II SA/Gd 116/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi E. K., K. K. i Z. K. na decyzję Wojewody z dnia 16 listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 9 sierpnia 2007 roku odmówił uchylenia decyzji z dnia 11 lipca 2005 roku przenoszącej na rzecz I. i A. Z. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego o jedną kondygnację przy ul. [...] w G., udzielone I. K. decyzją z dnia 26 listopada 1999 roku. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, powołując się na treść art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa mówiąca o sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ stwierdził także, że nie jest uprawniony do sprawdzania lub podważania wiarygodności oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożonych przez I. i A. Z. Zdaniem organu w trakcie postępowania w sprawie nie stwierdzono, aby wystąpił fałszywy dowód, którego sfałszowanie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu albo innego organu. Organ nie podzielił również stanowiska, że wydanie decyzji nastąpiło w wyniku przestępstwa, albowiem nie stwierdzono, aby miało miejsce jego popełnienie, brak prawomocnego orzeczenia sądowego lub innego organu w tym zakresie oraz brak związku przyczynowego pomiędzy wydaniem decyzji a popełnieniem przestępstwa. Zdaniem organu I instancji nie występuje także podstawa wznowienia postępowania polegająca na ujawnieniu istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi. Skarżący E. i K. K. oraz Z. K. odwołali się od powyższej decyzji do Wojewody, jako organu II instancji. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że I. K. uzyskała decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 26 listopada 1999 roku z pominięciem jej męża Z. K., pomimo, że zgoda współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane została udzielona obojgu małżonkom. Jest to w ocenie skarżących przesłanką wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zatem, wedle skarżących, wadliwa decyzja została przeniesiona Sygn. akt II SA/Gd 116/08 kolejną wadliwą decyzją z dnia 11 lipca 2005 roku na rzecz I. i A. Z., gdyż I. K. jako współwłaścicielka lokalu nr [...] przeniosła na I. i A. Z.więcej praw niż posiadała. Dalej skarżący oświadczają, że I. i A. Z. złożyli fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kontynuując skarżący zarzucają organowi pomijanie ich jako współwłaścicieli w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołując się na art. 28 Kpa wywodzą swój interes prawny jako współwłaściciele spornej nieruchomości, a co za tym idzie oświadczają, że są stroną w postępowaniu w sprawie wydania decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę. Organ II instancji, decyzją z dnia 16 listopada 2007 roku, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 11 lipca 2005 roku przenoszącej na rzecz I. i A. Z. pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego o jedną kondygnację przy ul. [...] w G. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na wadliwe uzasadnienie decyzji organu I instancji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał na dwuetapowość postępowania wznownieniowego, gdzie w przypadku ustalenia, iż wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, rozpatrzenie sprawy merytorycznie nie jest możliwe. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji niepotrzebnie ustosunkował się zatem do merytorycznych zarzutów, co stanowi wadę skutkującą uchyleniem wydanej przez niego decyzji. Trafnie bowiem ustalił, iż wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podzielił argumentację organu I instancji. Wskazał także, że na żądanie podmiotów nie będących stronami i nie podających jako przyczyny wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, o której wznowienie zabiegają, podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a jedynie powołujących się na inne przyczyny określone w ar. 145 § 1 Kpa, nie można wznowić postępowania. Sygn. akt II SA/Gd 116/08 Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia jej pkt 2. W uzasadnieniu skargi, podtrzymali swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżących kosztami postępowania. Podtrzymał przy tym swoją dotychczasową argumentację dodając, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 kk, natomiast organ administracyjny nie jest uprawniony do sprawdzania lub podważania złożonego przez inwestora oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Punktem wyjścia do rozważań poczynionych w niniejszej sprawie jest brzmienie ar. 147 Kpa. Przepis ten stanowi, że wznowienie postępowanie następuje Sygn. akt II SA/Gd 116/08 z urzędu lub na żądanie strony. Wyjątkowo, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 – tj. gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz przyczyny z art. 145a Kpa – tj. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, postępowanie można wznowić tylko na żądanie strony. Z powyższego wynika, że wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony albo wyłącznie na wniosek strony w przypadkach opisanych powyżej. Oznacza to zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do inicjowania postępowania w przymiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Podstawową zatem kwestią jest to, kto jest stroną w przedmiocie postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę, gdyż to właśnie wznowienia tego postępowania domagali się skarżący w przedmiotowej sprawie. Ustawodawca w art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.) określił, że stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Takie ujęcie strony jest normą lex specialis w stosunku do ujęcia z art. 28 Kpa, gdzie przymiot strony związany jest bezpośrednio z interesem prawnym mającym swe źródło w przepisach praw materialnego. Istotą zawężenia kręgu podmiotów będących stroną w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę, jest umożliwienie swobodnego dysponowania (po pewnymi warunkami) swoim uprawnieniem w postaci pozwolenia na budowę uzyskanym w wyniku postępowania w którym udział brało znacznie więcej podmiotów posiadającym interes prawny. Skoro podmiot już to pozwolenie uzyskał, to brak jest merytorycznych argumentów, które uzasadniałby możliwość wpływania przez osoby trzecie na kwestię przeniesienia takiego pozwolenia. Pamiętać należy, że przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę jest to, co ma zostać wybudowane, a nie to, kto to będzie Sygn. akt II SA/Gd 116/08 budował, zatem kwestia ta rozstrzygana w trakcie postępowania o przeniesienie pozwolenia nie ma znaczenia dla właścicieli sąsiednich nieruchomości. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że podmiotami pomiędzy którymi nastąpiło przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę są: I. K. jako przenosząca decyzję o pozwoleniu, oraz I. i A. Z. jako podmioty na rzecz których to przeniesienie nastąpiło. Zatem w myśl wskazanego powyżej art. 40 ust. 3 prawa budowlanego, tylko te osoby posiadają przymiot strony i tylko one mogą domagać się wznowienia postępowania w tym zakresie. Tym samym za trafne należy uznać ustalenie organów administracji publicznej, że skarżący E. i K. K. oraz Z. K. nie są stronami w przedmiotowym postępowaniu i nie mają prawnej możliwości domagania się wznowienia postępowania w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę. Sąd podziela także stanowisko Wojewody odnośnie tego, że w przypadku ustalenia, iż wnioskodawcy nie są stronami postępowania, zbędne jest merytoryczne odnoszenie się do zarzutów przez nich podnoszonych. Na marginesie rozważań zauważyć należy, że zarzuty skarżących odnoszą się przede wszystkim do decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę państwu K. Jednakże niniejsze postępowanie nie obejmuje tej kwestii, gdyż dotyczy wyłącznie decyzji przenoszącej udzielone uprzednio pozwolenie na budowę. Są to dwa niezależne od siebie przedmioty postępowania administracyjnego, których rozstrzyganie następuje w wyniku odrębnych postępowań administracyjnych zakończonych wydaniem stosownych decyzji administracyjnych. Jeżeli skarżący twierdzą, że decyzja udzielająca pozwolenie na budowę, zawiera wadę powodującą jej nieważność lub będącą podstawą do wznowienia postępowania, to mają możliwość inicjacji stosownego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w wyniku którego kwestie te mogą być rozstrzygane przez organy administracji publicznej, a następnie ich działalność może zostać skontrolowana przez sąd administracyjny. Sąd mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.