II SA/Gl 109/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Referent Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. W dniu [...] r. skarżąca K. A. L. złożyła w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w R. wniosek, w którym wskazała, iż ubiega się o wydanie prawa jazdy oraz o wymianę dokumentu prawa jazdy kat. B nr [...] seria [...] wydanego dnia [...] r. przez Urząd Miejski w R. na podstawie art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Do wniosku skarżąca dołączyła tłumaczenie prawa jazdy z języka niemieckiego, dowód uiszczenia opłaty, orzeczenie lekarskie, zdjęcie. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta R. odmówił skarżącej wymiany dokumentu prawa jazdy kategorii B nr [...] seria [...] wydanego w dniu [...] r. oraz odmówił wydania dokumentu prawa jazdy kategorii B nr [...] seria [...] wydanego dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta R. Jako materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 94 ust. 2, art. 97 ust. 4 i art. 150 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., Nr 24, poz. 215 z późn. zm.), art. 38 ust. 2, art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), upoważnienia nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta R, a także art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwaną dalej k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż posiadane przez wnioskodawczynię polskie prawo jazdy nie podlega wymianie, gdyż zgodnie z przepisem art. 150 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Organ I instancji wskazał, iż posiadany przez K. A. L. dokument został już wymieniony na dokument niemiecki, na co wskazuje przedstawione przez nią tłumaczenie prawa jazdy z języka niemieckiego, z którego wynika iż skarżąca posiada prawo jazdy klasy 3 wydane przez Okręg G. na podstawie polskiego prawa jazdy klasy B. Fakt ten został także potwierdzony stosowną pieczęcią na dokumencie polskim: w tłumaczeniu –"wydano niemieckie prawo jazdy kategorii 3". Podniósł nadto, iż ubieganie się przez wnioskodawczynię w przedmiotowym wniosku o wydanie prawa jazdy, również nie może zostać zrealizowane, gdyż zgodnie z art. 94 ust. 2 ustawy- Prawo o ruchu drogowym, osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającemu prawo jazdy. Nadto zgodnie z treścią przepisu art. 97 ust. 4 ww. ustawy kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się pełnomocnik skarżącej J. C., który w odwołaniu z dnia [...] r. od powyższej decyzji podniósł, iż decyzję I instancji winien był wydać Starosta a nie Prezydent Miasta R. Nadto materialno-prawna podstawa prawna wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odnosi się do wymiany prawa jazdy wprost. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, iż K. A. L. nie wymieniła prawa jazdy krajowego na prawo jazdy niemieckie. W ocenie pełnomocnika skarżącej nigdy taki dokument nie został wymieniony na dokument niemiecki, albowiem w żadnym zapisie informacyjnym Urzędu Niemieckiego nie znajduje się zwrot "tauschen"- co znaczy po polsku wymiana, zamiana. Dodał, iż nigdy również skarżąca nie uzyskała krajowego (polskiego) prawa jazdy za granicą, albowiem krajowe prawo jazdy zostało wydane w kraju w Urzędzie Komunikacji w R. w dniu [...] r. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż K. A. L. od początku postępowania administracyjnego reprezentowana była przez swojego pełnomocnika w osobie jej ojca J. C., jednakże zaskarżona decyzja organu I instancji została doręczona stronie osobiście, a nie pełnomocnikowi, co stanowi naruszenie przepisów art. 40 § 2 w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 kpa. Nadto organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie w wyniku którego została wydana decyzja organu I instancji zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia treści żądania strony. W sentencji występują bowiem dwie kwestie wymiany prawa jazdy oraz weryfikacji uprawnień strony do posiadania prawa jazdy kategorii B. Wobec braku precyzyjnego wniosku strony, należało w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać stronę do sprecyzowania żądania i po ponownym jego rozpatrzeniu wydać decyzję uwzględniającą stosowne przepisy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej zażądał nakazania niezwłocznego wydania przez Starostę prawa jazdy kat. B nr [...] seria [...] z dnia [...] r. Przytoczył przy tym zarzuty podnoszone już w odwołaniu od decyzji I instancji i w toku całego postępowania administracyjnego. Wskazał ponadto, iż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł do Wojewody S. i że to właśnie ten organ jest właściwym w sprawie. Zarzucił ponadto brak rozpoznania przez organ odwoławczy wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów. W dalszych pismach procesowych, w związku z wydaniem kolejnych decyzji w sprawie, wniósł o łączne rozpoznanie wniesionych do Sądu skarg. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Takie unormowanie prawne nie tylko pozwalało lecz wręcz obligowało organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że na ówczesnym etapie postępowania nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności przez organ pierwszej instancji. W szczególności, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, nie wyjaśniono, czego domaga się skarżąca w postępowaniu administracyjnym; mianowicie, czy jej wniosek dotyczył wymiany prawa jazdy w trybie art. 150 Prawa o ruchu drogowym, czy też wydania nowego prawa jazdy w miejsce dokumentu niemieckiego. Kolejna podniesiona przez organ odwoławczy okoliczność, że doręczenia dokonywane przez organ pierwszej instancji odbywały się z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, również stanowiła dostateczną podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Postępowanie przed organem pierwszej instancji w sposób istotny naruszało zasadę wyrażoną w art. 32 w zw. z art. 40 § 2 kpa. Wskazać natomiast przyjdzie, że zasadny jest zarzut skarżącej dotyczący pominięcia przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Takie działanie stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, w myśl którego uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z przepisu tego wynika, że obowiązkiem organu było ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń skarżącej. Nie ogranicza tego obowiązku okoliczność, że zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny. Uchybienie w tym zakresie może powodować bowiem, a jak wynika z akt sprawy spowodowało, zbędne przedłużanie postępowania administracyjnego, które przejawia się wydaniem kolejnej decyzji kasacyjnej. Pomimo stwierdzenia takiego uchybienia, nie stanowi ono jednak podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu powyższe naruszenie art. 107 § 3 kpa pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem, jak wyżej wykazano, za prawidłową należy uznać treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca natomiast w toku dalszego postępowania będzie miała prawo do ponownego zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, a co za tym idzie organ odwoławczy będzie miał obowiązek odniesienia się do wszystkich podnoszonych przez nią zarzutów. Odnosząc się natomiast do tych zarzutów skargi, które dotyczą naruszenia właściwości organów, to stwierdzić przyjdzie, iż nie znajdują one uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. W szczególności, zgodnie z art. 97 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, organem właściwym w sprawie wydania dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem jest starosta. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) w miastach na prawach powiatu funkcje starosty sprawuje prezydent miasta. Z kolei zgodnie z art. 38 ust. 3 powołanej ustawy organem odwoławczym od decyzji wydawanych przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W ustawie Prawo o ruchu drogowym brak jest szczególnego przepisu, na mocy którego organem odwoławczym w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami załatwianych w pierwszej instancji przez starostę, miałby być inny organ, aniżeli samorządowe kolegium odwoławcze. Właściwość samorządowego kolegium odwoławczego do rozpatrywania odwołań od decyzji starosty wynika także z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). Zgodnie z kolei z art. 91 ustawy o samorządzie powiatowym miasto R. jest miastem na prawach powiatu, co znalazło swoje potwierdzenie w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 roku w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. Nr 103, poz. 652). W świetle powołanych przepisów należy stwierdzić, że Prezydent R. jest organem właściwym w pierwszej instancji w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienie do kierowania pojazdami, zaś organem odwoławczym od wydawanych przez niego decyzji w tych sprawach jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Sąd nie odniósł się natomiast do merytorycznych zarzutów skarżącej z uwagi na kasacyjny charakter kontrolowanej decyzji. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie bowiem możliwe w przypadku ewentualnego zaskarżenia merytorycznej decyzji organu odwoławczego. Odnośnie wniosku o połączenie spraw stwierdzić przyjdzie, iż z uwagi na wcześniejsze wyznaczenie terminu rozprawy w niniejszej sprawie, wniosek ten nie został uwzględniony. Jego uwzględnienie powodowałoby konieczność odroczenia rozprawy, a tym samym, w ocenie Sądu, stanowiłoby nieuzasadnione przedłużenie postępowania sądowoadministracyjnego. Mając wszystko powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlegała ona oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.