I SA/Kr 185/08

Sygn. akt I SA/Kr 185/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr), Sędzia: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Inga Gołowska, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008r., sprawy ze skargi J. T., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J. T. za zaległości podatkowe spółki z o.o. "S." z tytułu podatku dochodowego od osób, prawnych za 2003r., I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że powyższa decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 471,00 zł (czterysta siedemdziesiąt jeden złotych 00/100). Sygnatura akt: I SA/Kr 185/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności J. T. zaległości podatkowe "S" sp. z o.o. z siedzibą w K. podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, iż J.T. jako prezes zarządu zgodnie z art. 107 oraz art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 z póź. zm) w brzmieniu między 2002 - 2005 rokiem odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za okres pełnienia funkcji członka zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki w całości lub w części (od 2003 roku) okazała się bezskuteczna, a powołana osoba nie wykazała enumeratywnie wymienionych w ustawie przesłanek egzoneracyjnych. Z przeprowadzonego postępowania wynika zaś, iż egzekucja wobec "S." sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, a J. T. nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność. Nie jest nim w szczególności ustąpienie z funkcji prezesa zarządu w dniu [...] marca 2004 roku, albowiem zobowiązanie podatkowe spółki za 2003 rok powstało w dniu 31 grudnia 2003 roku, czyli w okresie kiedy J. T. był jeszcze prezesem. Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł J. T., domagając się jego uchylenia i zarzucając Naczelnikowi naruszenie art. 116 § 1 i 2, 121 § 1 oraz 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Argumentując podał, iż wbrew przepisom prawa nie doszło do wydania postanowienia o umorzeniu egzekucji. Nie można zatem mówić o jej bezskuteczności. Poza tym zaległość podatkowa spółki powstała po 31 marca 2004 roku, ponieważ do właśnie do tego dnia należało złożyć stosowną deklarację oraz zapłacić należny podatek. W tym natomiast okresie J. T. nie był już członkiem zarządu i nie miał możliwości uregulowania należności podatkowych. W końcu w jego opinii w czasie, kiedy sprawował w/w funkcję kondycja finansowa spółki była dobra i nie miał żadnych podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dlatego też organ winien był dochodzić omawianych roszczeń od aktualnego prezesa "S." sp. z o.o. Decyzją z dnia[...] nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, w pełni podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Dodał przy tym, iż świetle ugruntowanego orzecznictwa nie jest wymagane formalne stwierdzenie bezskuteczności egzekucji poprzez wydanie postanowienia o jej umorzeniu. Ponadto z literalnego brzmienia art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, iż odpowiedzialność członka zarządu odnosi się do zobowiązań powstałych w okresie pełnienia przez niego tej funkcji. Zatem w odniesieniu zobowiązań podatkowych za 2003 rok jest to właśnie 31 grudnia 2003 roku, a nie 1 kwietnia 2004 roku. Czym innym jest bowiem termin powstania zobowiązania, a czym innym termin jego płatności. Wreszcie organ podatkowy nie mógł przenieść odpowiedzialności za rozważane zaległości na obecnego prezesa, gdyż ten w 2003 roku nie pełnił funkcji członka zarządu. W skardze z dnia [...] stycznia2008 roku J. T. domagał się uchylenia całości decyzji drugoinstancyjnej oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych, wskazując na wszystkie dotychczasowe zarzuty i ich uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej zażądał jej oddalenia, powielając w całości wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Mianowicie w świetle norm, stanowiących podstawę ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, tj. art. 107 § 1 oraz art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu od2003 roku wspomniane osoby odpowiadają, jeżeli omawiane należności powstały w okresie pełnienia ich funkcji w zarządzie w sytuacji, kiedy prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna w całości lub w części, a dany członek zarządu nie udowodnił zaistnienia stosownych (w ustawie wskazanych) przesłanek ekskulpacyjnych, w tym m.in. faktu, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) w stosunku do spółki nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie organy podatkowe oraz skarżący skupiły się głównie na ustaleniu terminu powstania zaległości podatkowych spółki "S." za 2003 rok. Niemniej jednak dla rozstrzygnięcia przedmiotowego przypadku przesądzenie wspomnianej kwestii nie jest koniecznym. Zauważyć bowiem należy, iż J. T. wielokrotnie wskazywał na dobrą kondycję finansową prowadzonej spółki w okresie jego kadencji jako prezesa zarządu i tym samym brak przesłanek do zgłoszenia w tym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Zarzut ten pozostał jednak bez "echa" ze strony organów podatkowych, które wychodząc z literalnej wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej uznały, iż powołany argument nie może stanowić warunku uwalniającego od omawianej odpowiedzialności. Taka interpretacja powołanej normy jest jednak nietrafna. Wprawdzie brzmienie art. 116 §1 pkt. 1 lit. b) rozważanej ustawy wskazywałoby wyłącznie na sytuację, kiedy obiektywnie istnieją powody do ogłoszenia upadłości(wszczęcia postępowania układowego), a wniosek w tym zakresie nie zostaje złożony bez winy danego członka zarządu, to jednak należy podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 4 listopada2005 roku, I FSK 266/05, LEX 172159, iż treść tego przepisu nie wyklucza jako przesłanki ekskulpacyjnej sytuacji, gdzie nie zgłoszono wniosku o upadłości (postępowanie układowe), gdyż nie było ku temu żadnych podstaw. Inaczej mówiąc, były członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, których termin płatności przypadł w okresie kiedy już swojej funkcji nie sprawował, jeżeli w chwili, kiedy członkiem zarządu był, nie było podstaw do ogłoszenia upadłości/postępowania układowego (z uwagi na dobrą kondycję finansową spółki). Zasadniczo implikuje to również ustalenie, że w tym czasie także należności publicznoprawne były regulowane. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do uznania w takich przypadkach absolutnej odpowiedzialności byłych członków zarządu, którzy pomimo, iż ich możliwości decyzyjne w spółce ustały, w żaden sposób nie mogliby wykazać okoliczności ekskulpacyjnych. To zaś, zdaniem Sądu, naruszałoby, zasadę zaufania obywateli do prawa. W związku z powyższym, w opinii Sądu, doszło do złamania art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię. Ponadto skoro poza zainteresowaniem organów podatkowych pozostała problematyka kondycji finansowej spółki "S.", to uchybiono również art. 122 oraz 187 § 1 wskazanego aktu prawnego, ponieważ materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący zebrany ani rozpatrzony. Organy podatkowe winny były bowiem przeanalizować m.in. w oparciu o stosowne dokumenty (np. sprawozdanie finansowe za 2003 rok, deklaracje CIT 2, wyciągi bankowe itp.) lub inne dowody (np. zeznania świadków) sytuację finansową spółki w kontekście podstaw do ogłoszenia upadłości i ewentualnej odpowiedzialności skarżącego. Na marginesie tylko dodać należy, że zarzut formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej (tj. wydania odpowiedniego postanowienia umorzeniu) nie znajduje umocowania w treści art. 116 Ordynacji podatkowej. Dla jej przyjęcia bowiem wystarczy uznanie, iż podjęte czynności egzekucyjne nie przyniosły pożądanego rezultatu lub brak jest jakiegokolwiek majątku zdatnego do jej przeprowadzenia (vide wyrok NSA z 2005 roku, I FSK 554/2005, LEXPolonica nr 1240408; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 12006 roku, III AUa 1050/2005, LexPolonica nr 418147;wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 roku I FSK 508/2006, POP 2008/1/4, wyrok WSA w Warszawie z 2007 roku III SA/Wa 607/2007, LexPolonica nr 1738080). W rozważanym stanie faktycznym zaś, przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie, jednoznacznie dowodzi bezskuteczności prowadzonej egzekucji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej ppsa) orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.