IV SAB/Wa 68/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2006 r. nr (...) w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej Z. S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 12 maja 2008 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Z. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 17 października 2006 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] września 2006 r., znak [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia powyższego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy administracyjnej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] września 2006 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta W. z dnia [...] września 1974 r., nr [...], orzekającej o przejęciu na własność państwa za rentę gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność W. W., o powierzchni 5,67 ha., położonego w mieście W., oraz decyzji Naczelnika Powiatu we W. z dnia [...] października 1974 r. utrzymującej decyzję Naczelnika Miasta W. w mocy. W dniu 24 października 2006 r. wpłynął do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek Z. S. i I. W., reprezentowanych przez radcę prawnego J. Ł., o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 22 listopada 2006 r. Minister poinformował strony, iż akta administracyjne sprawy znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w związku ze złożoną przez strony skargą na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a brak dokumentów uniemożliwia organowi ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił organowi akta dnia 11 stycznia 2007 r. W dniu 4 kwietnia 2007 r., organ został wezwany do usunięcia naruszenia prawa poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2006 r. Wobec milczenia Ministra, pismem z dnia 14 lutego 2008 r. strony po raz kolejny wezwały organ do ponownego rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 17 kwietnia 2008 r. wezwał występującego w sprawie radcę prawnego do nadesłania, w terminie 7 dni, pełnomocnictwa oraz do wskazania adresu do korespondencji J. W., ponieważ z postanowienia Sądu rejonowego we W. z dnia [...] października 1992 r. o stwierdzeniu nabyciu spadku po W. W. wynika, iż oprócz I. W. i Z. S. nabyła ona prawa spadkowe po zmarłym. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik stron złożył kopię pisma z dnia 28 kwietnia 2008 r. (oryginału brak w aktach administracyjnych), stanowiącego odpowiedź na powyższe pismo organu. Z jego treści wynika, iż pełnomocnik przesłał organowi kopię żądanego pełnomocnictwa, wskazując, iż oryginał został dołączony do pierwszego wniosku, z dnia 11 grudnia 2000 r., o stwierdzenie nieważności decyzji złożonego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Poinformował także organ, iż J. W. zmarła 31 stycznia 1996 r. a jej spadkobierczyniami są: I. W. i Z. S. O fakcie tym zawiadamiał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. pismem z dnia 17 maja 2001 r., które, zdaniem pełnomocnika, powinno znajdować się w aktach sprawy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 36 § 1 w związku art. 123 kpa przedłużył do dnia 15 czerwca 2008 r. termin rozpoznania wniosku stron o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] września 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że po wystąpieniu przez strony z wnioskiem z dnia 17 października 2006 r. (data wpływu do organu to 24 października 2006 r.) o ponowne rozpoznanie sprawy skierował do stron pismo z dnia 17 kwietnia 2008 r. a następnie wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r., co oznacza, iż podjął czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy i wobec tego nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego lub akcie szczególnym organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określa art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z kolei art. 36 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ ma obowiązek zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w bezczynności, albowiem mimo rażącego przekroczenia terminów określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego nie rozpoznał wniosku skarżącego. Od daty złożenia przez strony w dniu 24 października 2006 r. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2006 r. upłynęło bowiem ponad półtora roku. Wprawdzie w tym okresie akta administracyjne sprawy były przez organ przesyłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak zostały one przez sąd zwrócone dnia 11 stycznia 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierował do stron pismo z dnia 17 kwietnia 2008 r. oraz wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008r. jednak nie były to czynności w jakikolwiek sposób zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. We wskazanym piśmie organ wezwał strony do nadesłania informacji i pełnomocnictwa, które, jak zauważył pełnomocnik powinny znajdować się w aktach sprawy. Należy przy tym zauważyć, iż nadesłane do sądu akta administracyjne są niekompletne - brak karty nr 41, brak odpowiedzi stron na wezwanie organu z dnia 17 kwietnia 2008r., którą przedstawił na rozprawie pełnomocnik skarżącej, brak pisma stron z dnia 4 kwietnia 2007 r., którym po raz pierwszy wezwano organ do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, przedłożonego sądowi jako załącznik do skargi, wraz z kopią potwierdzenia odbioru przez organ. Mając na uwadze fakt, że w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca i to niezależnie od tego czy sprawa wymaga postępowania wyjaśniającego i czy jest szczególnie skomplikowana, skierowanie do stron pisma z dnia 17 kwietnia 2008 r. i wydanie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. po ponad roku braku działań ze strony organu nie zmienia faktu, pozostawania przez organ w bezczynności w rozpoznaniu sprawy. Na marginesie należy także zauważyć, iż z akt administracyjnych nie wynika, czy pełnomocnik strony wykonał wezwanie zawarte w piśmie organu z dnia 17 kwietnia 2008 r. Postanowienie o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy Minister wydał już w dniu [...] kwietnia 2008 r., czyli zaledwie 10 dni od przesłania wezwania stronom, co świadczy o tym, że mając na uwadze czas konieczny do doręczenia pism drogą pocztową, strona mogła być pozbawiona możliwości udzielenia odpowiedzi na wezwanie organu przed wydaniem powyższego postanowienia. Oceniając postępowanie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi, Sądu uznał, że Minister dopuścił się bezczynności, a także istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy.