I OZ 616/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2008 r. , sygn. akt II SA/Lu 402/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w postaci usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie. Z. W. w dniu 6 maja 2008 r. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Wraz ze skargą, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 402/08 odmówił Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego opinia psychologiczna, która sporządzona została na potrzeby toczącego się postępowania karnego, sygn. akt [...] stwierdzała jedynie, iż skarżący w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu miał całkowicie zniesioną zdolność do rozpoznawania znaczenia swojego zachowania i pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej tj. zaburzeń urojeniowych. Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał w żaden sposób by w okresie od dnia 30 listopada 2007 r. do 6 maja 2008 r., a więc w okresie od otrzymania decyzji organu odwoławczego do dnia złożenia skargi istniała przeszkoda uniemożliwiająca mu złożenie skargi w wymaganym terminie. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. wniósł zażalenie domagając się zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, iż z dołączonej opinii psychologicznej wynika, iż prawdopodobieństwo wystąpienia u skarżącego stanów zniesionej poczytalności istnieje "dożywotnio". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd odwoławczy, rozpoznając środek zaskarżenia, uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie tylko wówczas, gdy narusza ono prawo. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie takich zaś uchybień nie można zarzucić, gdyż prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące przepisy prawa. Z akt sprawy wynika, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] została doręczona Z. W. w dniu 30 listopada 2007 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżenia, (termin do wniesienia skargi na tę decyzję upływał z dniem 30 grudnia 2007 r.) Skarżący wniósł skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 6 maja 2008 r. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwaną dalej ustawa P.p.s.a , czynność w postępowaniu przed sądem podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosowanie do art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie jest możliwe jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło w skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przedłożona przez niego opinia psychologiczna nie jest bowiem wystarczająca dla uznania, iż w okresie przewidzianym na złożenia skargi, występowała przeszkoda nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła skarżącemu wniesienie tego środka zaskarżenia w terminie. Opinia ta sporządzona w sierpniu 2004 r. odnosi się jedynie, do chwili popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu i stwierdza, iż w tym czasie miał on całkowicie zniesioną zdolność rozpoznawania swojego zachowania i pokierowania swoim postępowaniem (...), natomiast nie wynika z niej, iż zaburzenia takie występować miałyby u skarżącego nieustannie przez kolejne lata. A zatem opinia ta nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż skarżący znajdował się z takim samym stanie choroby psychicznej zarówno w dniu sporządzenia opinii jaki w okresie od dnia 30 listopada 2007 r. do 30 grudnia 2007 r., tj. w czasie kiedy przypadał okres ustawowego terminu do wniesienie skargi. Należy ponadto zwrócić uwagę, co podkreślił również Sąd I instancji, że opinia ta sporządzona była cztery lata temu a zatem mogła ona wskazywać wyłącznie na stwierdzenie stanu zdrowia tj. zaburzeń urojeniowych w [...] r. Z. W. w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił ani tego, że takie dolegliwości utrzymały się aż do maja 2008 r., ani tego, że konkretnie w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi skarżący nie mógł dokonać omawianej czynności procesowej. Zauważyć ponadto należy, że nie zawsze samo powoływanie się na chorobę czyni miarodajnym twierdzenie strony, iż uchybienie terminu było przez nią niezawinione. Spełnienie wymogu uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu następuje, jeżeli zostaną przytoczone okoliczności uzasadniające ten wniosek zarówno merytorycznie, tj. wskazując na brak winy strony w uchybieniu terminu, jak i pod względem formalnym. Uprawdopodobnienie jest tylko wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu. Nie oznacza jednak, że może w każdej sytuacji opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie zwalnia zatem strony od obowiązku udowodnienia istnienia powoływanych okoliczności oraz wykazania, że z powodu niemożliwych do przezwyciężenia nie mogła ona dokonać czynności w terminie bez swojej winy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.