I OZ 391/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-18

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do ustanowienia adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) dotyczące prawa pomocy, w tym ustanowienia adwokata z urzędu, dotyczą wyłącznie postępowań toczących się przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie jest właściwy do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu reprezentowania strony przed innymi sądami, organami czy trybunałami, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu celem wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie dotyczącej przyznania jej statusu osoby pokrzywdzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ten wniosek, wskazując na brak podstaw prawnych w PPSA. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i trudności finansowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1388/07 oddalające wniosek K. L. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania statusu osoby pokrzywdzonej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1388/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek K. L. o ustanowienie adwokata z urzędu celem wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania statusu osoby pokrzywdzonej. W uzasadnieniu wskazano, że w dziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a. określono tryb i warunki przyznawania pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 243 - 263 p.p.s.a.). Podano, że z art. 243 § 1 p.p.s.a. wynika, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z treści tego przepisu należy natomiast wnioskować jednoznacznie, że prawo pomocy może być udzielone stronie jedynie przed wszczęciem lub w toku postępowania przed sądem administracyjnym. Zatem ustanowienie adwokata w ramach omawianych przepisów o prawie pomocy, uprawnia adwokata w ramach omawianych przepisów o prawie pomocy, uprawnia do udzielenia mu pełnomocnictwa do reprezentowania strony i podejmowania czynności w konkretnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem ustanowienie adwokata w ramach omawianych przepisów o prawie pomocy, uprawnia do udzielenia mu pełnomocnictwa do reprezentowania strony i podejmowania czynności w konkretnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Omawiane przepisy nie dają natomiast podstaw do ustanawiania przez sąd administracyjny z pełnomocnika z urzędu celem występowania w imieniu strony przed innymi sądami, organami czy trybunałami. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca stwierdziła, że zaskarżone orzeczenie pozbawia ją konstytucyjnego prawa do Sądu. Wskazała, że ustawa na podstawie której Prezes IPN uchylił decyzję w przedmiocie przyznania jej statusu osoby pokrzywdzonej jest niezgodna z Konstytucją. Podała, że posiada bardzo niską emeryturę, co udokumentowała wcześniej i że nie jest w stanie pokryć kosztów sporządzenia przez adwokata skargi konstytucyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Przepisy art. 243 - 263 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują tryb i warunki przyznawania pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego wynika, że prawo pomocy może być udzielone stronie jedynie przed wszczęciem lub w toku postępowania przed sądem administracyjnym. Zatem ustanowienie adwokata w ramach omawianych przepisów o prawie pomocy, uprawnia do udzielenia mu pełnomocnictwa do reprezentowania strony i podejmowania czynności w konkretnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Omawiane przepisy nie dają natomiast podstaw do ustanawiania przez sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu celem występowania w imieniu strony przed innymi sądami, organami czy trybunałami. Skoro zatem skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi do Trybunału Konstytucyjnego to zasadnie i zgodnie z prawem Sąd I instancji oddalił wniosek. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło