I SA/Wr 1826/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-06-13
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Ireneusz Dukiel, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji podatkowej, dokonane zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania, nawet jeśli podatnik nie odebrał pisma?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze, dokonane zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, jest skuteczne, jeśli spełnione zostały jego przesłanki, tj. pismo zostało złożone w placówce pocztowej na 14 dni i dwukrotnie zawiadomiono adresata o jego pozostawieniu. W takim przypadku termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia następującego po upływie 14-dniowego okresu przechowywania pisma, a wniesienie odwołania po tym terminie skutkuje jego odrzuceniem jako spóźnionego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie podatku dochodowego. Decyzja organu I instancji została doręczona w trybie zastępczym (art. 150 Ordynacji podatkowej) z powodu niemożności doręczenia jej bezpośrednio. Podatnik wniósł odwołanie po upływie 14-dniowego terminu, liczonego od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 120, 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej, oraz kwestionowała prawidłowość doręczenia zastępczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...]. Zawierała ona określenie J. i E. J. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oraz odsetek od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji zawarł pouczenie o przysługującym małżonkom prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W., który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Wobec braku możliwości doręczenia w/w decyzji w sposób określony w art. 148 i art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej skrót O.p. została ona złożona – stosownie do art. 150 ustawy – O.p. - na okres 14 dni w urzędzie pocztowym. Termin 14-dniowy zakreślony do wniesienia odwołania upłynął [...] natomiast podatnik odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania wniósł dopiero w dniu [...], co dowodzi data stempla pocztowego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przytoczył uregulowanie art. 150 O.p. określające, że w przypadku pisma doręczanego drogą pocztową, w razie niemożności jego doręczenia bezpośrednio osobie fizycznej (np. nie zastanie adresata w miejscu zamieszkania) lub za pośrednictwem pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając adresata dwukrotnie o pozostawieniu pisma w tej placówce. Wskazano, że wówczas doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Termin 14-dniowy liczy się od dnia następnego po dniu stwierdzenia niemożności doręczenia pisma, a ta okoliczność z kolei wynika z daty dokonania pierwszego zawiadomienia adresata o nieodebranej przesyłce. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wszystkie przesłanki z przywołanego wyżej przepisu dotyczące uznania za skuteczne doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] w sposób zastępczy, zostały spełnione. List polecony, którym przesłano decyzję był awizowany prawidłowo, o czym świadczą stosowne adnotacje na formularzu "Potwierdzenia odbioru" tego listu oraz na kopercie, które znajdują się w aktach sprawy.
Termin zatem 14-dni do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem organu I instancji na decyzję doręczoną w dniu [...] w trybie art. 150 O.p. rozpoczął bieg w dniu [...] i upłynął z dniem [...] stosownie do reguł obliczania terminów przewidzianych w art. 12 O.p. W świetle tych ustaleń złożone odwołanie uznano za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego przedstawienia.
W złożonej skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] strona skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości oraz stwierdzenie, że jego podjęcie wiązało się z istotnym naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. z naruszeniem art.: 120; 121 § 1 oraz 122 ustawy – O.p. W uzasadnieniu strona podniosła, że złożone w dniu [...] odwołanie uwarunkowane było faktem uzyskania informacji o treści decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w dniu [...] i wnioskiem o przywrócenie terminu. Zdaniem zatem skarżącego wydając zaskarżone również postanowienie o odmowie przywrócenia terminu Dyrektora Izby Skarbowej we W. nastąpiło z rażącym uchybił przepisom prawa, co powodować winno przyjęcie, że odwołanie zostało złożone w terminie przewidzianym przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 162 § 1 i 2 O.p. i winno zostać uznane przez organ odwoławczy za złożone w ustawowym terminie.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę w pełni podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej skrót u.p.s.a. podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zasadność stwierdzenia przez organ II instancji uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...].
Doręczenie uregulowane w art. 150 ustawy – O.p. stanowi doręczenie zastępcze. Czynności przewidziane w tym przepisie mogą wywołać skutki prawne, jakie wywołuje doręczenie zastępcze, albo też mogą spowodować przyjęcie fikcji doręczenia. Powołany przepis stanowił., że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. W przepisie § 2 art. 150 O.p. ustawodawca zawarł wymóg zawiadomienia adresata o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 Wymagane jest dwukrotne zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
Zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skuteczne doręczenie pisma uwarunkowane było zatem spełnieniem dwóch przesłanek: złożeniem pisma na czas określony w tym przepisie w placówce pocztowej pozostawieniem zawiadomienia o miejscu złożenia pisma. W literaturze i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jedynie doręczenie zgodne z przepisami O.p. wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy.
W/w decyzja została doręczona małżonkom w dniu [...] w trybie określonym w art. 150 § 2 ustawy - O.p. Odwołanie od tej decyzji - datowane na [...] - E. J. złożył za pośrednictwem poczty w dniu [...] a zatem po terminie przewidzianym w przepisie art. 223 § 2 pkt 1 ustawy – O. p. Niewątpliwe jest, że list polecony, którym przesłano decyzję był awizowany właściwie, co dokumentują stosowne adnotacje na formularzu "Potwierdzenia odbioru" tego listu oraz na kopercie, które znajdują się w aktach sprawy.
Wobec prawidłowego doręczenia w trybie art. 150 ustawy – O.p. 14-dniowy termin do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej we W. za pośrednictwem organu I instancji na decyzję doręczoną w dniu [...] zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 12 O.p. zaczął biec od dnia [...] i upłynął z dniem [...] . Wniesione zatem w dniu [...] . odwołanie organ instancji uznał zasadnie za spóźnione.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. zostało wydane z naruszeniem art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez nieuznanie, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w terminie Sąd stwierdza, że nie jest on usprawiedliwiony, a ponadto do tych kwestii (wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) Dyrektor Izby Skarbowej we W. odniósł się w wydanym w dniu [...] postanowieniu Nr [...] odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na postanowienie to strona skarżąca również wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., która wyrokiem z dnia [...] uległa oddaleniu.
Zdaniem Sądu w świetle poczynionych rozważań zaskarżone postanowienie z dnia [...] - wbrew zarzutom skargi - nie narusza uregulowań wynikających z art.: 120, 121 § 1 i 122 O.p., a ogólnikowe powołanie się w skardze na w/w przepisy bez uzasadnienia w jakim zakresie zostały naruszone uniemożliwia ich ocenę.
Z tych wszystkich przyczyn uznając, że nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło