II SA/Rz 835/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-06-11
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły przebieg granic i powierzchnię działek ewidencyjnych podczas modernizacji ewidencji gruntów, a także czy prawidłowo rozpoznały wniosek o przywrócenie stanu sprzed modernizacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie zebrały pełnego materiału dowodowego, co naruszyło przepisy KPA. Brak było protokołów okazania granic, które potwierdzałyby ustalenie granic na podstawie oświadczeń stron, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości ustaleń organów, zwłaszcza w kontekście zarzutów skarżących o braku takich oświadczeń. Ponadto, organy nie wykazały graficznie przebiegu granic i powierzchni działek przed i po modernizacji, co uniemożliwiło określenie przyczyn różnic.Stan faktyczny
Skarżący T. i J. H. domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D., obręb B., dotyczących granic i powierzchni szeregu działek, oraz przywrócenia stanu sprzed modernizacji ewidencji przeprowadzonej w latach 2004-2005. Organy administracji (Starosta i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły uwzględnienia wniosku, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wprowadzenia zmian. Skarżący zarzucili m.in. brak wiedzy o postępowaniu modernizacyjnym, nieprawidłowe ustalenie granic na podstawie oświadczeń stron, brak przeprowadzenia pomiarów sprawdzających oraz nierozstrzygnięcie o wszystkich wskazanych działkach.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi T. i J. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...].
do wyroku z dnia 11 czerwca 2008 r.
Decyzją z dnia [...] września 2007 r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 20 ust. l i ust. 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027 z późn. zm.) oraz § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454) po rozpatrzeniu odwołania J. i T. H. od decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. zmiany granic i powierzchni działek nr 19, 77/2, 77/3, 148, 150, 199, 201, 202, 203, 204/1, 204/2, 206, 207, 232, 233, 234, 235, 243, 244, 245, 260, 273, 274, 276/2, 277, 282, 283, 284, 285,2376,2443, 2445, 2447, 2906 i 3655 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu podano, że J. H. zakwestionował wykazaną
w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. powierzchnię oraz przebieg granic określonych wyżej działek. Zażądał od organu prowadzącego ewidencję gruntów
i budynków przeprowadzenia pomiaru sprawdzającego i wskazania granic działek z działkami sąsiednimi. Składając zastrzeżenie do danych ewidencyjnych wystąpił również
o "przywrócenie w tym zakresie ewentualnie uchybionego terminu".
Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Starosta postanowieniem z dnia [...].12.2006 r. odmówił przywrócenia terminu w sprawie modernizacji ewidencji gruntów
i budynków. Po rozpatrzeniu zażalenia J. H. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...].02.2007 r. uchylił postanowienie Starosty
i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Starosta decyzją
z dnia [...].07.2007 r., Nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencyjnym sporządzonym po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zmiany powierzchni oraz granic działek wskazanych wyżej. W celu zbadania czy stan wykazany
w obowiązującym operacie ewidencyjnym jest zgodny ze stanem faktycznym na gruncie, organ I instancji w dniach 27.03.2007 r., 28.03.2007 r. i 29.03.2007 r. przeprowadził
z udziałem stron oględziny na gruncie. W uzasadnieniu decyzji, w oparciu o protokoły z tego postępowania został szczegółowo opisany przebieg granic działek na gruncie.
Od decyzji Starosty T. i J. H. złożyli odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie w operacie ewidencyjnym stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów
i budynków, bądź przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili, że rozstrzygnięcie Starosty nie jest zgodne z ich wnioskiem, bowiem nie występowali o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencyjnym ale żądali "cofnięcia bezprawnie wprowadzonych zmian".
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. T. i J. H. kwestionują wykazaną w operacie ewidencyjnym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B., powierzchnię oraz przebieg granic wskazanych wyżej działek i żądają przywrócenia stanu sprzed modernizacji.
W 1969 r. został założony na okres przejściowy na bazie mapy katastralnej w skali 1:2880 operat ewidencyjny wsi B. Wykazana w operacie ewidencyjnym powierzchnia działek była obliczona graficznie z mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 opracowanej na okres przejściowy na bazie mapy katastralnej lub przyjęta jako dotychczasowa powierzchnia katastralna. Nie dokonywano wówczas pomiaru granic na gruncie. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że w dotychczasowej ewidencji gruntów (sprzed modernizacji) na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 granice działek przyjęte były
z austriackiego katastru nieruchomości i w żaden sposób nie były zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. Wykazana w operacie ewidencyjnym sprzed modernizacji, łączna powierzchnia działek objętych decyzją wynosiła 31.10 ha. W latach osiemdziesiątych dla wsi B. została opracowana mapa zasadnicza w skali 1:2000. Jak wynika ze sprawozdania technicznego, wchodzącego w skład operatu pomiarowego L.ks.rob. [...] z 1986 r. (pkt VI tego sprawozdania) granice działek widoczne w terenie zostały odczytane ze zdjęć lotniczych. Natomiast granice brakujące w terenie zabudowanym, oraz w lasach prywatnych właścicieli zostały ustalone na zgodne oświadczenie stron, a następnie zamierzone na osnowę. Pozostałe niewidoczne granice działek zostały przyjęte z mapy ewidencyjnej.
W celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów tych danych, zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200l r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków, a także w celu poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych Starosta zawiadomieniem z dnia 1.10.2004 r. nr [...] zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta D. - obręb B. Zawiadomienie to zgodnie z przepisami art. 24a ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w okresie od 1.10.2004 r. do 14.10.2004 r. Następnie zawiadomieniem z dnia 14.03.2005 r. Starosta poinformował zainteresowane osoby i jednostki , że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków zostanie wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej
i Kartograficznej przy ul. [...] w okresie od 4.04.2005 r. do 20.04.2005 r. Zawiadomienie to zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w okresie od 15.03.2005 r. do 31.03.2005 r., w Urzędzie Miejskim w D. oraz zostało ogłoszone w prasie o zasięgu krajowym. W dniu 19.04.2005 r. J. H. zapoznał się z danymi zawartymi w projekcie operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie wnosząc zastrzeżeń do powierzchni oraz granic przedmiotowych działek. Następnie Starosta informacją z dnia 6.06.2005r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 15.06.2005 r., Nr 81, poz. 1383 poinformował, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków Miasta D. obręb B. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Wykazana w obowiązującym operacie powierzchnia działek obliczona została dokładniejszą metodą analityczną, ze współrzędnych punktów załamania granic działek według danych mapy zasadniczej, sporządzonej metodą fotogrametryczną w latach osiemdziesiątych ze zdjęć lotniczych i łączna powierzchnia działek objętych niniejszą decyzją wynosi 29.8469 ha.
Z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego wynika, że podczas przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. nie został popełniony jakikolwiek błąd związany ze sztuką geodezyjną mający wpływ na wykazaną w operacie ewidencyjnym powierzchnię działek.
T. i J. H. kwestionują wykazaną w operacie ewidencyjnym powierzchnię działek i żądają przywrócenia stanu sprzed modernizacji. Zarzucają, że nic nie wiedzieli o toczącym się postępowaniu modernizacyjnym oraz nie zostali zawiadomieni
o dokonanych zmianach danych ewidencyjnych. Powyższe zarzuty nie znajdują uzasadnienia. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków została przeprowadzona dla całego obrębu B. zgodnie z przepisami art. 24 a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten szczegółowo określa tryb i sposób prowadzenia czynności modernizacyjnych, w tym sposób zawiadamiania stron. J. H. w dniu 19.04.2005 r. zapoznał się z danymi ewidencyjnymi działek czego dowodem jest złożony przez niego podpis. Powierzchnia nieruchomości wykazana w operacie ewidencyjnym, jest opisem fizycznych cech tej nieruchomości, które same przez się nie tworzą stanu prawnego tej rzeczy i nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Jeżeli skarżący uważają, że w operacie ewidencji gruntów i budynków dokonano błędnych zapisów w odniesieniu do działek objętych zaskarżoną decyzją, to zgodnie z art. 22 ust.3 powinni przedłożyć stosowne dokumenty geodezyjno - kartograficzne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków dopuszczają możliwość zastosowania metody fotogrametrycznej dla celów ewidencji gruntów i budynków.
Zarzut T. i J. H., że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Starosty nie jest zgodne z wnioskiem stron jest nietrafny. W piśmie z dnia 28.09.2006 r. adresowanym do Starosty J. H. zakwestionował wykazaną w operacie zmodernizowanej ewidencji miasta D. obręb B. powierzchnię przedmiotowych działek i zażądał przywrócenia stanu sprzed modernizacji. Zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zarzuty zgłoszone po terminie 30 dni od dnia ogłoszenia informacji starosty że projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków w dzienniku urzędowym województwa traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Starosta zastosował się do zaleceń organu odwoławczego.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie zaskarżyli J. i T. H. domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi podali, że w zaskarżonej decyzji organy nie rozstrzygnęły żądania skarżących co do przywrócenia stanu pierwotnego i cofnięcia wprowadzonych zmian w ewidencji gruntów dotyczących działek nr 281, 272/1, 259, 2992/1 położonych w D. obręb B.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł w zakresie w którym nie był zgłaszany wniosek. Wniosek strony nie dotyczył wprowadzenia zmian, a wręcz przeciwnie dotyczył cofnięcia bezprawnie wprowadzonych zmian, zatem dotyczył zupełnie innej kwestii niż orzekły organy obu instancji.
Wydając decyzje tak Starosta jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie orzekli w całym zakresie materiału dowodowego, ponieważ pominięto działki nr 281, 272/1, 259, 2992/1, a w tym zakresie przeprowadzono nawet rozprawę administracyjną w dniu 28 czerwca 2007 r. o której w orzeczeniu zupełnie zapomniano. Organy wskazały, że przebieg granic wymienionych działek wykazany został na bazie sporządzonej w 1986 roku mapy zasadniczej w skali 1:2000. Nie polega na prawdzie twierdzenie, że zainteresowani w dniu 19 kwietnia 2007 r. zapoznali się z danymi zawartymi w projekcie operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie wnosząc zastrzeżeń do powierzchni i granic przedmiotowych działek. Faktycznie w dniu 19.04.2005 r. J. H. został zapoznany jedynie z projektem operatu ewidencji budynków, zgłosił w tym zakresie istotne uwagi. Uwagi zostały przyjęte i ołówkiem poprawione na projekcie operatu, pomimo tego
w ostatecznym dokumencie i tak nie zostały uwzględnione, bez żadnego uzasadnienia. Nikt skarżących nie zapoznawał i nie informował że ulegają bądź mogą ulec jakiejkolwiek zmianie granice, a tym bardziej powierzchnie działek. Zmiany są bardzo istotne i bardzo niekorzystne, ponieważ z obszaru 31,10 ha posiadanego gospodarstwa "obcięto" 1,2531 ha i ustalono stan posiadania na 29,8469 ha.
Nawet, gdyby przyjąć, iż Starosta działał zgodnie z powołanymi przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego, to w sposób rażący zostały naruszone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Konstytucji Rzeczpospolitej Polskie stającej na gruncie ochrony własności.
W zakresie zarzutów merytorycznych, istotnym jest zarzut braku udziału strony w toku postępowania i zupełnego braku dowodów na rzekomo przeprowadzone czynności ustalenia granic na mocy zgodnego oświadczenia stron, którego nigdy nie było. Gdyby nie przypadek, w tej konkretnej sprawie wniosek o dopłaty obszarowe złożony do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, skarżący byliby zupełnie nieświadomi, iż zostali pozbawieni prawa do swojej własności. Skarżący podtrzymują także zarzuty podniesione w odwołaniu z dnia 24 lipca 2007 r. do których to Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego się nie ustosunkował.
Nie jest prawdą, iż jakiekolwiek granice działek ustalono w terenie na podstawie zgodnych oświadczeń stron. Nikt nigdy w terenie nie dokonywał żadnych ustaleń granic działek. Nie dokonano żadnego pomiaru sprawdzającego, nie ustalono nawet jednego znaku granicznego, ani go nie odnowiono. Granic szeregu działek nie udało się ustalić nawet w przybliżeniu, a nie mówiąc już o sprawdzeniu powierzchni tych działek.
Nie jest prawdą, że skarżący kiedykolwiek i w jakikolwiek sposób zostali powiadomieni o zarządzeniu Starosty, co do modernizacji gruntów i budynków miasta D. - obręb B. i że można zapoznać się z operatem opisowo - kartograficznym tej modernizacji, a zapoznanie z dnia 19 kwietnia 2005 r. nie jest "przyznaniem stanu dla projektu operatu". Skarżący nie kwestionują, iż opisane w decyzji zawiadomienia mogły być wywieszone w siedzibie Starosty czy Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej
, a nawet Burmistrza Miasta D., jednak nigdy skutecznie nie dotarły do nich, zatem, jest oczywistym, że nie mogli, nie mieli możliwości wcześniej takiej skargi złożyć, gdyż nie posiadali żadnej wiedzy iż ich własność została w jakikolwiek sposób naruszona. Burmistrz Miasta D. wydając decyzje nakazujące opłaty podatków żadnych zmian nie wykazał,
a zmiany zostały wykazane dopiero przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, żądającej zwrotu dopłat od rzekomo zawyżonych powierzchni we wnioskach
o dopłaty.
W toku pierwszego postępowania w roku 2004 i 2005, jak i w toku niniejszego postępowania w roku 2006 i 2007 organy nie wykonały żadnej czynności geodezyjnej celem stwierdzenia i ustalenia stanu faktycznego żadnej z spornych działek. Nie dokonano żadnego pomiaru sprawdzającego działek, nie dokonano wznowienia jakiejkolwiek granicy działki i żadna działka nie jest oznaczona jakimkolwiek znakiem granicznym, i nie wiadomo jak prowadzono modernizacje w 2004 i 2005 roku.
Oczywistym jest, że właściciel może dokonać sprawdzenia przebiegu granic swojej działki na podstawie wskazanej w decyzji ustawy z dnia 17. 05. 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ale wówczas jeżeli ma w tym interes prawny. W tej sytuacji to nie właściciel, a organ ingeruje w prawo własności i na organie spoczywa obowiązek wykazania i udowodnienia swoich racji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga jest uzasadniona.
Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący. T. i J. H. ostatecznie precyzując wniosek domagali się wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta D. obręb B. zmiany granic
i powierzchni działek nr 19, 77/2, 77/3, 148, 150, 199, 201, 202, 203, 204/1, 204/2, 206, 207, 232, 233, 234, 235, 243, 244, 245, 260, 273, 274, 276/2, 277, 282, 283, 284, 285,2376,2443, 2445, 2447, 2906 i 3655 i przywrócenia ich do stanu sprzed modernizacji gruntów wsi B. – przeprowadzonej w latach 2004-2005.
Starosta rozpoznając wniosek zgodnie z jego pierwotnym literalnym brzmieniem postanowieniem z dnia [...].12.2006 r. odmówił J. H. przywrócenia terminu
"w sprawie modernizacji gruntów i budynków obręb B. gmina D.". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...].02.2007 r. uchylił to postanowienie organu I instancji, a w swoich wytycznych nakazał organowi I instancji potraktować wniosek, jako żądanie zmiany w operacie ewidencji gruntów w zakresie wskazanych działek. Ponadto organ II instancji nakazał w tym postanowieniu przeprowadzenie postępowania dowodowego, dokonania szczegółowej analizy dokumentów geodezyjnych i ustalenia przyczyn różnicy powierzchni działek sprzed i po modernizacji. Należało ustalić na podstawie jakiej dokumentacji geodezyjnej wykazano przebieg granic działek podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków w których dokonano obliczenia powierzchni.
Organ I instancji prowadząc na nowo postępowanie ustalił, że przebieg granic objętych modernizacją wykazany został na bazie sporządzonej w 1987 r. mapy zasadniczej w skali 1:2000 opracowanej metodą fotogrametryczną. Część nieodfotografowaną pomierzono metodą biegunową, widoczne w terenie granice działek odczytano ze zdjęć lotniczych, natomiast brakujące granice w terenach zabudowanych oraz w lasach prywatnych zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron i zamierzone na osnowę. Pozostałe granice przyjęto z mapy ewidencyjnej.
Z uwagi na rozbieżność danych dokumentów sprzed modernizacji
z danymi po modernizacji podjęto w przedmiotowym postępowaniu czynności mające na celu ustalenie przebiegu granic w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych. Poprzedzono je ustaleniem przebiegu granic na gruncie.
Starosta ustalił, że stan ujawniony w operacie ewidencji sprzed modernizacji, wykazany na mapie zastępczej w skali 1:2880 znacznie odbiega od stanu użytkowania na gruncie wykazanego po pracach modernizacyjnych. Wykonawca roboty podczas modernizacji dokonał digitalizacji punktów granicznych działek z pierworysu mapy zasadniczej i stan ten ujawnił na mapie ewidencyjnej w skali 1:1000. Równocześnie matematycznie obliczono nową powierzchnię działek będącą pochodną granic. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że stan wykazany na podstawie map katastralnych w skali 1:2880 nigdy nie był zgodny ze stanem użytkowania na gruncie zarówno co do przebiegu granic, jak i co do powierzchni działek. Ponieważ wnioskodawca nie był w stanie wskazać jednoznacznie przebiegu żadnej z granic działek brak jest przesłanek do zlecenia wykonania pomiaru na gruncie.
Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżonym aktem utrzymał ją w mocy. Organ II instancji powtórzył argumentację z decyzji Starosty. Dodał, że wykazana w obowiązującym operacie ewidencji powierzchnia działek została wyliczona dokładniejszą metodą analityczną, ze współrzędnych punktów załamania granic działek według danych mapy zasadniczej, sporządzonej metodą fotogrametryczną w latach osiemdziesiątych ze zdjęć lotniczych i łączna powierzchnia działek objętych decyzją wynosi 29,8469 ha. Podczas modernizacji nie został popełniony żaden błąd związany ze sztuką geodezyjną, mający wpływ na wykazaną
w operacie ewidencyjnym powierzchnię działek.
W swojej skardze T. i J. H. zarzucili, że organy nie rozstrzygnęły ich wniosku o przywrócenie stanu ich działek sprzed modernizacji, nie rozstrzygnięto o działkach nr 281, 272/1, 259, 2992/1. Wskazali, że nie polega na prawdzie, by jakiekolwiek granice działek ustalano w terenie na podstawie oświadczenia stron oraz na brak materiału dowodowego potwierdzającego taką okoliczność. Zakwestionowali również prawidłowość przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego.
Rozpoznając skargę w granicach zakreślonych brzemieniem przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że zarzuty dotyczące wadliwości przeprowadzenia modernizacji gruntów nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie w tej sprawie przeprowadzone zostało w trybie przepisu art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem dokonano zawiadamiania i trybu postępowania związanego z modernizacją gruntów i budynku, gdzie w miejsce zawiadomień każdej strony w formie pisemnej przewidziano formę ogłoszenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy oraz ogłoszenia w prasie o zasięgu krajowym.
W takiej sytuacji skarga w zakresie, gdzie podważa poprawność procedury modernizacyjnej, nie zasługuje na uwzględnienie.
Podobnie wygląda sytuacja w zakresie dotyczącym zarzutu nierozstrzygnięcia przez organy wniosku o przywrócenie stanu ich działek sprzed modernizacji. W świetle art. 24a ust. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym złożone po upływie 30 dni od ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji określonej w ust. 8 traktuje się jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów
i budynków. W sprawie nie ma wątpliwości, że zarzuty skarżących dotyczące powierzchni ich działek po modernizacji zostały zgłoszone po upływie 30 dni od ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji określonej w ust. 8, więc organy w sposób prawidłowy potraktowały je, jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją.
Nietrafny jest zarzut dotyczący nierozstrzygnięcia o działkach nr 281, 272/1, 259, 2992/1. We wniosku wszczynającym postępowanie skarżący nie domagali się jakichkolwiek zmian dotyczących tych działek, więc organy w sposób zasadny zaskarżoną decyzją tych nieruchomości nie objęły.
Sprawa została jednak przez organy rozstrzygnięta bez zebrania pełnego materiału dowodowego, przez co doszło do naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 KPA, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dotyczy to problemu ustalenia granic poszczególnych nieruchomości oraz - co jest wypadkową przebiegu granic – ich powierzchni.
Organ I instancji ustalił, że przebieg granic objętych modernizacją wykazany został na bazie sporządzonej w 1987 r. mapy zasadniczej w skali 1:2000 opracowanej metodą fotogrametryczną. Część nieodfotografowaną pomierzono metodą biegunową, widoczne w terenie granice działek odczytano ze zdjęć lotniczych, natomiast brakujące granice w terenach zabudowanych oraz w lasach prywatnych zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron i zamierzone na osnowę. Pozostałe granice przyjęto
z mapy ewidencyjnej. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na stwierdzenie, że rzeczywiście brakujące granice w terenach zabudowanych oraz w lasach prywatnych zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron i zamierzone na osnowę. W aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jest protokołów okazania granic, które zawierałyby oświadczenia właścicieli działek, co do ich przebiegu.
Organowi II instancji należałoby w tym miejscu wytknąć niekonsekwencję. Postanowieniem z dnia [...].02.2007 r. uchylił on postanowienie organu I instancji, a w swoich wytycznych nakazał organowi I instancji między innymi przeprowadzenie postępowania dowodowego, dokonania szczegółowej analizy dokumentów geodezyjnych i znalezienia przyczyn różnicy powierzchni działek sprzed i po modernizacji, ustalenie na podstawie jakiej dokumentacji geodezyjnej wykazano przebieg granic działek podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków w których dokonano obliczenia powierzchni.
Organ I instancji nie wykonał w pełnym zakresie tych wytycznych.
W materiale dowodowym sprawy brak jest wskazanych wyżej protokołów okazania granic, a bez nich nie można dokonać weryfikacji prawidłowości ustaleń organów, zwłaszcza w świetle zarzutu skarżących, że nie polega na prawdzie, by jakiekolwiek granice działek ustalano
w terenie na podstawie oświadczenia stron. Trudno jest stwierdzić, że organy ustaliły przyczyny różnicy w powierzchniach pomiędzy działkami wobec używanych przez nie ogólnych odniesień wskazujących na dokładniejszą metodę wyliczenia. W tej materii organy zobowiązane były w sposób graficzny wykazać przebieg granic poszczególnych działek przed i po modernizacji, a następnie wskazać odrębnie powierzchnię dla każdej z nich również według stanu sprzed i po modernizacji.. Takie działanie pozwoliłoby na określenie, które działki zmieniły przebieg granic, a tym samym i powierzchnię, a w konsekwencji pozwoliłoby na wskazanie przyczyny różnicy w powierzchniach pomiędzy działkami indywidualnie dla każdej działki i każdej granicy.
Prowadząc na nowo sprawę należy uzupełnić materiał dowodowy
o protokoły lub inne dokumenty, które wykażą zasadność twierdzeń organów, że ustalenie przebiegu granic w roku 1986 dokonano na podstawie oświadczeń stron postępowania. Następnie należy w sposób graficzny wykazać przebieg granic poszczególnych działek przed i po modernizacji, wskazać odrębnie powierzchnię dla każdej z nich i określić przyczynę powstania różnicy w przebiegu granicy i powierzchni działki. Dopiero takie uzupełnienie materiału dowodowego pozwoli organom na rozstrzygnięcie wniosku skarżących o zmianę przebiegu granic i powierzchni wskazanych przez nich działek.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło