IV SA/Gl 59/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zamiany kategorii zdolności do służby oddala skargę Wojskowy Komendant Uzupełnień w R. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 4, art. 59a ust. 1, art. 99, art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2461 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił skierowania K. S. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. W motywach decyzji organ ten wskazał, że K. S. mocą orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w R. z dnia [...] został zaliczony do kategorii zdrowia "D" niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Stosownie do postanowień art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony właściwy komendant uzupełnień może wydać skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek żołnierza rezerwy wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Potrzeby uzupełnieniowe rodzajów Sił Zbrojnych żołnierzy rezerwy legitymujący się kategorią "D" podlega wyłącznie obowiązkowi służby wojskowej polegającej na pełnieniu czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Przydziały mobilizacyjne nadaje się w pierwszej kolejności żołnierzom rezerwy posiadającym najwyższe klasy kwalifikacyjne specjalistów wojskowych, a tym którzy nie odbywali czynnej służby wojskowej nadaje się przydziały mobilizacyjne po odbyciu przez nich co najmniej krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych i złożeniu przysięgi wojskowej. Powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych i złożeniu przysięgi wojskowej. Powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych podlegają wyłącznie żołnierze rezerwy uznani za zdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie żołnierzy niezawodowych, w tym żołnierzy rezerwy dotyczy jedynie przeznaczonych do odbycia ćwiczeń wojskowych. W tej sytuacji żołnierzowi rezerwy o statusie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju nie można nadać przydziału mobilizacyjnego i w tym względzie ich rezerwy osobowe nie stanowią uzupełnieniowej potrzeby Sił Zbrojnych. Odwołanie od tej decyzji do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. wniósł K. S., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Ponownie wystąpił o skierowanie go do Terenowej Komisji Lekarskiej w G. celem ustalenia kategorii zdrowia, a wynika to z pogorszenia stanu zdrowia. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2461 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, nadto zaznaczył, że kategoria zdrowia "D" nie jest miernikiem stanu zdrowia lecz określa jedynie zdolność do pełnienia służby wojskowej. Zgodnie z postanowieniami art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek żołnierza rezerwy może nastąpić wyłącznie w przypadku zaistnienia potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych, jednakże w przypadku strony takie okoliczności nie występują. Z tego powodu brak jest podstaw do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej celem ustalenia kategorii stanu zdrowia. Z decyzją tą nie zgodził się K. S., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organom wojskowym celem przebadania go i orzeczenia o zdolności do służby wojskowej. Przedmiotowej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 28, art. 29, art. 30, art. 30a i art. 31 ustawy o powszechnym obowiązku obrony przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie ma możliwości w obecnym stanie prawnym badania strony celem ustalenia przydatności bądź jej braku do służby wojskowej. Nadto podniósł występowanie sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, która miała istotny wpływ na treść decyzji, a polegała na arbitralnym przyjęciu, że wniosek żołnierza rezerwy może być rozpoznany tylko w sytuacji potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych, gdzie w rzeczywistości wniosek żołnierza może być w każdym czasie rozpoznany i uwzględniony, a ponadto Rzeczypospolita pozostaje w działaniach wojskowych w różnych częściach świata i dlatego Siły Zbrojne mają cały czas potrzeby uzupełnieniowe, co powoduje, że wniosek winien być rozpatrzony. Dodatkowo zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę decyzji, a polegający na stwierdzeniu, że brak jest podstaw do badania strony, w sytuacji kiedy weryfikowane są kategorie zdrowia osób będących w wieku poborowym, to również powinny być weryfikowane kategorie zdrowotne osób będących w rezerwie. Brak właściwej weryfikacji zdrowotnej osób podlegających obowiązkowi obrony wprowadza chaos do dokumentacji wojskowej co nie może być akceptowane. W motywach skargi wskazano, że mocą zaskarżonej decyzji naruszono ustawę o powszechnym obowiązku obrony RP, albowiem wszystkie dokumenty dotyczące stanu zdrowia poborowych i żołnierzy rezerwy powinny być weryfikowane na bieżąco, tak aby można było ustalić stan zdrowia osób podlegających obowiązkowi obrony. Nadto zaznaczył, że "posiada interes prawny w ustaleniu stanu zdrowia, a tym samym przydatności do służby wojskowej bo chcę pracować w służbach mundurowych, co nie jest możliwe bez weryfikacji obecnej kategorii zdrowia, którą otrzymałem przed laty". Skoro kategoria zdrowia "D" nie jest adekwatna do obecnego stanu zdrowia, to dlaczego organy wojskowe nie chcą tego zweryfikować. Występujące u skarżącego kłopoty [...] i [...] ustąpiły i obecnie nie kwalifikuje się do stanu zdrowia określanego kategorią "D". Nie jest do zaakceptowania występujący stan fikcji, a uprawnione do orzekania organy winny zmienić jego kategorię zdrowia. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. wniósł o oddalenie skargi, przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że stan faktyczny w sprawie jest jednoznaczny, ponieważ K. S. orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej w R. z dnia [...] został zaliczony do kategorii zdrowia "D", a następnie przeniesiony do rezerwy. Wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do Komendanta WKU w R. o ponowne skierowanie do Komisji lekarskiej celem zmiany obecnej kategorii zdrowia "D" na kategorię "A". Z tego też powodu zarzuty skarżącego dotyczące nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ nie wykazał on, jakie to okoliczności nie zostały przez organy administracji obu instancji wyjaśnione. Kolejna kwestia, która wymaga ustosunkowania się w niniejszej sprawie to ustalenie, czy rozstrzygnięcia w sprawie podejmowały właściwe organy. Po myśli art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2461 ze zm.) do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich należy określenie zdolności poborowych do odbycia służby wojskowej. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska; żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową; żołnierzy rezerwy. Przy czym żołnierzy rezerwy do wskazanej komisji kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób wojskowy komendant uzupełnień. Z brzmienia przywołanych przepisów wynika, że organem właściwym w sprawie do podjęcia rozstrzygnięcia o skierowaniu żołnierza rezerwy do komisji lekarskiej jest wojskowy komendant uzupełnień. Zatem w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w pierwszej instancji wydał organ właściwy, a odwołanie rozpoznał także organ do tego uprawniony. Jak zostało to powyżej zaznaczone żołnierz rezerwy może zostać skierowany przez wojskowego komendanta uzupełnień do komisji lekarskiej z urzędu lub na wniosek samego zainteresowanego. W rozpatrywanej sprawie ze stosownym wnioskiem wystąpił skarżący i powołał się na postanowienia art. 29 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Jednakże dla oceny zasadności wniosku skarżącego przywołać należy także treść art. 29 ust. 5 tej ustawy. Zgodnie z nim skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek żołnierza rezerwy, może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Wskazany przepis odgrywa kluczową rolę w tym zakresie, ponieważ uzależnia skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej od występowania uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Istotne jest to, że organ administracji nie podejmuje tu rozstrzygnięcia w warunkach uznania administracyjnego, lecz decyzję o charakterze związanym. Jednakże w unormowaniu tym określona została jedyna przesłanka skierowania osoby do stosownej komisji, a mianowicie uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych. Oznacza to, że wniosek żołnierza rezerwy, który nie będzie mieścił się w tych potrzebach nie będzie mógł być rozpatrzony w sposób pozytywny. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji znajdują się rozważania na wskazany temat i organ ten w oparciu o posiadaną wiedzę nie stwierdził występowania takich potrzeb. Także organ odwoławczy podtrzymując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji takiej potrzeby nie dostrzegł. Tym samym argumenty podnoszone w skardze przez skarżącego nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ nie odwołują się one do faktycznych i rzeczywistych potrzeb Sił Zbrojnych, lecz oparte są o obserwację życia społeczno-politycznego i własne oceny ich istnienia. W skardze skarżący zarzuca organom administracji naruszenie szeregu przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony sprowadzające się do błędnej wykładni i niewłaściwym ich zastosowaniu polegające na przyjęciu, że nie ma możliwości w obecnym stanie prawnym badania strony celem ustalenia jej przydatności do służby wojskowej. Wskazany zarzut nie może być uwzględniony, ponieważ wbrew twierdzeniom skarżącego organy nie twierdzą, że nie ma stosownych przepisów umożliwiających skierowanie żołnierza rezerwy do komisji lekarskiej celem ponownego określenia jego kategorii zdrowia. Jest istotne i co uchodzi uwadze skarżącego, otóż aby móc skierować tego typu żołnierza do komisji niezbędne jest zaistnienie przesłanki przewidzianej przez przepisy prawa, natomiast skarżący w skardze nie wykazał na czym polega w niniejszej sprawie błędność wykładni przepisów prawa przeprowadzona przez organy administracji. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut sformułowany w pkt 3 skargi a sprowadzający się do stwierdzenia braku podstaw do badania skarżącego, w sytuacji gdy badaniu takiemu podlegają poborowi, to również żołnierze rezerwy winni podlegać takim samym rygorom. Zarzut skarżącego sprowadza się do odmiennego traktowania poborowego i żołnierza rezerwy, a jego zdaniem winny występować tu analogiczne rozwiązania prawne. Stanowisko skarżącego pomija fakt, że sytuacja prawna poborowego i żołnierza rezerwy jest całkowicie odmienna i każda z tych kategorii osób musi podlegać innym reżimom prawnym, a postulowane zrównanie sytuacji prawnej nie jest możliwe. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SJ/