I SA/Kr 516/08

Sygn. akt I SA/Kr 516/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lipca 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r., sprawy ze skargi I. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej, - skargę oddala - I SA/Kr 516/08 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. I. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M- zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie 70% zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PPL za rok 2005 i rozłożenie na raty pozostałych 30% tej zaległości. W uzasadnieniu wniosku strona podkreśliła, że świadczy usługi transportowe obejmujące również transport międzynarodowy. Podatnik powołał się również na trudną sytuację finansową, życiową i zdrowotną. Nadto zaznaczył, że duże zobowiązanie podatkowe powstało na skutek umorzenia podatnikowi długu przez kontrahenta firmę C & T w kwocie 2.897.838,83 zł, która to kwota stanowiła dochód podlegający opodatkowaniu. Decyzją z dnia [...], [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowych. W wyniku odwołania podatnika Dyrektor Izby Skarbowej decyzją datowaną na dzień [...] nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji zaznaczył, że o udzielenie ulgi wnioskuje podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a w związku z tym należy zbadać jakiej pomocy w ramach art. 67b Ordynacji podatkowej podatnik żąda i w zależności od tego zbadać przesłanki do jej zastosowania. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji skarżący sprecyzował, że domaga się udzielenia pomocy de minimis i do chwili obecnej nie korzystał z żadnych form pomocy publicznej, a dzięki przyznanej pomocy zamierza spłacić należności podatkowe. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie odmówił przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyznał, że sytuacja finansowa i zdrowotna podatnika jest trudna, jednakże z uwagi na rodzaj żądanej pomocy oraz fakt, że podatnik jest przedsiębiorcą zastosowanie w sprawie mają przepisy prawa międzynarodowego, tj. rozporządzenia Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Organ podkreślił, że przepisy tego aktu zabraniają udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, tzw. przedsiębiorcom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Organ I instancji analizując sytuację finansową przedsiębiorstwa podatnika w oparciu o dostępne i zgromadzone dokumenty, doszedł do przekonania, że na przestrzeni lat 2004-2007 spadła wartość kapitału, wartość aktywów netto, istniało wysokie zadłużenie, ciągle zmniejszają się obroty firmy i wykazywana jest strata. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że przedsiębiorstwo podatnika spełnia określone cytowanymi Wytycznymi kryteria "przedsiębiorstwa zagrożonego", a wobec tego nie może korzystać z pomocy de minimis. Od powyższej decyzji I. B. wniósł odwołanie, w którym przyznając, że stan ekonomiczny jego przedsiębiorstwa jest trudny oświadczył, iż spełnia określone w powoływanych przez organ I instancji Wytycznych przesłanki dla uznania przedsiębiorstwa za zagrożone, podniósł jednocześnie, że właśnie ta okoliczność winna przemawiać za przyznaniem wnioskowanej ulgi podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w całości podzielając argumentację Naczelnika Urzędu Skarbowego. Od powyższej decyzji skarżący I. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając błędne i dowolne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 120, 121, 122 i 125 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym spełnił wszystkie przesłanki dla zastosowania względem niego ulg podatkowych, w tym przesłanki wynikające z przepisów prawa europejskiego. Zdaniem skarżącego trudna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa oraz ciężka sytuacja życiowa i zdrowotna samego podatnika uzasadnia przesłankę ważnego interesu strony. Skarżący przyznał również, że jego firma spełnia określone w prawie wspólnotowym kryteria "przedsiębiorstwa zagrożonego", a wobec tego spełnia przesłanki do przyznania pomocy de minimis. W skardze zaznaczono również, że organy przekroczyły zakres swobodnego uznania wydając decyzje oparte na dowolnych ustaleniach i dając niezasadnie prymat interesom budżetu państwa. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Mając powyższe na uwadze należy podnieść, że niezasadne jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym spełnia on warunki dla przyznania ulgi podatkowej z art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej z uwagi na trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa oraz istnienie przesłanki ważnego interesu strony. Na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.) organy podatkowe mogą udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w formie określonej w art. 67a § 1 cytowanej ustawy wówczas, gdy spełniają one wymogi pomocy de minimis. Oznacza to, że dla przyznania podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą m. inn. ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, konieczne jest łączne spełnienie zarówno przesłanek wynikających z przepisów prawa krajowego, tj. art. 67a Ordynacji podatkowej jak i z przepisów prawa europejskiego - rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379). Z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wynika prawo ubiegania się przez podatnika o umorzenie zaległości podatkowej jedynie w przypadku, gdy za udzieleniem ulgi przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny. O ile podnoszona przez skarżącego trudna kondycja finansowa przedsiębiorstwa mogłaby być uznana za okoliczność świadczącą o ważnym interesie podatnika z uwagi na to, że natychmiastowa i jednorazowa zapłata ciążących na nim zaległości podatkowych w znacznych kwotach może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, a w dalszej konsekwencji nawet doprowadzić do jego likwidacji, to jednocześnie ten sam fakt - wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego - przesądza o tym, że skarżący nie spełnia przesłanek wynikających z cytowanego rozporządzenia Komisji WE z dnia 15 grudnia 2006 r., co wyklucza możliwość przyznania pomocy de minimis, o którą się ubiega. Od dnia 1 stycznia 2007 r., tj. od chwili wejścia w życie rozporządzenia Komisji WE nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379), wykluczona została możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art. 1 pkt 1 lit. h rozporządzenia). W rozporządzeniu nie zostało zdefiniowane pojęcie takiego podmiotu, ale w tej materii znajduje się odesłanie do Komunikatu Komisji w sprawie wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C.04.244.2). Zgodnie z zawartym w cytowanych wytycznych rozumieniem pojęcia "przedsiębiorstwa zagrożonego" za takie należy uznać przedsiębiorstwo charakteryzujące się m. inn. rosnącymi stratami, malejącym obrotem, zwiększaniem się zapasów, nadwyżką produkcji, zmniejszającym się przepływem środków finansowych, rosnącym zadłużeniem, rosnącymi kwotami odsetek i zmniejszającą się lub zerową wartość aktywów netto. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że organy podatkowe bardzo wnikliwie i dokładnie, w oparciu o licznie zgromadzony materiał dowodowy określiły kondycję finansową przedsiębiorstwa skarżącego i prawidłowo uznały, iż w świetle cytowanej definicji przedsiębiorstwo to nosi cechy "przedsiębiorstwa zagrożonego", gdyż działalność skarżącego wskazuje na permanentną jej deficytowość, czego wyrazem jest utrzymująca się od 2004 r. strata z działalności, stale malejące przychody i ciągłe zmniejszanie się kapitału własnego. Tej okoliczności nie kwestionował skarżący w toku postępowania, wręcz przeciwnie - eksponując trudną sytuację ekonomiczną uważał ją niezasadnie za przesłankę uprawniającą go do skorzystania z ulgi w ramach pomocy de minimis. Przy czym zaznaczyć należy, ze ustalając powyższą kwestię organy podatkowe wykorzystały dokumentację dostarczoną przez samą stronę, jak i pozyskały bogaty materiał dowodowy z urzędu oceniając go w prawidłowy sposób i wykazując, że skarżący nie spełnia przesłanek dla przyznania pomocy de minimis wynikających z przepisów prawa europejskiego, co przeczy zarzutom skarżącego dotyczącym naruszenia art. 120, 121, 122 i 125 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo należy podkreślić, że organy podatkowe słusznie nie dopatrzyły się w sytuacji skarżącego zaistnienia określonej w art. 67a Ordynacji podatkowej przesłanki interesu publicznego stojąc na stanowisku, że przerzucanie skutków ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie leży w interesie społecznym, gdyż bezzasadnie uszczupla należne budżetowi państwa wpływy, a nadto niezasadne jest wspieranie publicznymi środkami nieefektywnego podmiotu gospodarczego. Stosowanie ulg podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania i w tym kontekście przepisy warunkujące przyznanie określonej ulgi muszą być interpretowane w sposób ścisły i zawężający. Ponadto decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowej mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że organy podatkowe rozważyły w sposób wszechstronny wszystkie możliwe określone przepisami prawa przesłanki zastosowania ulgi z art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności faktyczne i prawne, w wyniku czego podjęte zostały decyzje mieszczące się w granicach uznania administracyjnego, należało w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalić.