V SA/Wa 383/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. Ś. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi z 18 grudnia 2007 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K S "M" jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W z [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z [...] kwietnia 2007 r., na mocy której odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W z dnia [...] maja 2004r. przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lipca 2001 r. Skarżąca zgłosiła na formularzu SAD nr [...] towar ([...]), w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniu celnym zadeklarowano konwencyjną stawkę celną, na podstawie [...] świadectwa pochodzenia [...] nr [...], stanowiącego załącznik do w/w zgłoszenia. W toku kontroli postimportowej, przeprowadzonej w trybie art. 83 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), organ celny zwrócił się do władz celnych [...] z prośbą o dokonanie weryfikacji świadectwa pochodzenia sprowadzonego towaru. [...] władze celne przy pismach nr [...] z dnia [...] 09.2003r. oraz [...] z dnia [...].12.2003r. poinformowały, iż pieczęć sfałszowano, a instytucja widniejąca na świadectwie nie jest organem upoważnionym do potwierdzenia pochodzenia towaru. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2004r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kraju pochodzenia, stawki celnej, obliczenia kwoty długu celnego oraz określenia wysokości podatku od towarów i usług względem towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] 05.2004r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie długu celnego oraz podatku od towarów i usług. Kwotę wynikającą z długu celnego określono z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Stronę obciążono również odsetkami wyrównawczymi. Od tej decyzji Skarżąca odwołała się pismem z dnia [...].05.2004r., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. W wyniku rozpoznania sprawy, Dyrektor Izby Celnej w W decyzją nr [...] z dnia [...].02.2006r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na ww. decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006r. Sygn. akt V SA/Wa 705/06 odrzucił skargę. Postanowienie stało się prawomocne. Następnie pismem z dnia [...].09.2006r. Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W nr [...] z dnia [...] maja 2004r. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. Dyrektor Izby Celnej w W - na podstawie art.249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art.262 oraz art.2652 pkt 1 Kodeksu celnego, w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004r. Nr 68, poz. 623) - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W nr [...] z dnia [...].05.2004r. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie z dnia [...].05.2007r., wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości i wszczęcie postępowania zgodnie z jej wnioskiem z dnia [...] września 2006r. Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w W decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podkreślił m.in., że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych. Zgodnie bowiem z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych. Tymczasem Strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W nr [...] z dnia [...] maja 2004r., od której to decyzji wniosła odwołanie do organu II instancji, który z kolei po rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] lutego 2006r. utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. W tej sytuacji - zdaniem organu - nie ma prawnej podstawy do orzekania o zgodności z prawem decyzji organu I instancji. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby podniósł ponadto, iż nie może zgodzić się ze stanowiskiem Strony, iż przepisy art. 2652 Kodeksu celnego nie mają zastosowania z powodu utraty ich mocy wiążącej. Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo Celne "przepisy dotychczasowe stosuje do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowska w Unii Europejskiej". Organ wyjaśnił, iż z treści tego przepisu wynika, że odnosi się on do wszelkich spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed 1 maja 2004r., a nie jak twierdzi Strona "tylko i wyłącznie do przepisów, które mają zastosowanie przy obliczaniu długu celnego". W przedmiotowej sprawie dług celny powstał w dniu [...] lipca 2001 r. (data przyjęcia zgłoszenia celnego - art. 209 § 2 K.c), a więc przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości z powodu niezgodności z prawem. W motywach powołała się na unormowania art.262 Kodeksu celnego, zgodnie z którym do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem Skarżącej podjęcie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji winno być poprzedzone analizą unormowań zawartych w art.247 Ordynacji podatkowej. Tymczasem Organ wydał decyzję w oparciu o art. 2652 Kodeksu celnego. Skarżąca podniosła, iż to przepisy Ordynacji podatkowej określają ramy postępowania administracyjnego, a zatem rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy Kodeksu celnego należy uznać za niedopuszczalne. Powyższe stanowi jednocześnie, zdaniem Skarżącej, naruszenie zasad ogólnych określonych w art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią-bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w W, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem norm prawa stanowiących podstawę jej wydania. W ocenie Sądu decyzja, będąca przedmiotem skargi jest prawidłowa, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Wszczęcie postępowania w tym ostatnim przypadku następuje w momencie wpływu wniosku do właściwego organu. Zgodnie z treścią art.249 § 1 Ordynacji podatkowej organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności : żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art.247 § 1 pkt 4. Z brzmienia powyżej cytowanego przepisu wynika, iż wymienione negatywne przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania nie stanowią katalogu zamkniętego. Określenie bowiem "w szczególności" oznacza, iż ustawodawca dopuszcza odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji również z innych przyczyn. W takiej sytuacji - mając na uwadze zasadę zaufania obywateli do organów administracji ( art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) - organ winien wyraźnie takie przyczyny wskazać i uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie w sposób wyczerpujący i przekonywający. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, z uwagi na to, iż decyzja ta nie miała charakteru ostatecznej. W myśl bowiem przepisu art.247 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji wyłącznie ostatecznych. Decyzjami ostatecznymi są natomiast decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu administracyjnym (art. 128 Ordynacji podatkowej). W sprawie bezspornym jest to, iż od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, o unieważnienie której wnioskowała Skarżąca, wniesiono odwołanie do Dyrektora Izby Celnej. Organ II instancji po rozpoznaniu tego odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. A zatem to decyzja Dyrektora Izby Celnej ma charakter decyzji ostatecznej i wyłącznie o stwierdzenie nieważności tej decyzji Skarżąca mogłaby wnioskować. Wobec powyższego rację należy przyznać organowi, który zasadnie uznając, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nie ma charakteru ostatecznej, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Postępowanie organu należy uznać za prawidłowe i nie naruszające przepisów prawa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić najpierw należy, iż zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo Celne "przepisy dotychczasowe stosuje do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowska w Unii Europejskiej". W przedmiotowej sprawie dług celny powstał w dniu [...] lipca 2001 r., a więc przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Za bezpodstawne uznać należy również zarzuty Skarżącej, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 2652 Kodeksu celnego, pomijając unormowania Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej wydał bowiem zaskarżoną decyzję na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, a jedynie dodatkowo wskazał, że w zakresie należności celnych wniosek Skarżącej został złożony po upływie 3-letniego terminu określonego w art.2652 Kodeksu celnego. Na marginesie już tylko wskazać należy, iż art.262 Kodeksu celnego, zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa, nie wyłącza stosowania w postępowaniu celnym przepisów Kodeksu celnego, w szczególności cyt. powyżej art.2652 Reasumując podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja zawiera prawidłową podstawę prawną, która została szczegółowo uzasadniona, w związku z czym zarzuty Skarżącej uznać należy za oczywiście bezzasadne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5