VII SA/Wa 503/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. T., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...], w sprawie ustalenia, że B. T. od 8 stycznia 2004 r. do nadal podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący przebieg: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w M. pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie decyzji dotyczącej podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu B. T. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] ustalił, że B. T. od 8 stycznia 2004 r. do nadal podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. T., podnosząc, iż dochody z prowadzonej działalności gospodarczej nie wystarczały na opłacenie składki zdrowotnej. W dniu [...] lutego 2008 r. zapadła zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c i pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze. Organ podniósł, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 obowiązującej ustawy tj. z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r., powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Organ stwierdził, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Podjęcie działalności gospodarczej przez B. T., zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Organ II instancji wskazał, iż w myśl art. 33 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż z załączonej dokumentacji "Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" nr [...], wydane przez Burmistrza Gminy R. wynika, iż B. T. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 8 stycznia 2004 r. Odwołujący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wykreślenie z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie z informacji przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika; iż B. T. od stycznia 2004 r. jest uprawniony do świadczenia emerytalnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto podniósł, iż w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Organ zauważył, iż uprawnienia emerytalne nabyte przez B. T., nie wyłączają podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. T. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący wskazał, iż będąc na emeryturze w wieku 68 lat zdał egzamin na agenta ubezpieczeniowego. Na zlecenie Firmy Ubezpieczeniowej "[...]" prowadził niewielką pozarolniczą działalność gospodarczą. B. T. podniósł, iż w 2004 r. został poproszony przez dotychczasowego pracodawcę o założenie firmy, ponieważ zmieniły się przepisy i dalsza praca na zlecenie jest zakazana. Zgodnie więc z sugestią pracodawcy na początku 2004 r. zarejestrował pozarolniczą działalność gospodarczą. Skarżący wskazał, iż zgodnie z ordynacją podatkową, przy rozliczaniu z urzędem skarbowym, corocznie odprowadzał 19 % podatek. W 2007 r. został poproszony do Inspektoratu ZUS o wyjaśnienie przyczyn niepłacenia składem na NFZ z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wówczas poinformowano go, że pomimo pobierania przez ZUS składek na NFZ z emerytury, musi dodatkowo miesięcznie opłacać składkę na NFZ z prowadzonej działalności gospodarczej i składać deklaracje, a opłacone składki może odliczać od dochodu, przy rocznym rozliczaniu z urzędem skarbowym. Strona skarżąca wskazała roszczenia przewyższają dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, ustawa o podwójnym opodatkowaniu składek na NFZ jest aspołeczna, powoduje ogrom biurokracji, przerost zatrudnienia w ZUS oraz zniechęca do podejmowania działalności gospodarczej przez emerytów i rencistów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Ponadto sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...], ustalającą, że B. T. od 8 stycznia 2004 r. do nadal podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 109 ust. 3, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. 04.210.2135) wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c i pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W niniejszej sprawie zasadne jest twierdzenie organu, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Na marginesie wskazać należy, ze zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok z dnia 21 czerwca 2007r, sygn. akt IIGSK 70/07) zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Powyższe stanowisko nie wpływa jednak na ocenę zaskarżonej decyzji, gdy zważyć, że skarżący nie kwestionował tożsamości wpisu działalności i faktu jej podjęcia. Jak wskazał organ, z załączonej dokumentacji "Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" nr [...], wydane przez Burmistrza Gminy R. wynika, iż B. T. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 8 stycznia 2004 r. Skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wykreślenie z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie z informacji przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż B. T. od stycznia 2004 r. jest uprawniony do świadczenia emerytalnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Uprawnienia emerytalne nabyte przez B. T., nie wyłączają podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, iż organ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.