I OZ 838/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 168/08 o odrzuceniu wniosku T. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 września 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 168/08 w sprawie ze skargi J. B., J. B. oraz T. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian przebiegu granic postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 168/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek T. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 września 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 168/08 oddalającego skargę J. B., J. B., T. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian przebiegu granic. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd stwierdził, że powyższy wyrok z dnia 26 września 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie stał się prawomocny dnia 2 grudnia 2008 r., co stwierdzono postanowieniem z dnia 22 stycznia 2009 r. Z kolei postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r. referendarz sądowy uwzględniając wniosek T. B. ustanowił dla niego adwokata, o którego wyznaczeniu Okręgowa Rada Adwokacka w Rzeszowie poinformowała Sąd w piśmie datowanym na 8 grudnia 2008 r. W dniu 9 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku z dnia 26 września 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności procesowej. W jego uzasadnieniu podniósł, że uchybienie terminu do wystąpienia ze skargą kasacyjną spowodowane było objęciem tej czynności przez ustawodawcę tzw. przymusem adwokackim oraz trudną sytuacją materialną jego mocodawcy, która nie pozwalała na ustanowienie adwokata z wyboru. W związku z powyższym skarżący zmuszony był do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, który to wniosek został pozytywnie rozpatrzony. Pełnomocnik podkreślił, że przed sporządzeniem skargi kasacyjnej konieczne było zapoznanie się przez niego ze stanem faktycznym w terenie, co dodatkowo wydłużyło termin do zaskarżenia kwestionowanego wyroku. Na wezwanie Sądu dotyczące wskazania daty otrzymania przez niego pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 8 grudnia 2008 r., informującego go o wyznaczeniu pełnomocnikiem T. B., adwokat wskazał, że aktualnie nie jest w posiadaniu zapisku potwierdzającego termin otrzymania przedmiotowego pisma. Podkreślił, że skarga kasacyjna została przez niego złożona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, niezwłocznie po wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości w sprawie tj. po upływie 3-5 dnia. Zwrócił uwagę, że wobec faktu, że nie brał udziału w postępowaniu od momentu jego wszczęcia musiał przeglądnąć całość materiału dowodowego, przeprowadzić konsultacje ze stroną, a nawet zapoznać się z przedmiotem sporu w terenie. Wobec odpowiedzi o wskazanej treści, zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Rzeszowie z prośbą o ustalenie w stosownym urzędzie pocztowym daty doręczenia adwokatowi przesyłki zawierającej informacje o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Odnosząc się do wezwania Rada przedłożyła pismo Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy w Rzeszowie, z którego wynika, że adresat przedmiotowej korespondencji odebrał ją osobiście w Urzędzie Pocztowym Rzeszów 16 w dniu 12 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek skarżącego nie może zostać merytorycznie rozpoznany. Został on bowiem złożony po upływie przewidzianego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) terminu. Jak bowiem wynika z ustaleń Sądu, pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 8 grudnia 2008 r. zostało doręczone wyznaczonemu pełnomocnikowi dnia 12 grudnia 2008 r. Od tego zatem dnia rozpoczął swój bieg 30 dniowy termin, w trakcie którego pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość złożenia skargi kasacyjnej. Upłynął on dnia 12 stycznia 2009 r. Z tym ostatnim dniem ustała przyczyna uchybienia terminu do zaskarżenia wyroku Sądu i rozpoczął bieg siedmiodniowy termin z art. 87 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jego upływ nastąpił w dniu 19 stycznia 2009 r. Tymczasem skarga kasacyjna została wniesiona w niniejszej sprawie dopiero dnia 9 lutego 2009 r., a więc z trzytygodniowym opóźnieniem. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 168/08 złożył skarżący T. B., zaskarżając postanowienie w całości. Zażalenie oparte zostało na zarzucie naruszenia art. 87 § 1 i § 2, skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu skarżącemu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 września 2008 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazuje, że w sprawie za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uznać dzień, w którym adwokat ustanowiony pełnomocnikiem dla skarżącego miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu". Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie odpis wyroku z dnia 26 września 2008 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego (siostrze) w dniu 30 października 2008 r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin trzydziestu dni do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął dnia 1 grudnia 2008 r. – w związku z tym, że dzień 29 listopada był dniem wolnym od pracy. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r., w ramach przyznania skarżącemu prawa pomocy, został dla niego ustanowiony pełnomocnik z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 5 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał od mocodawcy pełnomocnictwo na piśmie. Wskazać przy tym należy, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie wyznaczenia adw. T. S. pełnomocnikiem z urzędu zostało przesłane do w/w adwokata w dniu 9 grudnia 2008 r., a jak wynika z ustaleń Sądu pierwszej instancji przedmiotowe pismo adwokat odebrał osobiście w dniu 12 grudnia 2008 r. Jak wynika z akt sprawy, adwokat w piśmie z dnia 6 kwietnia 2009 r. stwierdził, że skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została złożona dopiero po upływie "pewnego okresu czasu", jednakże wiązało się to z tym, że w sprawie konieczne było m.in. zapoznanie się z aktami, udzielenie pełnomocnictwa. Przewidziany w art. 87 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi liczony jest od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie, za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu należy uznać datę udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi ustanowionemu z urzędu, dopiero bowiem od tej chwili pełnomocnik miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu skarżącego. Stwierdzić zatem należy, że złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.