II FZ 426/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 274/08 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 24 stycznia 2008 r. nr ... w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 274/08) odmówił R. I. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 24 stycznia 2008 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał żadnego odniesienia do wymaganych ustawą przesłanek o jakich mowa w dyspozycji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.). W szczególności skarżący nie przedstawił kompleksowo obecnej sytuacji życiowej, majątkowej i finansowej. Zdaniem Sądu jedynie szczegółowe określenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy mogłoby umożliwić ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej kosztów postępowania zażaleniowego. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mimo zachodzącego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i przedmiotowego wniosku a także naruszenie art. 163 § 1 i 2 w związku z art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a poprzez błędne zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony wskazał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodaje, iż wysokość zaległości podatkowej i odsetek przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uznanie. Na wstępie należy podnieść, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Słusznie zauważyła strona w zażaleniu, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd zależy od spełnienia istnienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie sprecyzował co należy rozumieć pod tymi pojęciami, dlatego ocena wystąpienia tych przesłanek za każdym razem zależy od sądu. Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna. Dlatego Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie tymczasowej ochrony ma obowiązek za każdym razem wskazać podstawę uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Podkreślenia wymaga, iż przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności zostały określone przy użyciu zwrotów nieostrych. Uzasadnienie zaś wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia w tym zakresie powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej zmierzającymi do wykazania istnienia przesłanek. Wniosek nieuzasadniony w ten sposób uniemożliwia sądowi dokonania jego merytorycznej oceny. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając w dniu 17 czerwca 2008 r. zaskarżone postanowienie słusznie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bowiem we wniosku strona nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, przez co Sąd pierwszej instancji nie mógł zająć stanowiska odnośnie zasadności wniosku. Należy dodać, że strona w zażaleniu na postanowienie w żaden sposób nie odniosła się do potencjalnych skutków jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji w majątku zobowiązanego. Niezależnie od powyższego wyjaśnić trzeba, że samo przekonanie strony skarżącej o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, jest bez znaczenia dla oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie argumentacji związanej z wnioskami i zarzutami skargi wymagałaby rozstrzygnięcia sprawy, co na etapie wskazanego postępowania incydentalnego nie jest dopuszczalne, bowiem oznacza wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty (poza w/w orzeczeniem, por. np. post. NSA z dnia 9 maja 2005 r., sygn. akt II FZ 250/05, niepubl.). W uzupełnieniu powyższego wywodu wskazać trzeba, że wszczęcie egzekucji stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych. Sama w sobie ta czynność nie może więc stanowić podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie sposób zgodzić się z oceną pełnomocnika strony jakoby uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji nie spełniało przesłanek wynikających z art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W rozpatrywanym przypadku nie budzi zastrzeżenia Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób przedstawienia stanu sprawy oraz zarzutów zawartych w skardze. Tutejszy Sąd zauważa również, iż okoliczność wstrzymania skarżącemu wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd wojewódzki w innej sprawie, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Należy bowiem mieć na uwadze, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę pod kątem zarzutów zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy i ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 209 p.p.s.a. nie orzekł o kosztach postępowania.