IV SA/Gl 1277/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-06-06
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata zatrudnienia za granicą, a następnie podjęcie nowego zatrudnienia w kraju z niższym wynagrodzeniem, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, która powinna być uwzględniona przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Utrata zatrudnienia za granicą, a następnie podjęcie nowego zatrudnienia w kraju z niższym wynagrodzeniem, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy naruszył prawo materialne, nie uwzględniając tej okoliczności przy ocenie spełnienia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku rodzinnego.Stan faktyczny
G.K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Skarżący odwołał się, wskazując na utratę dochodu z pracy za granicą i podjęcie nowej pracy w kraju z niższym wynagrodzeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że utrata pracy za granicą nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] r. nr [...].
W wyniku rozpatrzenia wniosku G.K. z dnia [...] o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Wójta Gminy P., decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania mu prawa do zasiłku rodzinnego i wnioskowanych dodatków na synów K. i K. K. W podstawie prawnej przedmiotowej decyzji podano art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 pkt 10 , art. 4 ust. 2 , art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 16, art. 14, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 29 ust. 1, art. 47 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz §§ 1, 2, 11, 12, 13 i 14 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczeniach rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz.881 ze zm.) oraz §§ 1, 4 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903). W jej uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że strona nie spełnia warunków do przyznania jej wnioskowanych świadczeń, bowiem zasiłek rodzinny przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza [...] zł., a w przypadku strony dochód ten jest wyższy i wynosi [...] zł, przekraczając wymienioną kwotę progową o [...] zł.
W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej sprawy, skorygowanie uzyskanego w [...] dochodu i przyznanie wnioskowanego świadczenia. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa poprzez nie uwzględnienie dochodu utraconego, gdyż tak należy potraktować jej pracę w H. do [...]. Zainteresowany dodał, że [...] podjął zatrudnienie w P., a rozpoczynając nową pracę całkowitej zmianie uległy warunki finansowe jego rodziny.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 pkt 23, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazało, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje osobom, jeżeli dochód ich rodziny w przeliczeniu na jedną osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. miesięcznie. Zasadą jest, że do ustalenia świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy, bazą jest dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w rozpatrywanym przypadku, dla okresu zasiłkowego od [...] do [...] - bazą jest dochód uzyskany w roku [...]. Jak ustaliło postępowanie dowodowe G.K. od [...] do [...] pracował w H. Jednakże zdaniem organu, utrata pracy w roku bazowym nie stanowi utraty w rozumieniu art. 3 pkt 23 cytowanej powyżej ustawy. Dodatkowo, mając na uwadze treść art. 5 ust. 3 tej ustawy nie znaleziono więc podstaw do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia, gdyż przekroczenie kryterium dochodowego jest wyższe niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Dlatego też uznając odwołanie jako nieuzasadnione, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, powtórzył zgłoszone już w odwołaniu argumenty. Stwierdził, że w jego odczuciu dochód uzyskany w H. należy potraktować jako dochód utracony. Podjęte przez niego zatrudnienie w P. całkowicie zmieniło sytuację finansową jego rodziny, a tego faktu nie uwzględniły rozpatrujące sprawę organy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w oparciu o treść art. 145 § 2 wymienionej ustawy, w zależności od rodzaju naruszenia, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, a przesłanką nieważności rozstrzygnięcia jest m. in. stwierdzenie, iż wydane ono zostało bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona.
Bezsporny w sprawie jest fakt, że skarżący wraz z żoną i dwoma synami stanowią czteroosobową rodzinę. Nadto, z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący G.K. w [...] zmieniał zatrudnienia, tj. w okresie od [...] do [...] pracował w H., a po powrocie do kraju od dnia [...] rozpoczął pracę jako [...] w P.
Pomiędzy skarżącym a organami powstał spór dotyczący przede wszystkim sposobu interpretacji i rozumienia pojęcia "utrata dochodu" zawartego w art. 5 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wspomniana ustawa nie zwiera legalnej definicji pojęcia "utrata dochodu".
Należy jednak zauważyć, że w art. 3 ust. 23 cytowanej powyżej ustawy, mowa o utracie dochodu, przez co rozumie się m.in. utratę zatrudnienia, a w ust. 24 tego artykułu, kiedy mowa o uzyskaniu dochodu, wymienia się m.in. uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powyższe zapisy świadczą o odrębnym potraktowaniu przez ustawodawcę tych stanów faktycznych. Niewątpliwie zakończenie przez skarżącego zatrudnienia za granicą – w H. to utrata określonego dochodu. W ocenie składu orzekającego nastąpiła więc "utrata dochodu", czyli utrata określonej sumy wpływów. Wprawdzie z dniem [...] skarżący rozpoczął pracę, podpisując z Wójtem Gminy P. umowę o pracę, to jednak nie sposób traktować tego faktu jako kontynuowanie dotychczasowego zatrudnienia. Przyjdzie bowiem zauważyć, że także rozwiązanie umowy o pracę i zawarcie kolejnej umowy, bez dnia przerwy ale w obniżonym wymiarze czasu pracy a za tym idzie z mniejszym wynagrodzeniem należy traktować jako utratę dochodu. Dlatego też tym bardziej w takiej sytuacji, gdy krótkotrwała praca za granicą została zakończona - jest to utrata dochodu, niewątpliwie nastąpiła bowiem zmiana w sytuacji majątkowej rodziny skarżącego. Sytuacja zmiany wpływów pieniężnych ma tu rzeczywiście miejsce, natomiast sprawą organu jest dokładne rozpatrzenie i zbadanie sprawy w celu ustalenia faktycznie osiąganych przez rodzinę skarżącego dochodów. Odmienna interpretacja sytuacji skarżącego musiała by prowadzić do opinii i ustaleń całkowicie sprzecznych z zapisami cytowanej powyżej ustawy.
Reasumując powyższe rozważania, za w pełni uzasadniony należy uznać zarzut skargi, bowiem dokonana przez organ odwoławczy ocena bezspornego stanu faktycznego, mającego miejsce w rozpoznawanej sprawie, zdaniem składu orzekającego, narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na jej wynik.
Poczynione powyżej rozważania uwzględnione zostaną przez ten organ przy ocenie spełnienia przez skarżącego przesłanek do nabycia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, mając na uwadze art. 5 ust. 1 i 4 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 6 do 10 tej samej ustawy.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło