V SA/Wa 981/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-06

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Beata Krajewska, Joanna Gierak – Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. kwalifikuje się jako represja w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pieniężnego, ponieważ ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich przewiduje takie świadczenie wyłącznie dla osób, które do pracy przymusowej zostały wywiezione z terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. Praca przymusowa wykonywana na terenach Polski w jej granicach sprzed tej daty nie spełnia tego warunku. Ponadto, skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym w okolicach B.
Stan faktyczny
Skarżący S Z ubiegał się o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że praca w kopalni w S, gdzie skarżący był zatrudniony, odbywała się na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. Skarżący twierdził, że pracował również przymusowo w gospodarstwie rolnym w okolicach B. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, powtarzając argumentację dotyczącą granic Polski. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S Z na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił S Z przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87, poz. 395 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wywiezienie do pracy w kopalni w S nie spełnia określonego w ustawie warunku wywiezienia z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. W odwołaniu od powyższej decyzji S Z powołał się na wywiezienie w [...] r. do pracy w gospodarstwie rolnym w okolicach B, skąd po kilku miesiącach został zabrany do kopalni w S. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia materiału dowodowego strona poinformowała organ o śmierci świadka mogącego potwierdzić pracę w okolicach B i wskazała akta Fundacji P , od której otrzymuje świadczenia. Organ zapoznał się z zeznaniami świadków i dokumentami nadesłanymi z Fundacji nie znajdując w nich informacji o pracy strony na gospodarstwie rolnym w okolicach B. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powtórzył, iż praca w kopalni w S była pracą przymusową, ale na terenach Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. Organ wyjaśnił, iż represją w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich jest wyłącznie praca przez okres co najmniej 6 miesięcy poza terytorium Polski sprzed 1 września 1939 r. Organ stwierdził także, iż strona nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających pracę w okolicach B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S Z powtórzył, iż od [...] r. do [...] r. pracował przymusowo z tym, że początkowo przez [...] w okolicach B a następnie w kopalni w S. Stwierdził także, iż wobec śmierci osób, które go znały nie może przedstawić dowodów na pracę w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył dotychczasową argumentację z tym, że zwrócił uwagę, iż strona wbrew wcześniejszym oświadczeniom i znajdującym się w aktach administracyjnych dowodom rozszerzyła w skardze okres pracy w okolicach B do ponad [...] lat. Przed rozprawą do akt wpłynęło pismo strony wraz z załącznikiem – zaświadczeniem Archiwum Państwowego w O z dnia [...] października 2008 r., z którego wynika, iż F K był w latach [...] właścicielem gospodarstwa rolnego w miejscowości B, jednakże Archiwum nie posiada materiałów mogących potwierdzić pracę przymusową skarżącego w tym gospodarstwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny i wynika ze zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dokumentów. Organ prawidłowo przyjął, iż skarżący w żaden sposób nie wykazał pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym w okolicach B. Uwzględniając treść pisma Archiwum Państwowego w O z dnia [...] października 2008 r. oraz własnoręcznie wypełniane przez stronę Ankiety z [...] r. i [...] r., w których pomimo krótkiego czasu od zakończenia wojny nie wspomina nawet o pracy w gospodarstwie rolnym, należy przyjąć oświadczenia zawarte w odwołaniu a następnie w skardze a dotyczące pracy w okolicach B za składane na użytek toczącego się postępowania zwłaszcza, iż w nieuzasadniony niczym sposób okres tej pracy rozciągnął się od kilku miesięcy do [...] lat.. Jednoznaczny, przytaczany w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zapis ustawy nie pozwala na objęcie świadczeniem osób, które do pracy przymusowej zostały wywiezione w granicach Polski sprzed 1 września 1939 r. a takie położenie miały S. Sąd podnosi, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 kpa. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 kpa, w sposób wyczerpujący a strona miała możliwość wskazywania kolejnych dowodów. Organ dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnego uznania administracyjnego, zgodnie z art. 80 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło