II SA/Wa 189/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono przyznania [...] P. N. należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego ONZ w G. W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia służby poza granicami państwa przysługuje należność zagraniczna. Wyjaśnił, że skarżący pełni służbę wojskową poza granicami państwa od [...] w charakterze obserwatora wojskowego misji ONZ [...] w G. Jednocześnie stwierdził, że z przepisów wykonawczych wynika, że żądana przez P. N. należność zagraniczna nie przysługuje mu. Organ przywołał § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1698) i stwierdził, że stosownie do § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia stawkę należności zagranicznej zmniejsza się o kwotę środków pieniężnych wypłacanych miesięcznie żołnierzowi przez misję organizacji międzynarodowej. Wyjaśnił, że skarżący od misji ONZ otrzymuje [...] USD dziennie, zaś polski dodatek zagraniczny bazowy [...] USD pomnożony przez [...]-krotność wynosi miesięcznie [...] USD (stosownie do § 12 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia). W konkluzji organ stwierdził, że skoro skarżącemu przez misję pokojową ONZ w G. na miejscu wypłacane są wyższe stawki ([...] USD dziennie), to stosownie do uregulowań § 12 pkt 3 omawianego rozporządzenia, należność zagraniczna w ogóle mu nie przysługuje. Powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi P. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, skarżący zarzucił: - błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że wypłacane przez Organizację Narodów Zjednoczonych świadczenie "mission subsistence allowance" - MSA stanowi dodatkowe wynagrodzenie wpływające na wysokość przysługującej należności zagranicznej, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem go tej należności; - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jako żołnierz pełniący służbę poza granicami kraju nie posiada prawa do bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia, co w konsekwencji skutkowało uznaniem, że świadczenie "mission subsistence allowance" - MSA, będące w istocie rzeczy pokryciem tych kosztów, wobec braku prawa do finansowania kosztów zakwaterowania i wyżywienia, powinno być zaliczone na poczet należności zagranicznej. W uzasadnieniu skargi P. N. wyjaśnił, że misja obserwacyjna ONZ w G. nie zapewnia mu wyżywienia i zakwaterowania w naturze, dlatego też wypłaca mu dietę (MSA). Twierdził, że otrzymywany ekwiwalent [...] USD dziennie wyczerpuje ustawowy obowiązek organu zapewnienia mu zakwaterowania i wyżywienia i nie jest formą wynagrodzenia. Na dowód tego twierdzenia skarżący dołączył do skargi kopie i tłumaczenia dokumentów wydanych przez misję pokojową ONZ w G. Twierdził, że powyższe dokumenty wyjaśniają istotę równoważnika (MSA) i potwierdzają, że nie korzysta on w G. z bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia. Wyjaśniał, że uznanie przez MON diety (MSA) jako formy "wynagrodzenia" i odmowa wypłacenia mu należności zagranicznej pozbawia go prawa do bezpłatnego wyżywienia i zakwaterowania, które przysługuje mu na mocy art. 24 ust. 7 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Podniósł również, że przepis art. 24 ust. 8 ww. ustawy nie przewiduje sytuacji pozbawienia żołnierza tego prawa. Wywodził, że gdy nie ma możliwości zapewnienia żołnierzowi w naturze świadczeń w postaci wyżywienia i zakwaterowania (a tak jest w G.), świadczenia te wyrównywane są w formie pieniężnej i nie można ich zakwalifikować jako wynagrodzenia, jak to poczynił organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) żołnierzowi zawodowemu w czasie wykonywania obowiązków służbowych poza granicami państwa przysługuje należność zagraniczna oraz mogą być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Zgodnie z art. 24 ust. 7 cyt. wyżej ustawy żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje prawo do bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia. Łączna wykładnia obu przepisów nie nasuwa wątpliwości, że żołnierzowi zawodowemu w czasie wykonywania obowiązków służbowych poza granicami państwa przysługuje zarówno należność zagraniczna, jak i prawo do bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia. Rację ma skarżący, twierdząc, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości pozbawienia żołnierza omawianych świadczeń. W sprawie bezsporne jest, iż skarżący nie korzysta na misji ONZ w G. z bezpłatnego wyżywienia i zakwaterowania i misja ONZ z tego tytułu wypłaca mu diety w wysokości [...] USD dziennie. Wypłacane skarżącemu świadczenie stanowi zatem swoisty ekwiwalent za brak wyżywienia i zakwaterowania na miejscu. Przewidziane w ustawie pragmatycznej prawo do bezpłatnego wyżywienia i zakwaterowania jest co do zasady świadczeniem rzeczowym (świadczonym w naturze) i tylko w sytuacjach wyjątkowych - przy braku zapewnienia żołnierzowi zakwaterowania i wyżywienia, zamieniane jest na świadczenie pieniężne, którego celem jest pokrycie tych kosztów. Powyższe świadczenie w żaden sposób nie może być utożsamiane z należnością zagraniczną, o której mowa w art. 102 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zdaniem Sądu przewidziana tym przepisem należność zagraniczna jest formą wynagrodzenia - uposażenia za służbę pełnioną poza granicami kraju. Inaczej mówiąc, omawiane prawa są niezależne od siebie, różne, równoległe i nie mogą być wzajemnie potrącane, jak to uczynił organ. Należność zagraniczna, o której mowa w art. 102 ust. 3 ustawy i § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1698), jest formą wynagrodzenia za służbę poza granicami kraju i na jej wysokość nie może mieć wpływu okoliczność, czy zapewniono żołnierzowi zakwaterowanie i wyżywienie w naturze, czy też na ten cel dostaje odrębne środki pieniężne. Uszło uwadze organu, że instytucja potrącenia dotyczy jedynie należności pieniężnych. Przysługujące skarżącemu świadczenie w naturze (zakwaterowanie, wyżywienie) nie mogło podlegać potrąceniu z należnością pieniężną. Dodatkowo stwierdzić należy, iż przywołany przez organ § 12 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia dotyczący możliwości zmniejszenia środków pieniężnych o wypłacone przez misję należności dotyczy wyłącznie należności zagranicznej. W pojęciu "należność zagraniczna" nie mieści się świadczenie wyżywienia i zakwaterowania. Wypłacony skarżącemu ekwiwalent za te świadczenia nie jest formą wynagrodzenia. Reasumując, w żaden sposób nie można było uznać, że wypłacona przez misję dieta tytułem zakwaterowania i wynagrodzenia stanowiła formę wynagrodzenia, którą można było zakwalifikować jako należność zagraniczną. Konkludując, organ dokonał niewłaściwej wykładni § 12 rozporządzenia wykonawczego w zestawieniu z przepisami ustawy pragmatycznej - art. 102 ust. 3 i art. 24 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponownie rozpoznając sprawę, organ swoje rozstrzygnięcie wyda w oparciu o przepisy ustawy. Dokona wykładni sformułowania "należność zagraniczna". Odniesie się do ustawowego obowiązku zapewnienia żołnierzowi zakwaterowania i wyżywienia poza granicami kraju. Weźmie pod uwagę, iż są to różne rodzajowo prawa (obowiązki organu) oraz że § 12 rozporządzenia wykonawczego dotyczy jedynie "należności zagranicznej", a diety (tytułem zakwaterowania i wyżywienia) w tym pojęciu nie mieszczą się. Oceny prawnej dokona zgodnie z systematyką prawną - nadrzędnością przepisów ustawowych nad wykonawczymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.