VII SA/Wa 475/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-17
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która jest sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz narusza przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy działki, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która jest sprzeczna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz narusza przepisy techniczne dotyczące odległości od granicy działki, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ odstępstwo od warunków zabudowy jest rażącym naruszeniem prawa, a przepisy techniczne dotyczące usytuowania budynków są bezwzględnie obowiązujące i nie mogą być naruszane przez ustalenia umowne między stronami.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty z 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 6 budynków mieszkalnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy oraz naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki. Skarżący G. L. zarzucił organom naruszenie przepisów Kpa i Prawa budowlanego, kwestionując podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] sprawy ze skargi G. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2007r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i G. L. pozwolenia na budowę 6 budynków mieszkalnych (w zabudowie segmentowej) na terenie działek nr [...], w miejscowości K., wraz z przyłączami.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy decyzję Wojewody, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...] września 2000r. Nr [...], znak: [...], ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla J. i G. L. dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych na działce nr [...] przy ul. [...] w K..
Porównanie usytuowania projektowanych budynków w załączniku graficznym do ww. decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] września 2000r. Nr [...] oraz w projekcie zagospodarowania działki zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., Nr [...], wskazuje na różne położenie ww. budynków względem siebie jak i granic działki o nr ew. [...]. Załącznik do decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] września 2000r., Nr [...], przewidywał budowę budynków w zabudowie bliźniaczej i wolnostojących. Wszystkie powyższe budynki oddalone były od granic działki o nr ew. [...] co najmniej o 4 m.
Natomiast projekt zagospodarowania terenu nie przewiduje budowy budynków w zabudowie bliźniaczej, zakłada za to m.in. budowę trzech budynków w zabudowie szeregowej. Cztery budynki mieszkalne w powyższym projekcie usytuowane są (nie uwzględniając tarasów) w odległości 2 i 3 m od granic działki nr ew. [...].
Powyższe fakty wskazują, iż projekt zabudowy terenu omawianej inwestycji nie zachowuje warunków ustalonych w załączniku do ww. decyzji z dnia [...] września 2000r., Nr [...].
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, niewątpliwie stanowi to rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1b w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126, wg stanu obowiązującego w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2000r.).
Organ wskazał również, że różnice występują również w obrębie samej decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...]. Projekt zagospodarowania terenu przewiduje bowiem budowę pięciu budynków mieszkalnych i jednego gospodarczego. Treść decyzji udzielającej pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych, nie odpowiada więc treści przedłożonych razem z wnioskiem: projektu architektoniczo-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu, na których umieszczono adnotację, że stanowią one załącznik do weryfikowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2000r. o pozwoleniu na budowę.
Dlatego też należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie w sposób rażący został naruszony art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, wg. stanu obowiązującego w dniu [...] grudnia 2000r. Z powyższych przepisów wynika bowiem, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie, do którego powinien być dołączony m.in. projekt budowlany.
Jednocześnie należy wskazać, iż badana decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...], w sposób rażący narusza obowiązujący w dniu jej wydania przepis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi należy zachować odległość co najmniej 4 m od granicy z sąsiednimi działkami. W przedmiotowej sprawie ściany czterech projektowanych budynków mieszkalnych posiadających otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane w odległościach 3,0 i 2,0 m od granicy z działką nr ew. [...], a jednego budynku mieszkalnego w odległości 4,5 m od granicy z ww. działką. Tarasy, usytuowane w ścianie każdego budynku, pomniejszają powyższe odległości o 1,5 m.
Ponadto w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis § 12 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż dotyczy on wyłącznie budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że fakt dzierżawy fragmentu ww. działki o nr ew. [...], na który powołuje się odwołujący, nie wyłącza stosowania przywołanego wyżej przepisu § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r.
Skargę na rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł G. L. zarzucając decyzji:
- naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa, poprzez nie wyjaśnienie okoliczności związanych z funkcjonowaniem w obrocie prawnym dwóch decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych przez Burmistrza Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000r. Nr [...], znak: [...] i z dnia [...] września 2000r. Nr [...], znak: [...] oraz dwóch decyzji o pozwoleniu budowlanym Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. i Nr [...] z dnia [...] lutego 2001r., które to winny być uwzględnione z urzędu przez organ jako przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a nie prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania;
- naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez uznanie istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1, 33 ust. 2 pkt 1 i 35 ust. 1 pkt 1b i ust. 3 ustawy Prawo budowlane;
- naruszenie przepisu art. 12 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie, że niezachowanie co najmniej 4 m od budynku do granicy działki nr [...], stanowi rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdy inwestor legitymuje się tytułem prawnym w postaci umowy dzierżawy fragmentu działki nr [...] z dnia 12 września 2000r., która w § 2 umożliwia mu zabudowę tej części działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W/w przepis określa w jakich granicach sąd administracyjny może dokonać kontroli legalności postępowania administracyjnego, które winno nastąpić w granicach danej sprawy. Tak więc, zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w niniejszej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2000r. Starosty Powiatowego w N. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że organy w postępowaniu nieważnościowym nie wyjaśniły wszystkich okoliczności związanych z funkcjonowaniem w obrocie prawnym dwóch decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych przez Burmistrza Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000r. Nr [...] i z dnia [...] września 2000r. Nr [...], oraz dwóch decyzji o pozwoleniu budowlanym Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. i z dnia [...] lutego 2001r. Nr [...], które to winny być uwzględnione z urzędu przez organ jako przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a nie prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania - należy stwierdzić, że decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 2001r. jest decyzją o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z kotłownią, a więc zupełnie innego zamierzenia inwestycyjnego niż te, którego dotyczy przeprowadzone postępowanie nieważnościowe (tj. budynków mieszkalnych). Ponadto, jak wynika z akt sprawy, inwestor wraz z wnioskiem z dnia 4 grudnia 2000r. o pozwolenie na budowę przedłożył projekt budowlany spornego zamierzenia inwestycyjnego. W projekcie tym, w pkt 2.1.2, inwestor powołuje się wyłącznie na decyzję z dnia [...] września 2000r. Nr [...]. W związku z powyższym, Starosta Powiatowy wydał pozwolenie na budowę w oparciu o tą decyzję, nie wiedząc o okoliczności, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2000r. pozostawały w obrocie prawnym dwie decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (mianowicie decyzje Burmistrza Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000r. Nr [...] i z dnia [...] września 2000r. Nr [...]) wydane dla tej samej działki, tj. nr [...]. Jednak powyższa okoliczność stanowi przesłankę wznowieniową, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a więc nie może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu, które toczyło się w innym trybie wzruszenia decyzji ostatecznych, tj. trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Ponadto ze względu na ogólną zasadę postępowania administracyjnego niekonkurencyjności trybów postępowania, w przypadku gdy występują przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, pierwszeństwo przed pozostałymi trybami wzruszenia tych aktów ma postępowanie nieważnościowe ze względu na następstwa prawne, jakie wiążą się z ewentualnym stwierdzeniem nieważności, tj. skutkiem ex tunc, który oznacza, że dany akt administracyjny (w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...]) już w dacie jego wydania był nieważny z mocy prawa.
W związku z powyższym, w/w zarzut strony skarżącej należy uznać za bezzasadny.
Jak już wyżej wskazano, zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które jest postępowaniem szczególnym i przeprowadzane jest przez organ nadzorczy w rozumieniu art. 17 pkt 3 Kpa.
Decyzja administracyjna wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowi wyjątek od zasadny trwałości aktu administracyjnego, wyrażonej w art. 16 Kpa - jako podstawowej zasady ogólnej postępowania administracyjnego. A więc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, przeprowadzone w trybie art. 156 § 1 Kpa, rządzi się własnymi prawami. Jedynie w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w/w przepisie, organ może stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. W innym wypadku - zmuszony jest odmówić stwierdzenia nieważności badanej decyzji.
Organy orzekające w niniejszej sprawie mają rację, że decyzję z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] Starosty Powiatowego w N., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. i G. L. pozwolenia na budowę 6 budynków mieszkalnych (w zabudowie segmentowej) wraz z przyłączami na terenie działek nr [...] w miejscowości K., należało wyeliminować z obrotu prawnego, ponieważ zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005r., sygn. akt III SA/Wa 2297/05, publ. LexPolonica nr 1253729).
A więc naruszenie to musi być oczywiste (tzn. organ wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej) i na tyle wyraźne, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 27 października 2003r. o sygn. akt. IVSA 905/02, publ. Lex Polonica nr 364318).
Jak przyjmuje się jednolicie w judykaturze o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie sądu administracyjnego prawidłowo stwierdzono nieważność przedmiotowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przyjmując wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, bowiem ujawnione odstępstwa pomiędzy tą decyzją a decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wewnętrzne sprzeczności wynikające z samej decyzji o pozwoleniu na budowę, świadczą o tym, że w sposób istotny i oczywisty odstąpiono od wymogów rozstrzygnięcia w zakresie warunków zabudowy, jak i przepisów prawa budowlanego.
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) stanowią, że projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (por. art. 34 ust. 1), a ponadto przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (por. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, c). Powyższe uregulowania prawa budowlanego bezwzględnie zobowiązują organ administracji do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznymi. Jak wynika z akt sprawy, badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę 6 budynków mieszkalnych (w zabudowie segmentowej) niewątpliwie jest sprzeczna z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu jakie określono w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] września 2000r. Nr [...] oraz wymaganiami jakie stawia rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. 1999 r. Nr 15 poz. 140 ze zm.).
Porównując załączniki graficzne obu decyzji, po pierwsze należy stwierdzić, że projekt zagospodarowania działki nr [...], stanowiący integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę, przedstawia 3 budynki wolnostojące (w tym 2 mieszkaniowe i 1 budynek gospodarczy z kotłownią) oraz 3 budynki w zabudowie szeregowej. Natomiast znajdujący się w aktach sprawy załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedstawia 2 budynki wolnostojące oraz 4 budynki w zabudowie bliźniaczej, które to budynki zgodnie z postanowieniami zawartymi w tej decyzji mają charakter mieszkalny. Po drugie posadowienie budynków przedstawione w projekcie budowlanym od strony działki nr [...] nie jest zgodnie z § 12 ust. 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu prawidłowo określa ich posadowienie, które od granicy z działką nr [...] wynosi wymagane przez przepisy techniczne - 4 m. Po trzecie w decyzji o pozwoleniu na budowę wytyczono odmiennie miejsce na komunikację publiczną (droga nie przebiega wzdłuż całej działki nr [...]), która zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu winna przebiegać wzdłuż wszystkich działek.
W tym miejscu należy stwierdzić, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu determinuje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem ta jest wydawana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy. Wniosek taki wypływa z dyspozycji art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.). Tak więc, warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę.
W wyroku z dnia 4 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 858/05 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. LexPolonica nr 412222, Rzeczpospolita 2006/156 str. C5) wprost wskazał, że odstępstwo pozwolenia na budowę od warunków zabudowy jest rażącym naruszeniem prawa. Decyzje o warunkach zabudowy mają źródło w przepisach miejscowych, jakimi są plany zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli więc pozwolenie na budowę jest z nimi niezgodne, dochodzi także do naruszenia prawa miejscowego. Uzasadnia to jego unieważnienie.
Ponadto należy zgodzić się z ustaleniami Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w obrębie samej decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] występują sprzeczności, które wskazują na wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt sprawy, projekt zagospodarowania terenu przewiduje budowę pięciu budynków mieszkalnych i jednego gospodarczego, natomiast w treści decyzji o pozwoleniu na budowę jest mowa o sześciu budynkach mieszkalnych. Powyższe postanowienia nie odpowiadają treści przedłożonych razem z wnioskiem: projektu architektoniczo-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu, na których umieszczono adnotację, że stanowią one załącznik do weryfikowanej decyzji z dnia [...] grudnia 2000r.
W związku z powyższym, pomimo, że decyzja o pozwoleniu na budowę zgodna jest z wnioskiem inwestora z dnia [...] grudnia 2000r., to należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie w sposób rażący został naruszony art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. Z powyższych przepisów wynika bowiem, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie, do którego powinien być dołączony m.in. projekt budowlany.
Ponadto nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ błędnie powołał się na § 12 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ inwestor legitymował się umową dzierżawy części sąsiedniej działki nr [...], która zdaniem strony skarżącej umożliwiała mu na posadowienie spornych budynków w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki nr [...]. W tym miejscu należy stwierdzić, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i tylko na określonych w nich zasadach może nastąpić posadowienie budynków. Żadne ustalenia umowne pomiędzy inwestorem a właścicielem sąsiedniej działki nie mogą tych wiążących zasad naruszać. Tak więc fakt wydzierżawienia 5 metrowego pasa działki nr [...] wzdłuż granicy działki nr [...] nie ma zupełnie znaczenia przy ustaleniu odległości o jakich mowa w § 12 w/w rozporządzenia.
Zgodnie z § 12 ust. 4 cytowanego wyżej rozporządzenia, jeżeli z warunków, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz w § 13, § 271, § 272 ust. 4, nie wynikają inne wymagania, należy zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami co najmniej: 1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m, 2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - 3 m.
Ponadto, ustęp 5 stanowi, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m, natomiast balkony lub loggie o więcej niż 1 m.
Jak wynika z projektu zagospodarowania działki nr [...], który stanowi integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę, w przedmiotowej sprawie ściany czterech projektowanych budynków mieszkalnych posiadających otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane w odległościach 3,0 i 2,0 m od granicy z działką nr ew. [...], a jednego budynku mieszkalnego w odległości 4,5 m od granicy z w/w działką. Powyższa okoliczność oznacza, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 4 pkt 1 i 2. Ponadto należy stwierdzić, że w/w odległości dodatkowo zostały pomniejszone o 1,5 m przez zaprojektowane tarasy, które zostały usytuowane w ścianie każdego budynku mieszkalnego. Tak więc wielkość zaprojektowanych tarasów pomniejsza w sposób niedopuszczalny odległość od granicy z działką nr 352, co również w sposób rażący narusza § 12 ust. 5 w/w rozporządzenia.
Co prawda, ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszcza sytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej ("na granicy działki budowlanej", czy "przy granicy" - są to pojęcia tożsame) bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela. Przepis ten jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ projekt budowlany nie spełnia przesłanek w nim zawartych, tj. brak spełnienia wymogów § 12 ust. 4 pkt 2 (ze względu na zaprojektowane otwory okienne i drzwiowe), brak w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu wykazania możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Co prawda w aktach sprawy znajduje się pisemna zgoda właścicieli sąsiedniej działki na posadowienie spornych budynków w odległości mniejszej niż 4 m od granicy ich działki, jednak w świetle § 12 ust. 6 nie jest to wystarczająca przesłanka do zastosowania tego przepisu, ponieważ w/w przesłanki winny być spełnione kumulatywnie.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę, organ nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że na zbliżenie danego obiektu do granicy działki właściciel sąsiedniej nieruchomości wyraził zgodę, czy też że jej nie wyraził, ale winien projekt poddać ocenie pod względem jego zgodności z normami prawa wraz z ustaleniem czy ewentualne odstępstwa dopuszczalne w przepisach prawa w określonej sytuacji są możliwe do zaakceptowania przez organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2003r., sygn. akt IV SA 226/02, publ. LexPolonica nr 364317). W niniejszej sprawie organ w ogóle nie dokonał takich rozważań.
Ponadto, wykazanych wyżej uchybień nie da się pogodzić z treścią ogólnych zasad jakie zostały określone w rozporządzeniu (§ 10 i § 12 ust. 1). A mianowicie, przeznaczenie budynku oraz sposób zabudowy i zagospodarowania działki budowlanej powinny być zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami obrony cywilnej. W związku z tym, usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej.
Z tych też względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło