II OSK 232/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-21
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Jerzy Stelmasiak, Jerzy Dudek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma podstawy do zakwestionowania oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy toczy się spór cywilny dotyczący prawa do tej nieruchomości, a czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę do czasu rozstrzygnięcia sporu przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może zakwestionować oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w przypadku istnienia dowodów wskazujących na jego nieprawdziwość. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie wymaga zawieszenia, gdy spór cywilny dotyczy części nieruchomości, na której inwestycja nie jest realizowana, a dane z ewidencji gruntów mają charakter jedynie porządkująco-informacyjny i nie stanowią dowodu istnienia lub braku tytułu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Starosta wydał pozwolenie, które utrzymał w mocy Wojewoda Mazowiecki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. i J. L., którzy zarzucali m.in. brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na jej częściowe przeznaczenie jako drogi oraz toczące się postępowanie cywilne dotyczące zasiedzenia służebności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. L., uznając, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a spór cywilny nie miał wpływu na możliwość udzielenia pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Jerzy Dudek ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 453/08 w sprawie ze skargi A. i J. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 17 września 2008 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 453/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. i J. L. na decyzje Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.
Powyższy wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Starosta Pruszkowski decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), dalej Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] we wsi Ż., gmina Brwinów.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone z zachowaniem wymogów z art. 10 k.p.a., a warunki określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione, zatem nie było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę. Organ wskazał również, że decyzję wydano na wniosek inwestora w oparciu o oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany, wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Brwinowie Nr XXXIII/332/2004 z dnia 29 listopada 2004 r., warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. i warunki techniczne dla przyłączy wodociągowych Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r.
Po rozpoznaniu odwołania A. i J. L., T. K., P. L. oraz A. i W. K. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, a ponadto wskazał, że inwestycja spełnia wymagania określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczące odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Poza tym, w ocenie organu odwoławczego, nie można jednoznacznie ocenić istnienia ciągu pieszo - jezdnego powstałego w wyniku wzajemnej zgody na podstawie aktu notarialnego z 1991 r., gdyż w przedstawionym przez inwestora odpisie z księgi wieczystej brak jest wzmianki o obciążeniach działki objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia budowlanego, a wyjaśnienie wątpliwości dotyczących istnienia bądź nie służebności gruntowej biegnącej przez działki wskazane na mapie nie należy do kompetencji organu administracji architektoniczno – budowlanej. Ponadto, zdaniem organu, pozostaje to bez wpływu na prowadzone postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż usytuowanie obiektu jest właściwe nawet w przypadku istnienia tej służebności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i J. L., zarzucając organowi błędne przyjęcie, iż inwestorka dysponuje nieruchomością na cele budowlane, skoro część działki według ewidencji gruntów jest drogą, a na drogach budowanie nie jest możliwe. Zdaniem skarżących, nie ma znaczenia dla sprawy fakt, że w planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano inny przebieg ulicy niż obecnie istniejący. Skarżący powołali się również na wydane w dniu 18 lutego 2008 r. przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie w sprawie o sygn. akt I Ns 712/07 postanowienie zabezpieczające, zakazujące inwestorce zabudowy fragmentu przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd wskazał, iż pozwolenie na budowę jest wydawane inwestorowi po spełnieniu warunków określonych w art. 32 i 34 cytowanej ustawy. Dotyczą one głównie złożenia przez inwestora stosownego wniosku i dokumentów oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Określone przepisami art. 35 Prawa budowlanego obowiązki ma również organ analizujący dokumentację przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ocenie sądu, w niniejszej sprawie zarówno inwestor, jak i organ prawidłowo wywiązali się z ciążących na nich obowiązków, co zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu, w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie organu podlega również to, czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesu osób trzecich, w tym interesu właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, jednak ocena ta odbywa się w aspekcie naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, a nie z zakresu prawa cywilnego, dotyczących ewentualnego naruszenia stosunków o charakterze obligacyjnym, związanych z przedmiotową działką, istniejących między właścicielem nieruchomości a innymi osobami.
Sąd wskazał, iż organ administracji architektoniczno - budowlanej, rozpatrując wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę, mógłby zakwestionować treść oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko wtedy, gdyby istniały dowody wskazujące na nieprawdziwość oświadczenia inwestora.
Tymczasem w niniejszej sprawie, zdaniem organu, sytuacja taka nie miała miejsca. Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było niewątpliwe i udokumentowane. Inwestor wykazał, że nie jest dotknięte wadą prawną, w tym nie jest obciążane ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności przejazdu, zaś toczące się przed sądem powszechnym postępowanie (kwestionujące prawo właściciela do fragmentu działki) nie stanowi przeszkody do udzielenia pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do treści aktu notarialnego Rep. [...] z 1991 r., w którym strony umowy wyraziły zgodę na istnienie ciągu pieszo - jezdnego po stronie zachodniej działki, sąd zauważył, że jest to umowa o charakterze obligacyjnym. Na jej podstawie nie doszło do ustanowienia służebności gruntowej. Nie była ona również podstawą wpisu do księgi wieczystej jakichkolwiek ograniczeń w dysponowaniu nieruchomością przez właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał także, że postanowienie Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt [...], jako wydane później niż decyzja, nie wpływa negatywnie na ocenę decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia [...] września 2007 r. Postanowienie zabezpieczające, zakazujące inwestorce zabudowy fragmentu spornej nieruchomości, ogranicza czasowo prawo inwestorki do zabudowy gruntu na podstawie prawidłowo wydanej i funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem sądu, brak było przeszkód zarówno prawnych jak i faktycznych do udzielania przez organy architektoniczno - budowlane pozwolenia na budowę wobec przedłożenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów oraz wobec zgodności zamiaru inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie ma podstaw do zakwestionowania treści oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, kiedy organ posiada wiedzę, że co do tego prawa toczy się przed sądem powszechnym spór pomiędzy inwestorem a osobami trzecimi;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 97 § l pkt. 4 k.p.a., albowiem organ administracji powinien zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny prawa do służebności drogi koniecznej, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zbadania sprawy tylko w zakresie zarzutów zgłoszonych w skargach przez strony postępowania bez zbadania prawidłowości zaskarżonej decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z innymi przepisami obowiązującego prawa, w tym w szczególności z art. 97 § l pkt. 4 k.p.a., tj. pod kątem konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia kwestii zasiedzenia służebności drogi koniecznej przez sąd powszechny.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący powołał się na treść art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, który wskazuje, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analiza cytowanego przepisu prowadzi, zdaniem skarżącego, do wniosku, że nie wystarcza wykazanie samego prawa do dysponowania nieruchomością, ale musi być wykazane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednym z warunków uznania nieruchomości za zdatną na cele budowlane jest jej położenie na terenach budowlanych. Treść zapisów widniejących w ewidencji gruntów w chwili składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jednoznacznie wskazywała, że przynajmniej cześć nieruchomości objętej wnioskiem jest drogą, a logicznym jest, że budowanie na drogach nie jest możliwe.
Skarżący podniósł, iż organ administracyjny rozpoznający wniosek o pozwolenie na budowę, powinien w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odpowiada prawdzie.
Wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor nie dysponował przedmiotową nieruchomością na cele budowlane stanowiło, w ocenie skarżącego, rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny powielił, zdaniem skarżącego, błąd organów administracyjnych, dokonując błędnej wykładni powyższego przepisu poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca sytuacja umożliwiająca organowi administracyjnemu zakwestionowanie oświadczenia złożonego w tym zakresie przez inwestora.
Skarżący przytoczył tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2006 r., wydanego w sprawie II SA/Bk 724/2005, zgodnie z którą, składane na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością powinno być oceniane przez organy administracji z uwzględnieniem reguł postępowania dowodowego obowiązujących w kodeksie postępowania administracyjnego. W razie wątpliwości co do prawidłowości posiadanych uprawnień, ciężar dowodu skuteczności posiadanego tytułu względem właściciela nieruchomości obciąża inwestora.
Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie inwestor w żaden sposób nie udowodnił, że faktycznie przysługuje mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wręcz przeciwnie, przeprowadzone postępowanie w tym zakresie jednoznacznie wykazało, że istnieje spór co do przeznaczenia fragmentu nieruchomości objętej wnioskiem oraz, że w tej kwestii toczy się przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia drogi koniecznej biegnącej po nieruchomości, której dotyczyło pozwolenie na budowę. Wobec powyższego nie sposób, w ocenie skarżącego, podzielić argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było niewątpliwe oraz, że nie było przeszkód do udzielenia pozwolenia na budowę.
Skarżący nie podziela również stanowiska sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, zgodnie z którym, wydanie przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie postanowienia zabezpieczającego, zakazującego inwestorce zabudowy fragmentu przedmiotowej nieruchomości, nie wpływało negatywnie na ocenę ważności decyzji organów administracyjnych.
Ponadto, zdaniem skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego, skupił się wyłącznie na analizie, czy oświadczenie inwestorki o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było wystarczające w świetle przepisów Prawa budowlanego. Skarżący wskazał, iż sąd całkowicie pominął kwestię, czy wobec istnienia sporu co do fragmentu przedmiotowej nieruchomości organ administracyjny nie powinien zawiesić postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii przez sąd powszechny.
Według skarżącego, nie ulega wątpliwości, że kwestia zasiedzenia służebności drogi koniecznej biegnącej przez działkę, na której ma być realizowana inwestycja budowlana, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracyjny nie miał zatem wyboru, albowiem zawieszenie postępowania w takiej sytuacji jest obligatoryjne. Brak analizy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji administracyjnej w tym zakresie czyni, zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie sądu nieprawidłowym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, I. P. (nosząca obecnie nazwisko D.) wniosła o oddalenie jej w całości.
Wskazała, iż prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nabyła na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia 3 sierpnia 2006 r. oraz aktu notarialnego Repertorium A [...] z dnia 12 października 2006 r. od L. J. i A. G.. Wyżej wymienione akty notarialne stanowią, iż w chwili zakupu nieruchomość była nieogrodzona, niezabudowana, bez urządzeń i miała zapewniony bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Sprzedający zgodnie oświadczyli, iż nieruchomość nie jest obciążona prawami rzeczowymi ograniczonymi, roszczeniami osób trzecich, długami, ograniczeniami w rozporządzaniu, nie toczyło się też żadne postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Brwinów wydany 30 października 2006 r. dla działki [...] w Z. stanowi, iż działka nr ew. [...] o powierzchni 0,822 ha położona jest przy ulicy P., róg ul. D.. Działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 53MNu, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności jednorodzinnej.
I. D. wskazała, iż zgromadziła wszystkie dokumenty wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę. Podniosła ponadto, iż nieprawdą jest, że sprawa cywilna toczy się, jak wnosi skarżący, o służebność drogi koniecznej, ale o zasiedzenie służebności przejazdu i przechodu. Skarżący mają inne możliwości dostania się do swoich nieruchomości, między innymi drogą biegnącą po wschodniej stronie za kurnikami oraz, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz mapą geodezyjną, wzdłuż granicy działki inwestora.
Odnosząc się do zapisu w ewidencji gruntów, I. D. wskazała, iż decyzją [...] listopada 2008 r. Starosta Pruszkowski orzekł o zmianie klasyfikacji części działki nr [...] położonej w obrębie Ż. gmina Brwinów z "dr" – droga na "R VI" – grunty orne, korygując tym samym błąd w ewidencji gruntów i budynków.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 7 kwietnia 2010 r. I. D. oświadczyła, iż decyzja wykreślająca z ewidencji gruntów znak "dr" oznacza, że na jej gruncie nie było drogi i jest on przeznaczony pod zabudowę. Nadto oświadczyła, iż aktualnie spór dotyczy pasa gruntu o szerokości 6,70 m. Wyjaśniła również, że przedmiotowy budynek już został wybudowany i ten sporny pas gruntu znajduje się poza budynkiem oraz że według planu jej działka jest przeznaczona pod zabudowę oprócz pasa 6,70 m.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Wbrew podniesionym w niej zarzutom, I. D. (w toku postępowania administracyjnego nosząca nazwisko P.) legitymowała się tytułem prawnym do dysponowania na cele budowlane nieruchomością o numerze ewidencyjnym [...], położoną w miejscowości Ż..
Z projektu zagospodarowania działki nr [...] oraz z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 822 m², przy czym od strony zachodniej działki przez całą jej długość przebiega droga wewnętrzna, tj. część ul. D., stanowiąca drogę dojazdową do drogi publicznej dla działki nr [...] oraz dla działek o nr [...],[...],[...] oraz [...], przy czym pas przedmiotowej drogi wewnętrznej przebiegający przez działkę nr [...] ma powierzchnię 222 m². Biorąc pod uwagę długość działki nr [...] wynoszącą około 33 m oraz powierzchnię spornej drogi wewnętrznej, przyjąć należy, iż szerokość tego pasa gruntu wynosi około 6,70 m.
Powyższe dane potwierdzone zostały w dokumentach dołączonych do akt administracyjnych i sądowoadministracyjnych przedmiotowej sprawy, w tym w decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia 20 listopada 2008 r. w przedmiocie zmiany zapisu w ewidencji gruntu działki nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 marca 2009 r.
Z projektu zagospodarowania działki nr [...] jednoznacznie wynika, iż zaprojektowany, a następnie wybudowany na tej działce budynek mieszkalny jednorodzinny, którego dotyczy niniejsze postępowanie, został wzniesiony poza pasem spornej drogi wewnętrznej, w odległości około 7,5 m od krawędzi tej drogi.
Wprawdzie w ewidencji gruntów aktualnej na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku część działki o nr [...], mająca powierzchnię 222 m² (0,222 ha) i szerokość około 6,70 m, oznaczona była symbolem "dr" – droga, jednak, jak wyżej podniesiono, nie ma to znaczenia w realiach niniejszej sprawy, bowiem inwestycja budowlana została zaprojektowana i zrealizowana przez inwestorkę poza tą częścią działki.
W tym miejscu, odnosząc się do wielokrotnie powoływanego przez skarżącego zapisu w ewidencji gruntów, uzasadniającego, w jego przekonaniu, brak po stronie Iwony D. (P.) prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, wskazać należy, iż zapisy ewidencji gruntów mają jedynie charakter porządkująco – informacyjny. Ewidencja gruntów i budynków, jako zbiór informacji, służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych według stanów rzeczywistych.
Z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) wynika, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.
Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają zatem tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Stąd, ewidencja gruntów służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scaleniu i gospodarce przestrzennej. Dane z ewidencji gruntów nie mogą zatem stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości, w tym do wykorzystania jej na cele budowlane.
W ocenie sądu odwoławczego, wbrew stanowisku skarżącego, na działce nr [...] nie zostało ustanowione ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej przejazdu i przechodu, o czym świadczy treść księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej działki, w której brak jest wzmianki o ustanowieniu takiego prawa. Ponadto skarżący, występując w dniu 15 maja 2007 r. do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej przejazdu i przechodu pasa gruntu o szerokości 10 m biegnącego na całej długości działki [...], potwierdzili, iż tego rodzaju służebność na części działki nr [...] nie została wcześniej ustanowiona.
W tym miejscu wskazać należy, iż wynik postępowania w przedmiocie zasiedzenia przez skarżącego służebności drogowej pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy, gdyż dom jednorodzinny posadowiony został na działce nr [...] poza spornym pasem drogi wewnętrznej, którego wniosek o zasiedzenie służebności dotyczy.
Stąd bezpodstawny jest zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa procesowego polegającego na nieuwzględnieniu naruszenia przez organ administracji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obligującego do zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny prawa służebności przejazdu i przechodu na części działki nr [...].
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji zobowiązany jest zawiesić toczące się przed nim postępowanie, ale tylko wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma miejsca. Postępowanie w sprawie zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu nie dotyczy bowiem części działki nr [...], na której inwestorka zrealizowała przedmiotową inwestycję budowlaną.
W związku z tym za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego polegający na uznaniu przez sąd, że nie ma podstaw do zakwestionowania treści oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, kiedy posiada wiedzę, że co do tego prawa toczy się przed sądem powszechnym spór pomiędzy inwestorem a osobami trzecimi. Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie zbadał bowiem istnienie po stronie inwestorki prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, co znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku i nie znalazł podstaw, by to prawo zakwestionować.
Podsumowując powyższe rozważania, wskazać należy, iż inwestorka I. P. (D.) wybudowała budynek mieszkalny jednorodzinny na nieruchomości, do której dysponowania na cele budowlane miała tytuł prawny. Przedmiotowy budynek posadowiony został bowiem na tej części działki nr [...], przez którą nie przebiega sporny pas drogi wewnętrznej – ul. D..
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło