II SA/Wa 226/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie Eugeniusz Wasilewski, Joanna Kube (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P.D. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia należnych opłat i zapłaty odszkodowania – oddala skargę – Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), zobowiązał P.D. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia zwolnienia lokalu. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Przedmiotowy lokal został przydzielony [...] M.D., jako żołnierzowi zawodowemu z rodziną, na podstawie imiennego nakazu przydziału kwatery nr [...] z dnia [...] lutego 1976 r. Przy ustalaniu należnej powierzchni mieszkalnej uwzględniono żonę K.D. oraz dwóch synów J. i P. D. Po śmierci rodziców (ojciec zmarł w [...] r., natomiast matka w [...] r.) w lokalu tym pozostał ich syn P.D. Pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) w W. poinformował go, że zajmuje lokal bez tytułu prawnego i zobowiązał do złożenia stosownych dokumentów w celu uregulowania stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego. W dniu [...] kwietnia 2002 r. Dyrektor Oddziału Terenowego WAM złożył do Sądu Rejonowego dla [...] pozew o ustalenie nieistnienia stosunku najmu lokalu. Wyrokiem zaocznym z dnia [...] sierpnia 2002 r. sygn. akt [...] Sąd stwierdził, że między Wojskową Agencją Mieszkaniową a P.D. nie istnieje stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Następnie wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. sygn. akt [...] nakazano P.D. opróżnienie lokalu i wydanie go Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr [...] w W. w stanie wolnym od osób i rzeczy. W wyniku złożonego sprzeciwu, Sąd ten postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. uchylił powyższy wyrok o eksmisję i umorzył postępowanie jako niedopuszczalne. W dniu [...] lutego 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. P.D. wnioskiem z dnia [...] marca 2005 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. o nabycie praw do zajmowanego lokalu, a w dniu [...] października 2005 r. złożył kolejny wniosek w tym przedmiocie do Ministra Obrony Narodowej. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. poinformowano wnioskodawcę o braku podstaw prawnych do uregulowania tytułu prawnego do tego lokalu i braku możliwości zastosowania przepisu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wyjaśniając, że dyrektor oddziału regionalnego Agencji tylko w sytuacji wyjątkowej za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Wskazano, że z uwagi na niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych z rodzinami oraz wyrok z dnia [...] sierpnia 2002 r. sygn. akt [...] o nieistnieniu stosunku najmu lokalu, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. uznał brak możliwości przekazania wniosku P.D. do Ministra Obrony Narodowej w trybie art. 29 powołanej ustawy. Jednocześnie wezwano wnioskodawcę do dobrowolnego zwolnienia przedmiotowego lokalu. Organ I instancji uzasadniając decyzję stwierdził, że w sytuacji, gdy P.D. nie wywiązuje się z nałożonego obowiązku, należało wydać decyzję w trybie art. 37a wskazanej wyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W odwołaniu skierowanym do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wymieniony nie zgodził się z powyższą decyzją i wniósł o jej zmianę. Wskazał, iż decyzja ta jest dla niego krzywdząca i pozbawiona merytorycznego uzasadnienia. Jego zdaniem posiada on prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu po śmierci rodziców, gdyż był wymieniony w decyzji przydziału kwatery z 1976 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., zaś w punkcie drugim decyzję organu I instancji uchylił i orzekł, że P.D. jest zobowiązany do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia zwolnienia lokalu. Organ w pełni podzielił argumentację Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. w zakresie opróżnienia przedmiotowego lokalu w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej podkreślając, że kwaterę tę otrzymał jedynie ojciec wnioskodawcy z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a jego syn został uwzględniony w tym nakazie tylko przy obliczaniu należnej żołnierzowi powierzchni mieszkalnej. Pozostawanie zatem P.D. w tym lokalu jest bezpodstawne z uwagi na brak tytułu prawnego do tego lokalu, co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Jednocześnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał na błędnie określony termin od kiedy strona jest zobowiązana uiszczać odszkodowanie podając, że obowiązek ten jest wymagalny od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.D. zakwestionował decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. uznając ją za krzywdzącą i wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 23 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieprzyznanie mu odprawy mieszkaniowej lub lokalu zamiennego jako zstępnemu [...] M.D., art. 41 pkt 4 tej ustawy poprzez zobowiązanie do opróżnienia lokalu mieszkalnego i oddanie go do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a także art. 7,10,77 kpa i art. 2 Konstytucji RP. Wnoszący skargę wskazał, że śmierć ojca nastąpiła w związku z pełnioną służbą wojskową, a zatem stosownie do art. 23 ust. 3 wskazanej powyżej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje mu odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 tej ustawy lub lokal zamienny, jeżeli Agencja ma taki w swoich zasobach mieszkaniowych. Zgodnie zaś z art. 41 pkt 4 tej ustawy zobowiązany jest przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny tylko wówczas, gdy Agencja zaproponuje lokal zamienny lub otrzyma odprawę mieszkaniową. Ponadto podniósł, że o wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. sygn. akt [...] ustalającym, że między nim a Wojskową Agencją Mieszkaniową w W. nie istnieje stosunek najmu przedmiotowego lokalu dowiedział się z akt innej sprawy w 2004 r. Wskazał, iż nie zdawał sobie sprawy, działając bez pomocy prawnej, że mógł doprowadzić do wzruszenia wyroku zaocznego. Obecnie wszelkie terminy procesowe do złożenia środków odwoławczych upłynęły. Stwierdził, iż nie otrzymał żadnego pisma Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, poprzedzającego pozew o ustalenie stosunku najmu, wzywającego do złożenia dokumentów uprawdopodabniających następstwo prawne po zmarłym ojcu, ani wyroku zaocznego przed 2004 r. W obu bowiem przypadkach w terminach doręczeń przebywał poza W. Zdaniem skarżącego, wydany w jego sprawie wyrok sądu [...] powinien zostać oceniony przez organ z punktu widzenia prawa materialnego obowiązującego w konkretnej sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Odnośnie przyznania skarżącemu odprawy mieszkaniowej lub lokalu zamiennego, jako zstępnemu M.D. w trybie art. 23 ust. 3 oraz art. 41 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał, że przepisy te obowiązują od 1 lipca 2004 r. i zostały wprowadzone ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz.1203 ze zm.) i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ustęp 1). Natomiast stosownie do ustępu 2 art. 37a wskazanej powyżej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej prawidłowo stwierdził, iż przepis art. 37a powołanej ustawy nakłada na organ obowiązek wydania decyzji w treści określonej w ust. 2, o ile zaistnieją przesłanki określone w ust. 1 tego przepisu. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż P.D. nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...]. Tytuł ten posiadał ojciec skarżącego - zmarły [...] M.D., który pełniąc zawodową służbą wojskową, otrzymał go na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] lutego 1976 r. Wnioskodawca został w nim uwzględniony jedynie przy obliczaniu należnej ojcu powierzchni mieszkalnej lokalu, co nie stanowi o posiadaniu samoistnego prawa do tego lokalu. Po śmierci rodziców stan prawny do zajmowania powyższego lokalu nie został uregulowany, co powoduje, że P.D. zamieszkuje w nim bez tytułu prawnego. Należy podkreślić, że samo zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, a nawet ponoszenie kosztów jego utrzymania, nie czyni skarżącego osobą posiadającą prawo do tego lokalu. Z tego powodu organ był zobligowany treścią powyższego przepisu do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Odrębną od rozpoznawanej sprawy jest natomiast kwestia dotycząca przewidzianej w art. 23 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej odprawy mieszkaniowej lub lokalu zamiennego, do której skarżący odwołuje się w skardze na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. Zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez ten organ wskazanego ostatnio przepisu, jak też art. 41 pkt 4 nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 23 ust. 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jest zawierana w formie umowy cywilnoprawnej, co oznacza, że nie jest to sprawa administracyjna. W przypadku skorzystania przez osoby uprawnione z prawa do lokalu zamiennego, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje osobie uprawnionej decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W ocenie Sądu, niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, bowiem organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a uzasadniając zaskarżoną decyzję odniósł się do całokształtu sprawy i przekonywująco wyjaśnił motywy, którymi się kierował przy wydaniu rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.