II SA/Bd 277/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia [...] Sędziowie: Sędzia [...] Sędzia [...] Protokolant [...] po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła u M. R. przebyte skręcenie stawu kolanowego lewego z uszkodzeniem rogu przedniego łąkotki bocznej i utrzymującym się zespołem bólowym i wskazała, że w następstwie wypadku wyżej wymieniony doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wynoszącego 3 %. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż ustaleń powyższych dokonał w oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1578), kwalifikacje prawną Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Warszawie oraz badanie ortopedyczne. W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. R. podniósł, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zaś art. 7, art. 10 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 §3 k.p.a.. Nie zawiera ono bowiem uzasadnienia rozstrzygnięcia i przy jego wydawaniu organ nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności. Ponadto, zdaniem odwołującego się, rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa materialnego, w szczególności pkt 156 załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służba wojskową wskutek wypadku lub choroby. Organ administracji stwierdził bowiem zbyt niski stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu, nie biorąc pod uwagę, iż uraz kolana, jakiego doznał odwołujący się, jest jednym z najgroźniejszych urazów ciała. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż z treścią orzeczenia Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] M. R. zapoznał się w dniu [...] listopada 2007 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zawiadomieniu nr [...] zawierającym pouczenie o terminie i sposobie wnoszenia odwołania do organu wyższej instancji. Odwołanie od powyższego orzeczenia wyżej wymieniony złożył zaś dopiero w dniu [...] stycznia 2008 r., a więc z uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe postanowienie M. R. zarzucił mu rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez wadliwe pouczenie go w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2007 r. o terminie do wniesienia odwołania, jego formie i właściwości oraz zaniechanie umieszczenia w zawiadomieniu przewidzianych prawem wymaganych elementów (art. 49 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a.), a także przez nie umieszczenie w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2007 r. uzasadnienia prawnego i faktycznego zajętego stanowiska, ze wskazaniem na konkretny przepis prawa materialnego, jak również nie wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto zarzucił organowi nie umieszczenie w zawiadomieniu czytelnych podpisów członków składu orzekającego. Skarżący wywiódł również, iż stosowanie formy zastępczej, jaką jest zawiadomienie w trybie art. 49 k.p.a. wymaga powołania podstawy prawnej zawartej w odrębnym akcie prawnym rangi ustawowej. Jeżeli organ administracji wykorzystał taki sposób do powiadomienia stron o decyzji, to jest zobowiązany do doręczenia im decyzji w sposób przewidziany w k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż skarżącego błędnie pouczono o tym, że przysługuje mu prawo wniesienia skargi na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Wywiódł, iż orzeczenia w sprawach dotyczących ustalenia uszczerbku na zdrowiu żołnierza i jego związku ze służbą wojskową nie są decyzjami administracyjnymi, a stanowią rozstrzygnięcia wstępne, będące podstawą do wydania przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzji w przedmiocie prawa do przyznania odszkodowania, od której to decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego. Ponadto organ II instancji podtrzymał argumentacje zawartą w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 p.p.s.a., zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie należało stwierdzić, iż doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując niniejszą sprawę, po pierwsze należy wskazać, iż nietrafnym jest wniosek organu o odrzucenie skargi. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli orzeczeń komisji lekarskich ustalających uszczerbek na zdrowiu żołnierza i jego związek ze służbą wojskową, które poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych. Trzeba mieć jednakże na uwadze, iż przedmiotem niniejszej skargi nie jest orzeczenie ustalające uszczerbek na zdrowiu żołnierza, a postanowienie wydane w trybie art. 134 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071; z późno zm.) stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to ma charakter wyłącznie procesowy, jest ono ostateczne i w świetle treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn, zm.) służy na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak już wcześniej wskazano, podstawą wydanego przez organy II instancji rozstrzygnięcia był art. 134 k.p.a. Badając pod względem formalnym odwołanie wniesione przez M. R., organ odwoławczy doszedł do wniosku, że zostało ono wniesione z uchybienie terminu. Wskazać w tym miejscu należy, iż kwestie dotyczące trybu wydawania orzeczeń w sprawach dotyczących ustalenia uszczerbku na zdrowiu żołnierza oraz wnoszenia i rozpatrywania odwołań od tych orzeczeń, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 20 ustawy z dnia 11.04.2003r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760), zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz.U. Nr 163, poz. 1578). W przepisie § 23 tegoż rozporządzenia wskazano, iż po wydaniu orzeczenia przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej zawiadamia o jego treści, na piśmie, osobę zainteresowaną. Jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie organ I instancji zastosował wspomniany wyżej § 23 rozporządzenia, doręczając w dniu 6 listopada 2007 r., skarżącemu zawiadomienie o treści wydanego orzeczenia. Z faktu otrzymania we wskazanym wyżej dniu zawiadomienia przez stronę skarżącą, organ odwoławczy wywodzi, iż termin do wniesienia odwołania od orzeczenia upływał dla niej z dniem [...].11.2007 r. i że składając odwołanie w dniu [...].01.2008 r. uchybiła temu terminowi. Sąd nie podziela powyższej argumentacji. Zdaniem bowiem Sądu rozwiązanie zawarte wart. § 23 cyt. rozporządzenia (zastąpienie doręczenie orzeczenia pisemnym zawiadomieniem o jego treści), jest sprzeczne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, mającymi w świetle art. 9 przywołanej wyżej ustawy o świadczeniach odszkodowawczych ... zastosowanie w sprawach nieuregulowanym w tejże ustawie, a zatem również odnośnie kwestii doręczania orzeczeń wojskowych komisji lekarskich i wnoszenia od nich odwołań. Wskazać należy, iż myśl art. 109 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub, w przypadkach przewidzianych wart. 14 §2 k.p.a., może być ona ogłoszona stronom ustnie. Z chwilą doręczenia decyzji stronie, lub z chwilą jej ustnego ogłoszenia rozpoczynał będzie bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Jedyne odstępstwo od powyższych uregulowań przewidziano wart. 49 k.p.a .. Zgodnie z tym przepisem istnieje możliwość zawiadamiania stron o treści decyzji bez potrzeby jej doręczania. Rozwiązanie to jednakże znacząco odbiega od rozwiązania przewidzianego w § 23 cyt. rozporządzenia. Uregulowane wart. 49 k.p.a. powiadomienie o treści decyzji, stosowane w przypadku udziału znacznej liczby osób w postępowaniu administracyjnym, następuje bowiem w formie obwieszczenia lub innego zwyczajowo przyjętego w danej miejscowości sposobu publicznego ogłaszania i jest ono możliwe jedynie w sytuacjach uregulowanych w odrębnych aktach prawnym rangi ustawowej. Należy w tym miejscu podnieść, iż zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sędziowie w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości są związani tylko Konstytucją oraz ustawami. Z powyższego przepisu wynika, że skład orzekający w konkretnej sprawie dochodząc do wniosku, iż akt prawny podustawowy, (np. rozporządzenie), jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą na podstawie, której został wydany, może pominąć określoną normę prawną tego rozporządzenia przy podejmowaniu rozstrzygnięcia - odmówić jej zastosowania. Zdaniem Sądu sprzeczność § 23 rozporządzenia z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego przesądza o tym, iż przepis ten nie powinien być brany pod uwagę przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Zastosowanie winien mieć tym samym art. 109 k.p.a. regulujący tryb doręczania orzeczenia stronie. Mając na uwadze, iż z akt administracyjnych nie wynika, by skarżący otrzymał orzeczenie organu I instancji (a jedynie zawiadomienie o jego treści) przyjąć należało, iż nie rozpoczął biegu termin do zaskarżenia tegoż orzeczenia, a tym samym postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania narusza przepisy prawa. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.) orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji w roku.