II SA/Gl 1071/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy ze skarg W. S., R. S. oraz J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargi. Starosta L. decyzją z dnia [...] roku nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę – dla Zakładu [...] Sp. J. - hali produkcyjno-montażowej do budowy podzespołów energetycznych (kat. XVIII) w N., Gmina K., na działkach nr [...], [...], [...], [...]. Powyższa decyzja została zmieniona decyzją Starosty L. z dnia [...] roku nr [...] w oparciu o art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118, dalej ustawa Prawo budowlane) w zakresie części socjalno-biurowej, wykonania świetlika dachowego oraz wprowadzenia dodatkowo bramy wjazdowej (zgodnie z projektem zamiennym opracowanym przez mgr inż. arch. P. M.). Wnioski o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty L. z dnia [...] roku złożyli Z. S. i J. B. Z. S. podał, że objęta decyzją z dnia [...] roku zabudowa leży w sąsiedztwie jego nieruchomości, a wywołane przez nią ujemne oddziaływanie (hałas) przekracza granice terenu inwestora. Z uwagi na istniejące sąsiedztwo zdaniem odwołującego się przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] roku, którego został pozbawiony. O decyzji zezwalającej na budowę hali produkcyjno-montażowej dowiedział się w dniu [...] roku. Z kolei J. B. we wniosku o wznowienie podał, że inwestycja objęta decyzją z dnia [...] roku leży w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości, która podlega jej szkodliwym wpływom, ale mimo to nie brał udziału w postępowaniu zakończonym jej wydaniem. O decyzji z dnia [...] roku uzyskał wiadomość w dniu [...] roku, a więc wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu. Wniosek J. B. został nadany na adres organu I instancji w dniu [...] roku, a wniosek Z. .S. w dniu [...] roku. Po rozpatrzeniu wniosków Starosta L. postanowieniem z dnia [...] roku na podstawie art. 149, art. 150 § 1 i 145 § 1 pkt 4 Kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] roku. Następnie decyzją z dnia [...] roku nr [...] powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118) Starosta L. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę hali produkcyjno-montażowej do budowy podzespołów energetycznych w N. gm. K. Zdaniem organu I instancji obiekt objęty decyzją z dnia [...] roku został usytuowany zgodnie z warunkami technicznymi, a z decyzji środowiskowej z dnia [...] roku wynika, że jego oddziaływanie ograniczy się do terenu nieruchomości inwestora, co oznacza iż ani Z. S. ani J. B. nie posiadają przymiotu strony w sprawie w której udzielono objętego wznowieniem pozwolenia. Z. S. działając jako pełnomocnik właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] – R. S. i W. S. (w aktach administracyjnych brak pełnomocnictwa) – zarzucił że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę ujemnie wpływa na otoczenie bowiem emituje promienie RTG, hałas oraz zanieczyszcza środowisko. Natomiast J. B. wskazując na ujemny wpływ na inwestycję w zakresie wskazanym w odwołaniu R. i W. S. podkreślił, że jego nieruchomość sąsiadują z terenem inwestycji. Odwołanie złożyli także A. B. i M. U. Sp. J. Zakład [...] wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zdaniem tych odwołujących się wnioski o wznowienie postępowania nie zostały złożone w terminie określonym w art. 148 kpa. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] w oparciu o art. 138 § 2, 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi jeden miesiąc. Zachowanie tego terminu nie było przedmiotem analizy organu I instancji, a istnieją w tym zakresie wątpliwości. W związku z tym w postępowaniu ponownym należy w pierwszej kolejności ustalić zachowanie przez wnioskodawców terminu do złożenia wniosku o wznowienie, a dopiero następnie, o ile termin został zachowany, przeprowadzić postępowanie i podjąć któreś z rozstrzygnięć przewidzianych art. 151 kpa. Skargi do Sądu złożyli J. B. oraz W. S. i R. S. działający przez ojca Z. S. (pełnomocnictwo w aktach sądowych z dnia [...] r. – k. 30). Skargi te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2008 roku (k. 8). Wszyscy skarżący podkreślili, iż o decyzji z dnia [...] roku dowiedzieli się w dniu [...] roku w czasie pobytu w Urzędzie Gminy K. związanej z wnoszeniem uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazywali na ujemne oddziaływanie inwestycji i naruszenie decyzją uchwalonego przez Radę Gminy K. "Studium". Podkreślili, że sporna inwestycja zmieni charakter ich nieruchomości, które aktualnie użytkowane są jako rekreacyjno-mieszkaniowe. Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie wskazując, że zaskarżona decyzja służy realizacji procedury administracyjnej. Na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 roku pełnomocnik skarżącego J. B. podał, że działka skarżącego nosi nr [...] i oddziela ją od inwestycji droga o szerokości 4 metrów. Pełnomocnik skarżących S. wyjaśnił, że działkę tych skarżących oddziela też tylko droga. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie bowiem rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, chociaż uzasadnienie wykazuje pewną niekompletność. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną tylko wówczas, jeżeli postępowanie w którym to decyzja została wydana było dotknięte kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 kpa lub 145a. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (a nie od daty doręczenia jej decyzji) i wynosi 1 miesiąc. Zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie musi być udowodnione przez stronę. Oczywiście, organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i może uznać za dostateczny dowód nawet oświadczenie strony, tłumacząc w uzasadnieniu dlaczego dał wiarę stronie. Organ administracyjny obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Jeżeli wniosek został złożony przez stronę, wskazuje na ustawową przesłankę wznowienia i został zachowany termin jego wniesienia organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa). Do podjęcia tego postanowienia żadne rozważania i czynności merytoryczne są niedopuszczalne. Nie jest także dopuszczalne badanie istnienia wskazanej przesłanki wznowieniowej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, co wynika z treści art. 149 § 2 kpa. Skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego co do braku zbadania przez organ I instancji zachowania przez wnioskodawców terminu z art. 148 § 2 kpa, tym bardziej, że jego zachowanie jest kwestionowane przez inwestorów. Jednakże w sytuacji w której już doszło do wznowienia postępowania ustalenie braku zachowania terminu – zdaniem składu orzekającego – musiałoby skutkować umorzeniem wznowionego postępowania (jako wadliwego), a nie odmową uchylenia decyzji, które to rozstrzygnięcie jest przewidziane dla braku przesłanek wznowieniowych (art. 151 § 1 pkt 1) lub wystąpienia tak zwanych negatywnych przesłanek określonych w art. 146 kpa ( art.151 § 2 kpa). Nie dostrzegł natomiast organ odwoławczy, że do wznowienia postępowania doszło na skutek podania Z. S., który jak to ujawnił na etapie składania odwołania występuje jako pełnomocnik W. S. i R. S. Ponieważ jak stwierdzono wyżej wznowienie może nastąpić tylko na żądanie strony należy wyjaśnić w jakim charakterze Z. S. złożył podanie o wznowienie a zachowanie terminu do jego wniesienia badać w stosunku do W. S. i R. S. O ile organ I instancji ustali, że oba wnioski lub jeden z nich zostały złożone w terminie to powinien przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia i wydać – w zależności od wyników tego postępowania – jedną z decyzji przewidzianych w art. 151 kpa. W związku ze wskazaną przez skarżących przesłanką (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) organ winien mieć na uwadze, że stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Będzie to oczywiście wymagało zidentyfikowania działek skarżących (co do tej pory nie nastąpiło) w stosunku do terenu inwestycji i przepisów odrębnych o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) Sąd oddalił skargi, jako nieuzasadnione.