I FZ 189/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. N.-T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 223/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skarg E. N.-T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 grudnia 2007 r. nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 18 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 223/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek E. N.-T. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 14 grudnia 2007 r. Nr ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2004 r. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że uzasadniając wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, skarżąca przytoczyła treść art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) i podniosła, że przesłanki zawarte w tym przepisie odnoszą się do niej z uwagi na trudną sytuację rodzinną i materialną. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosków, bowiem nie wskazano w nich, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonych decyzji w kontekście sytuacji rodzinnej i materialnej strony spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Badając zaś z urzędu treść skarg oraz akta sprawy Sąd pierwszej instancji nie znalazł jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia ponownie wskazała na swoją sytuację materialną i rodzinną. Dodała też, że jednorazowa zapłata należności wynikającej z decyzji grozi paraliżem jej firmy, co skutkować może zwolnieniem zatrudnionych pracowników. Strona powołała się również na przyznane jej w innych sprawach prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie skargi (jak również skargi kasacyjnej) ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżąca powołała się jedynie na ogólnikowe stwierdzenia dotyczące jej sytuacji finansowej i rodzinnej. Natomiast z akt sprawy również nie wynika, aby przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zachodziły. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że konieczne jest wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stan finansowy skarżącej i jej rodziny nie jest w tym przypadku wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Tymi przesłankami są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem tych decyzji. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to skarżąca. Trudna sytuacja materialna skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Dlatego też nie jest zasadne powoływanie się przez skarżącą na przyznane jej w innych sprawach prawo pomocy. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że konieczność redukcji zatrudnienia może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, bowiem niewątpliwie zwolnienie pracowników jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym. Z tego względu wykluczenie takiej możliwości przez Sąd powinno być poprzedzone wyczerpującą analizą sytuacji wnioskodawcy. W niniejszej sprawie brak jest jednak konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia obaw skarżącej. Nie wskazała on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji jako pracodawcy i przedsiębiorcy – aktualnych dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, ilości pracowników, zobowiązań wobec pracowników, ich Urzędów Skarbowych czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca zdaje się zresztą pozostawiać konieczność zwolnienia pracowników jedynie w sferze przypuszczeń. Wobec powyższych ustaleń trudno zatem uznać ponad wszelką wątpliwość, aby ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało spowodować konieczność zwolnienia pracowników zatrudnionych przez skarżącą, a co za tym idzie, aby Naczelny Sąd Administracyjny miał bezsprzeczne podstawy pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazać też trzeba, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r., Dz. U. nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Z tego względu subiektywne obawy skarżącej dotyczące skutków egzekucji w kontekście jej sytuacji materialnej i rodzinnej są nieuzasadnione, jak również nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, należało je stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalić.