II SA/Gd 47/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-06-10

Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości, ustanowionego przed 1 stycznia 1998 r. na podstawie decyzji administracyjnej, może zostać wydana z urzędu na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy nieruchomość nie jest użytkowana zgodnie z celem, na który została przekazana, ulega zniszczeniu, jest zbędna, a jednostka organizacyjna została postawiona w stan upadłości?
Ratio decidendi
Decyzja o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości, ustanowionego przed 1 stycznia 1998 r. na podstawie decyzji administracyjnej, może zostać wydana z urzędu na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, takie jak niezagospodarowanie nieruchomości zgodnie z decyzją, jej niewłaściwe wykorzystanie, pogarszanie stanu środowiska, zmiana przeznaczenia w planie miejscowym lub zbędność nieruchomości. W przypadku upadłości jednostki organizacyjnej, która nie użytkuje nieruchomości przez dłuższy czas, a budynek ulega zniszczeniu, organy administracji mogą zasadnie wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu.
Stan faktyczny
Wójt wydał decyzję o wygaśnięciu prawa użytkowania nieruchomości przez Spółdzielnię A w K. w upadłości, stwierdzając, że nieruchomość nie jest użytkowana zgodnie z celem, na który została przekazana, jest zniszczona i zbędna. Syndyk masy upadłości zaskarżył tę decyzję, argumentując, że gmina przez lata nie dopuszczała do uregulowania stanu prawnego nieruchomości i że od ogłoszenia upadłości Spółdzielnia nie użytkowała nieruchomości, a czynienie nakładów na remonty było niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że kwestia wniosku o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie ma znaczenia dla sprawy, a ustanowienie użytkowania wieczystego odbywa się na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi Syndyku Masy Upadłości A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 21 czerwca 2006 roku, Wójt, powołując się na art. 46 ust. 1, 2 pkt 3, 4, 6, art. 50 i art. 210 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) orzekł wygaśniecie prawa użytkowania przez Spółdzielnię A w K. w upadłości, nieruchomości zbudowanej budynkiem [...], położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0800 ha, zapisanej w KW [...], stanowiącej własność gminy N. K. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość nie jest użytkowana zgodnie z celem, na który została przekazana w użytkowanie. Spółdzielnia A w K. została postawiona w stan upadłości na podstawie postanowienia z dnia 10 marca 1997 roku. W związku z licznymi skargami członków wspólnoty samorządowej ustalono, że Spółdzielnia faktycznie nie korzysta z nieruchomości przez ostatnie 10 lat. W wyniku tego budynek jest bardzo zniszczony. Przez wzgląd na powyższe oraz z uwagi na fakt, iż nieruchomość stała się zbędna, gdyż została ogłoszona upadłość Spółdzielni należało wydać przedmiotową decyzję. Od powyższej decyzji odwołał się skarżący Syndyk Masy Upadłości Spółdzielni. Domagał się jej uchylenia oraz nakazania Wójtowi przekazania przedmiotowej nieruchomości do masy upadłości Spółdzielni w trybie decyzji Naczelnika Powiatu z dnia 5 lipca 1974 roku. Skarżący podniósł, iż Zarząd Spółdzielni w dniu 16 listopada 1995 roku złożył wniosek o oddanie w wieczyste użytkowanie przez gminę przedmiotowej nieruchomości. Po ogłoszeniu upadłości skarżący wielokrotnie interweniował w tej sprawie w Urzędzie Gminy. W dniu 28 stycznia 2005 roku Urząd Gminy poinformował Syndyka o ukończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Spółdzielnię. Po dalszych interwencjach, 12 kwietnia 2006 roku Urząd Gminy przesłał wykaz nieruchomości przeznaczonych do oddania w użytkowanie wieczyste. Pismem z dnia 24 lipca 2006 roku Syndyk wezwał Urząd Gminy do przekazania przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi Urząd Gminy przesalał protokół negocjacyjny, Sygn. akt II SA/Gd 47/08 jednakże warunki przekazania w nim określone były dla Syndyka nie do przyjęcia, ponieważ wykraczały poza przepisy prawa upadłościowego. Z powodu upływu czasu Syndyk poinformował pisemnie Urząd Gminy o możliwości wyłączenia przedmiotowej działki z masy upadłości. Odnosząc się do argumentów organu I instancji Syndyk oświadczył, że przez 11 lat władze gminy N. K. nie dopuszczały do unormowania stanu prawnego nieruchomości. Oczywistym jest, według Syndyka, że od ogłoszenia upadłości Spółdzielnia nie użytkuje nieruchomości, gdyż przeznaczona jest ona do zbycia. Z tego samego powodu działalność gospodarcza w wyżej wymienionej nieruchomości nie jest prowadzona, a czynienie nakładów na remonty jest niedopuszczalne w przypadku ogłoszenia upadłości. To przewlekłość działania gminy doprowadziła do degradacji budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ II instancji, decyzją z dnia 30 października 2007 roku utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji. Ponadto stwierdziło, że brak pozytywnego rozpatrzenia wniosku o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie jest przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie. Okoliczności te nie mają znaczenia dla sprawy. Kolegium w niniejszej sprawie nie bada przyczyn zarzuconej organowi przewlekłości. Kolegium wyjaśniło także, iż od dna 5 grudnia 1990 roku ustanowienie użytkowania wieczystego odbywa się wyłącznie na podstawie umowy cywilnoprawnej i dlatego kwestie z tym związane podlegają kognicji sądu powszechnego. W związku z powyższym Syndyk, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Domagał się także obciążenia Kolegium kosztami postępowania. Skarżący zarzucił organowi II instancji, że nie zbadał stanu prawnego dotyczącego postępowania w sprawie oddania w wieczyste użytkowanie spornej nieruchomości. W uzasadnieniu powtórzył swoją argumentację zwartą w odwołaniu, a ponadto oświadczył, że do dnia dzisiejszego nie została przekazana Spółdzielni, decyzja Urzędu Wojewódzkiego z dnia 23 marca 1991 roku o nabyciu z mocy prawa przez gminę N. K. spornej nieruchomości. Sygn. akt II SA/Gd 47/08 Zgodnie z zapisem w Księdze Wieczystej, prawo używania na rzecz Spółdzielni zostało ustanowione decyzją Naczelnika Powiatu z dnia 5 lipca 1974 roku. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Zgodnie z brzmieniem art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998 roku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. W niniejszej sprawie sporna nieruchomość został przekazana w użytkowanie Spółdzielni A w K. decyzją z dnia 5 lipca 1974 roku. Stąd też, zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma norma z art. 46 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, że właściwy organ może z urzędu wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w odniesieniu do nieruchomości lub jej części w razie stwierdzenia, że: 1) nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z decyzją o ustanowieniu trwałego zarządu; Sygn. akt II SA/Gd 47/08 2) jednostka organizacyjna nie zawiadomiła właściwego organu o oddaniu nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo o użyczeniu lub nie uzyskała zgody, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 3; 3) nieruchomość jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem określonym w decyzji, o której mowa w art. 45; 4) sposób korzystania z nieruchomości pogarsza stan środowiska w stopniu zagrażającym życiu, zdrowiu lub mieniu; 5) przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym uległo zmianie, która nie pozwala na dalsze wykorzystywanie nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób, a jednostka organizacyjna nie ma możliwości zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomości; 6) nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Jak wynika z akt administracyjnych, co nie jest kwestionowane przez skarżącego, [...] nie jest przez Spółdzielnię użytkowana, a także niszczeje, gdyż nie są czynione na nią jakiekolwiek nakłady. Budynek zlewni stoi opustoszały i niezabezpieczony, stanowiąc zagrożenie dla życia i zdrowia przebywających w nim potencjalnie osób. Trafnie zatem uznały organy administracji, iż zachodzą przesłanki określone w pkt 3,4 i 6 wskazanego powyżej przepisu. Przepis ten pozwala w takim wypadku wydać z urzędu decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu. Jest to jego kompetencja, z której może skorzystać w przypadku zaistnienia którejś z wyżej powołanych przesłanek. Jako zgodne z prawem uznać zatem należy wydanie decyzji przez organ I instancji i utrzymanie jej w mocy prze organ odwoławczy. Podkreślić należy, iż organ II instancji trafnie zauważył, że w wyniku zmiany ustawy z dnia 29 marca 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz.U. z , od 5 grudnia 1990 roku Nr 14, poz. 74) ustanowienie użytkowania wieczystego odbywa się wyłącznie w drodze umowy cywilnoprawnej. Skoro Zarząd Spółdzielni złożył wniosek o oddanie spornej nieruchomości w użytkowanie wieczyste w roku 1995, to wszelkie kwestie sporne z tym związane podlegają kognicji sądów powszechnych. Kwestia ta nie ma znaczenia z punktu Sygn. akt II SA/Gd 47/08 widzenia badania legalności decyzji administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji. Dlatego zarzuty skarżącego odnoszące się do tej kwestii pozostają w przedmiotowej sprawie poza zainteresowaniem sądu. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło