. M. w piśmie z dnia 6.12.2005 r. /k. 30 akt sądowych/ oraz na rozprawie sądowej /k. 55 akt sądowy/ wniósł o oddalenie skargi J. i M. S. i wyjaśnił, że kwestia podwaliny betonowej dwuwarstwowej, na której jest usytuowane ogrodzenie została przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2.03.2005 r., sygn. akt SA/Rz 996/03, w którym wskazaną podwalinę betonową zakwalifikowano jako część składową ogrodzenia.
Natomiast sprawa rzekomego zalewania działki skarżących wodami opadowymi spływającymi z działki uczestniczki została rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2001 r., Nr [...] /k. 50-51 akt sądowych/, którą odmówiono J. i M. S. uwzględnienia żądania w przedmiocie zmiany stosunków wodnych poprzez podwyższenie terenu i spływu wód opadowych z działki uczestniczki na działkę skarżących. W kolejnej sprawie J. i M. S. wnosili o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...].04.2001 r., ale ich żądanie nie zostało również uwzględnione, bo Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].01.2002 r., Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji /k. 47 akt sądowych/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga J. i M. S. nie jest zasadna.
W pismach z dnia 16.11.2001 r., 15.05.2002 r. i 26.06.2002 r., skierowanych do organów nadzoru budowlanego, J. i M. S. domagali się przeprowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji nakazującej M. M. rozbiórkę "muru oporowego" usytuowanego pomiędzy posesjami oraz żądali podjęcia stosownej interwencji w sprawie podniesienia poziomu terenu działki sąsiedniej nr 244 położonej w R. przy ul. S. /k. 1, 7 i 10a – akt administracyjnych/.
W dniu 22.10.2002 r. doręczono stronom postępowania zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego ogrodzenia /muru oporowo-ogrodzeniowego/ istniejącego pomiędzy posesjami nr 244 i 245 obr. [...] przy ul. S. /k. 18 akt administracyjnych/. Z zawiadomienia tego wynika, że przedmiot sprawy nie obejmuje żądania dotyczącego podniesienia poziomu terenu na działce uczestniczki nr 244.
Stan faktyczny sprawy organy nadzoru budowlanego ustaliły na podstawie dowodów z oględzin, przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 24.09.2002 r. /k. 15-15b akt administracyjnych/ i ponowionego przez organ II instancji w dniu 20.05.2003 r. /k. 33-34 akt administracyjnych/.
Z dowodów tych wynika, że pomiędzy działkami nr, nr 244 i 245 istnieje ogrodzenie składające się z 10 słupków żelbetowych o wymiarach 25 x 25 cm, poprzeczek metalowych i sztachet. Pomiędzy słupkami wykonane są oddzielne murki. Murki /podwalina/ wykonane są z dwóch warstw, a na nich posadowiony jest murek ogrodzeniowy. Długość przęsła pomiędzy słupkami wynosi 2 m. Wysokość murku /podwaliny/ wraz z murkiem ogrodzeniowym wynosi 35 cm – w narożu od ul. S., 70 cm przy garażu J. i M. S. oraz 72 cm w przeciwległym narożu działki /w stosunku do ul. S./. Pomiary pionu murka poziomicą nie wykazały odchylenia od pionu. W trakcie oględzin w dniu 24.09.2002 r. padał deszcz, ale nie było widocznych przecieków na działkę skarżących /nr 245/. Wizualnie nie można stwierdzić, czy słupki betonowe i sztachety są odchylone od pionu. Zauważono, że murek w punkcie C załącznika graficznego /k. 15b akt administracyjnych/ jest przesunięty od słupka w kierunku działki S. około 5 cm.
Dwuwarstwowy murek /podwalina betonowa/ usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie budynków garażowo-gospodarczych umiejscowionych na działce skarżących /nr 245/.
W obrębie murka występuje różnica poziomu terenu, ale jest ona zmienna, bo przy narożu ul. S. wynosi 33-35 cm, zaś przy budynkach garażowo-gospodarczych na działce nr 245 wynosi 65-70 cm.
Przedmiotowe ogrodzenie i murek, na którym jest usytuowane ogrodzenie było wykonane w 1996 r. Wysokość ogrodzenia wraz z murkiem /podwaliną/ nie przekracza 2,2 m.
Stan ogrodzenia i murka obrazują zdjęcia /k. 26a akt administracyjnych i k. 5-8 akt sądowych/. Zdaniem Sądu ustalony przez organ stan faktyczny odpowiada stanowi rzeczywistemu.
Orzekające organy odmiennie kwalifikowały przedmiotowy dwuwarstwowy murek /podwalinę betonową/ i tak:
1st. organ I instancji w decyzji z dnia [...].03.2003 r. /k. 27 akt administracyjnych/ przyjął, iż przedmiotowy murek jest elementem ogrodzenia,
2nd. organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia [...].05.2003 r. /k. 40 akt administracyjnych/ zakwalifikował ten murek jako ścianę oporową i tym samym przyjął, iż jest to budowla wymagająca pozwolenia na budowę.
Szczegóły na ten temat są przedstawione w części opisowej niniejszego uzasadnienia.
Poruszoną kwestię przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 2.03.2005 r., sygn. akt SA/Rz 996/03 /k. 43-46 akt administracyjnych/, który w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził:
"Poza sporem pozostaje, że ukształtowanie terenu w rejonie działki skarżącej oznaczonej numerem 244 obr. [...] w nawiązaniu do działki nr 245 własność J. M. S. jest tego rodzaju, że naturalny spływ wód opadowych odbywa się z północy na południe, czyli od strony działki nr 244 na działkę nr 245. Pomiędzy wskazanymi działkami, na terenie dgr 244 znajduje się ogrodzenie na betonowej podmurówce, gdzie różnica poziomów terenu obu działek w obrębie ogrodzenia jest zmienna i wynosi od 30 cm do 70 cm. W takim stanie faktycznym przypisanie ogrodzeniu na podmurówce roli ściany oporowej utrzymującej w stanie statecznym uskok gruntu jest za daleko idącym stwierdzeniem, nie mającym oparcia w przepisach prawa".
Sąd również podkreślił, iż przedmiotowe ogrodzenie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W dalszej ocenie prawnej aprobował pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.11.2001 r., sygn. akt II SA/Po 936/2000 i stwierdził, że budowa ogrodzenia nie wymagającego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, której rezultatem jest zakłócenie korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę /tzw. immisja negatywna/, winna być traktowana jako spór sąsiedzki, rozstrzygany na podstawie przepisów prawa cywilnego /art. 140-144 k.c./ w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Stwierdzenie to odniósł do żądania J. i M. S., którzy domagali się podjęcia przez organy nadzoru budowlanego działań zapobiegających zalewaniu działki nr 245 wodami opadowymi. Dodał też, że sprawy dotyczące stosunków wodnych, o ile nastąpiło ich zakłócenie, podlegają właściwości organu samorządowego.
W podsumowaniu zaprezentowanego stanowiska stwierdził: "Prowadzi to do wniosku, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego podlega umorzeniu, skoro organ ten nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy". W związku z tym, nie zamieścił w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego wskazówek co do dalszego postępowania.
Art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Na marginesie należy nadmienić, że związanie oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku sądu administracyjnego traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany stanu prawnego, która powoduje, że ocena prawna staje się nieaktualna oraz w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych zaistniałych po wydaniu poprzedniego wyroku. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, iż wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i przy tej kontroli bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269/. W okresie od 27.05.2003 r. do 20.07.2005 r. doszło do zmiany przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718, Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 888/, ale te nowelizacje nie spowodowały istotnych zmian prawnych dotyczących ogrodzeń poza miejscami publicznymi i definicji ustawowej budowli. Wprawdzie nowela z dnia 16.04.2004 r. /Dz. U. Nr 93, poz. 888/ zmieniła art. 3 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 r., ale zmiana ta w porównaniu do stanu poprzedniego nie ma istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. Stan faktyczny sprawy również nie zmienił się w sposób istotny.
W takim stanie rzeczy związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2.03.2005 r. przesądza następujące kwestie:
1st. dwuwarstwowy murek /podwalina betonowa/ jest elementem przedmiotowego ogrodzenia, czyli nie stanowi konstrukcji oporowej,
2nd. na przedmiotowe ogrodzenie nie było wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie,
3rd. spory dotyczące tego ogrodzenia w zakresie negatywnego oddziaływania na nieruchomość sąsiedzką nie należą do drogi administracyjnej, bo są to spory sąsiedzkie w rozumieniu art. 140-144 k.c. i mogą być rozstrzygane przed sądami powszechnymi,
4th. ewentualne przenikanie wody na działkę sąsiedzką nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego.
Kierując się wskazaną oceną prawną, organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją z dnia [...].07.2005 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2003 r. – umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia na podmurówce betonowej istniejącego na posesji nr 244 przy ul. S. [...] w R. od strony posesji nr 245, jako bezprzedmiotowe /art. 105 § 1 k.p.a./.
Skoro w omawianej ocenie prawnej de facto wyłączono ingerencję organów nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowego ogrodzenia, przeto zaskarżona decyzja zdaniem Sądu in merito jest zgodna z prawem. Sąd kontrolujący tą decyzję był również związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku i w związku z tym nie mógł ewentualnie oceniać sprawy odmiennie.
Z powołanych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Zarzuty podniesione w skardze w świetle oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku nie mają istotnego znaczenia w sprawie. W świetle tej oceny, podtrzymywanie stanowiska, że dwuwarstwowy murek jest konstrukcją oporową, a nie elementem ogrodzenia jest obecnie nieaktualne. Skarżący mogli kwestionować ocenę prawną Sądu w skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 2.03.2005 r., ale takiej skargi nie złożyli, przeto podnoszenie tego zarzutu w obecnej skardze jest spóźnione.
Skoro dwuwarstwowy murek nie jest odrębnym obiektem budowlanym, lecz elementem ogrodzenia między działkami budowlanymi osób fizycznych, przeto budowa takiego ogrodzenia nie może być traktowana jako samowola budowlana, bo na taką budowę nie było wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie /art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego z 1994 r. – Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm. – stan prawny obowiązujący w dacie budowy/. Stan prawny w tym zakresie nie uległ zmianie. Kolejny zarzut, że całe ogrodzenie wraz ze zbędnymi słupami betonowymi spoczywa na ścianie budynku mieszkalnego skarżących i spowodował zauważalne pękniecie ściany od wewnątrz budynku nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z załącznika graficznego do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 24.09.2002 r. wynika, że bezpośrednio przy ogrodzeniu usytuowany jest budynek gospodarczo-garażowy, a nie mieszkalny. Potwierdza to również opinia techniczna sporządzona przez L. W., na zlecenie skarżących.
Z przeprowadzonych oględzin również nie wynika, aby ogrodzenie spoczywało na ścianie budynku gospodarczo-garażowego, nie stwierdzono też znacznych odchyleń ogrodzenia od pionu.
Na dołączonych do skargi zdjęć, nie widać aby ogrodzenie wspierało się na budynku skarżących.
Kwestia podwyższenia terenu działki uczestniczki i spowodowania zmiany odpływu wód opadowych i szkód z tym związanych, jak to już wyjaśnił Sąd w wyroku z dnia 2.03.2005 r., nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego.
Nota bene sprawa zmiany stosunków wodnych na gruncie była rozpatrywana przez Prezydenta Miasta [...] /decyzja z dnia [...].04.2001 r., k. 50 akt sądowych/. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2002 r., Nr [...], zobowiązująca M. M. do przeprowadzenia kontroli, polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej przedmiotowego ogrodzenia została wyłączona z obrotu prawnego, bowiem została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...].02.2003 r., /k. 25 akt administracyjnych/.
Powołany w skardze § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17, poz. 62, ze zm./ zabraniający odprowadzania wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód, był przede wszystkim związany z odprowadzaniem wód opadowych z budynków i mógł dotyczyć realizacji przez uczestniczkę budowy budynku mieszkalnego na początku lat dziewięćdziesiątych. Wskazane rozporządzenie nie obowiązywało już w okresie budowy ogrodzenia /1996 r./. Kończąc należy ponownie zasygnalizować, że przedstawione zarzuty na tle omówionej oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 2.03.2005 r. nie mają żadnego znaczenia, bo Sąd w powołanym wyroku wyłączył ingerencję organów nadzoru budowlanego w stosunku do ogrodzeń nie wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Taki pogląd, acz niejednolicie, był prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło