II SAB/Po 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie niezałatwienia sprawy w terminie I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do rozstrzygnięcia wniosku E. W. z dnia [...] r. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia, II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej E. W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska Pismem z dnia [...] r. działając przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego "w załatwieniu sprawy pobudowania przez B. i Z. K. silosów na kiszonkę w L. , przy ulicy M. na działce nr [...] pomimo wstrzymania tej budowy przez działającego z urzędu Starostę". Zarzucając organowi naruszenie art. 35 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z niezałatwieniem przez ponad trzy miesiące sprawy pobudowania przedmiotowych silosów skarżąca z powołaniem art. 3 §2 pkt 8 w zw. z art. 149 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, iż przedmiotowa sprawa nie została załatwiona pomimo złożonego przez nią wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (dalej WINB). Wskazała, iż jako strona nie została zawiadomiona o terminie załatwienia sprawy. Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego PINB) wyjaśnił, iż pismem z dnia [...]r. Nr [...] udzielono skarżącej odpowiedzi na podanie z dnia [...]r. Skarżącą poinformowano, iż w rejestrach PINB w roku 2005 ewidencji obiektów rozpoczynających i oddawanych do użytkowania pod pozycja [...] widnieje zapis dotyczący przedmiotowego obiektu, w tym o zgłoszeniu w dniu [...]r. zakończenia budowy silosów na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzja Starosty z dnia [...]r. nr [...] znak [...]. Poinformowano skarżącą, iż podanie pozostawione zostało bez rozpoznania. Wskazano, iż w dniu [...]r. wpłynęło do organu zażalenie skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika, na sposób załatwienia sprawy oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu [...]r. odwołanie wraz z aktami sprawy przekazano do WWINB o czym skarżąca została poinformowana. Zdaniem organu okoliczność ta wskazuje, iż zażalenie złożone na działanie tego organu jest nieuzasadnione zważywszy także na fakt posiadania przez skarżącą wiedzy o trwającym postępowaniu odwoławczym. Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik uczestników postępowania – B. i Z. K., wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wskazał, iż uzasadnienie skargi wprowadza w błąd bowiem skarżąca pomija okoliczność, iż silosy pobudowano na podstawie decyzji, która jest prawomocna i do której wstrzymania wykonania nigdy nie doszło, a wstrzymanie wykonania o którym wspomniano dotyczyło decyzji – pozwolenia na budowę z 2003 r., która została zmieniona decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwaną ppsa) oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. O bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, ale także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W treści skargi na bezczynność pełnomocnik Skarżącej domagał się zobowiązania PINB do załatwienia sprawy pobudowania silosów na kiszonkę pomimo wstrzymania tej budowy przez Starostę. Zamierzeniem skarżącej było więc spowodowanie skontrolowania przez organ nadzoru budowlanego czy nie doszło do samowoli budowlanej polegającej na pobudowaniu spornych silosów w sytuacji, gdy wstrzymano wykonanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę tych obiektów. Treść takiego żądania upoważniała organ nadzoru budowlanego do zbadania tego sygnału w aspekcie treści art. 50a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), zgodnie z którym w przypadku wykonania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. Zaznaczyć należy, że skarga na bezczynność wniesiona być może do sądu administracyjnego tylko w razie niepodejmowania przez organy nakazanych prawem aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Mając na względzie przedstawione powyżej przesłanki należało uznać, że w świetle przepisów art. 81 w zw. z art. 83 ustawy Prawo budowlane zadaniem organów nadzoru budowlanego jest m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym wydawania decyzji w sprawach samowoli budowlanej. Powyższe przesądza o publicznoprawnym charakterze tych działań, tym samym w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. Art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 2 tego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 52 § 3 ppsa jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przed wniesieniem przedmiotowej skargi pełnomocnik skarżącej w dniu [...]r. wniósł zarówno skierowane do PINB wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i skierowane do organu wyższej instancji zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB. W ocenie Sądu dla oceny dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie znaczenie ma wyłącznie drugi z tych środków zaskarżenia, bowiem uznać należy, iż w wyniku wniosku strony oraz wystosowanego do niej wezwania z dnia [...]r. doszło do wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Tym samym skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w tej sprawie, jako dopuszczalna i wniesiona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 ppsa, podlega merytorycznej ocenie. Jak wyżej wskazano podstawę materialnoprawną działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 50 a wyżej powołanej ustawy Prawo budowlane. Przepis ten, jak również przepisy ustrojowe i proceduralne tej ustawy zawarte w jej art. 80-89c, nie normują wprost inicjatywy wszczęcia postępowania przed organami nadzoru budowlanego w zakresie usuwania naruszeń Prawa budowlanego określonych w art. 50a. Jednocześnie zgodnie z art. 61 §1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wnosząc o wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania, skarżąca w podaniu z dnia [...]r. powołała wskazany przepis, odwołując się do przysługującego jej przymiotu strony postępowania. Stwierdzenie braku wskazania przez wnoszącego podanie z jakich przyczyn posiada interes prawny w konkretnej sprawie, powinno skutkować wezwaniem wnoszącego pismo do usunięcia braków w zakreślonym terminie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 54 §6 kpa). W rozpatrywanej sprawie PINB nie ustalił, czy wnosząca podanie ma interes prawny w uruchomieniu podjęcia przez organ nadzoru budowlanego czynności przepisanych prawem w odniesieniu do spornych silosów, choć pierwszą czynnością jaką podjął, było wezwanie E. W. do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów wykazujących interes prawny strony (pismo PINB z dnia [...]r. znak [...]– karta 40 akt administracyjnych). W wezwaniu tym powołano jako podstawę prawną działania organu art. 50 kpa, lecz nie wskazano skutków prawnych nie zastosowania się do wezwania, co wymaga przepis art. 54 § 6 kpa. W konsekwencji E. W. nie zastosowała się do wyżej wskazanego wezwania, a PINB pismem z dnia [...]r. znak [...]poinformował ją, iż podanie z dnia [...]r. pozostanie bez rozpoznania. W treści tego pisma wyjaśniono także jakie ustalenia poczyniono w zgłoszonej przez nią sprawie. Podano, iż w rejestrach PINB w roku 2005 ewidencji obiektów rozpoczynających i oddawanych do użytkowania pod pozycja [...] widnieje zapis dotyczący przedmiotowych silosów, w tym o zgłoszeniu w dniu [...]r. zakończenia ich budowy na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty z dnia [...]r. nr [...] znak [...]dla inwestorów – B. i Z. K. (karta akt nr 43). W ocenie Sądu udzielona skarżącej powyższym pismem informacja nie stanowi odpowiedzi na jej podanie z dnia [...]r. W piśmie tym E. W. wskazywała, iż według jej wiedzy w obrocie prawnym jest postanowienie Starosty z dnia [...]r. o wstrzymaniu z urzędu wykonania decyzji własnej tego organu z dnia [...]r. w sprawie pozwolenia na budowę silosów na kiszonkę. Tymczasem w piśmie PINB z dnia [...]r. nr [...] nie zawarto żadnych informacji o tym postanowieniu oraz o decyzji Starosty z dnia [...]r. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 84a ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień. Działania te związane są także ze sprawdzaniem wykonywania obowiązków nałożonych decyzjami i postanowieniami wydanymi na podstawie ustawy Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru budowlanego ograniczył się do sprawdzenia zapisów w ewidencji obiektów budowlanych, na co wskazuje treść odpowiedzi, której udzielono skarżącej w piśmie z dnia [...]r. (karta 43 akt administracyjnych) oraz odpowiedzi na skargę (karta 7 akt sądowych). W konsekwencji należy uznać, iż organ nadzoru budowlanego nie zapoznał się z aktami spraw związanych z realizacją kwestionowanej przez skarżącą inwestycji, nie dysponował więc wiedzą umożliwiającą rozpoznanie sprawy zarzucanej samowoli budowlanej. Wskazać nadto należy, iż jeżeli w wyniku takiej kontroli organ nadzoru budowlanego stwierdzi brak podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie, to nie ma prawa ingerować i zobowiązany jest do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego (art. 105 kpa). Takiej decyzji w rozpatrywanej sprawie nie wydano. W świetle powyższego uznać należy, iż PINB pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia [...]r. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 149 ppsa zobowiązał PINB do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej z dnia [...]r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska