I OW 30/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-04

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Joanna Runge- Lissowska, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Która gmina jest właściwa miejscowo do rozpatrzenia wniosku osoby bezdomnej o pokrycie kosztów pobytu w ośrodku pomocy społecznej oraz o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłków lub żywności?
Ratio decidendi
W przypadku osoby bezdomnej, właściwość miejscową gminy do udzielenia świadczeń z pomocy społecznej ustala się według ostatniego miejsca jej zameldowania na pobyt stały. Gmina ta jest właściwa, nawet jeśli osoba bezdomna przebywa w ośrodku pomocy społecznej w innej miejscowości i od wielu lat nie jest związana z gminą ostatniego zameldowania.
Stan faktyczny
A. F., osoba bezdomna zameldowana ostatnio na pobyt stały w B., zwróciła się z wnioskiem o pokrycie kosztów pobytu w ośrodku w P. oraz o zasiłek celowy na żywność. Wniosek został przekazany przez MOPS w B. do MOPS w P., który uznał się za niewłaściwy. MOPS w P. wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, wskazując na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta B. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej - Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" w B. jako organ właściwy w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta P. - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w P. a Prezydentem Miasta B. - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej - Rejonowym Ośrodkiem Pomocy Społecznej "[...]" w B. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku A. F. o pokrycie kosztów związanych z pobytem w Ośrodku "[...]" w P. oraz zasiłku celowego na zakup posiłków lub żywności postanawia: wskazać Prezydenta Miasta B. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej - Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" w B. jako organ właściwy w sprawie. A. F. zwróciła się z wnioskiem do Prezydenta Miasta B. - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o pokrycie kosztów związanych z pobytem w Ośrodku "[...] - [...]" w P. oraz o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłków lub żywności. Zainteresowana wniosek złożyła w [...] Centrum [...] "[...] - [...]" w P.. Wniosek ten wraz z kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego został przesłany Prezydentowi Miasta B. - Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej Rejonowemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej "[...]" w B.. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" w B. uznał się niewłaściwym w sprawie wydania decyzji z zakresu pomocy społecznej na wniosek A. F., zamieszkałej w P. ul. [...], o pokrycie kosztów związanych z pobytem w Ośrodku "[...] - [...]" w P. oraz udzielenie pomocy na zakup posiłków lub żywności i wniosek strony wraz z zebraną dokumentacją przekazał, według właściwości, Prezydentowi Miasta P. - Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w P.. Prezydent Miasta P. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P., analizując stan faktyczny i prawny sprawy, uznał, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenie wniosku A. F. i wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Uzasadniając wniosek, Prezydent Miasta P. - MOPS w P. stwierdził, że z kwestionariusza wywiadu, przeprowadzonego w dniu 28 stycznia 2008 r., wynika, iż A. F. wraz z dwojgiem dzieci przebywa w Ośrodku "[...] - [...]" w P. przy ul. [...]. Ośrodek ten udziela schronienia osobom bezdomnym. Nie jest więc lokalem mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Powodem pobytu w Ośrodku jest niewątpliwie bezdomność. A. F. została bowiem wymeldowana z pobytu stałego w B., ul. [...] w dniu 24 października 1995 r. Fakt ten znany jest Prezydentowi Miasta B. - MOPS ROPS "[...]" w B., czego dowodem jest pismo z dnia 7 kwietnia 2005 r. Jakkolwiek A. F. poczyniła kroki zmierzające do usamodzielnienia się i złożyła wniosek o przydział lokalu socjalnego z zasobów gminy P., to jednak bezspornym pozostaje, że w świetle definicji, zawartej w art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), pozostaje ona osobą niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym, w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czyli pozostaje osobą bezdomną. W takiej sytuacji przywołana ustawa o pomocy społecznej w art. 101 ust. 2 stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Gminą, w której A. F. była zameldowana ostatnio na stałe, jest gmina B.. Zwrócono przy tym uwagę, że bez znaczenia pozostaje, iż wnioskodawczyni od 13 lat nie jest związana z B., co w uzasadnieniu swego postanowienia podniósł Prezydent Miasta B. - MOPS w B.. Prezydent Miasta P. - MOPS w P. wyjaśnił także, że A. F. już wcześniej zwracała się do Prezydenta Miasta B. - MOPS w B. z wnioskiem o pokrycie kosztów pobytu jej oraz dzieci w Ośrodku prowadzonym przez [...] Centrum Pomocy Bliźniemu "[...] - [...]" w P. (obecnie przekształconym w [...] Centrum Pomocy Bliźniemu "[...] - [...]"), a także z prośbą o pomoc w zakupie żywności i wówczas Prezydent Miasta B. - MOPS w B. uznał się za organ właściwy do rozpatrzenia obu spraw, wydając we wrześniu 2007 r. stosowne decyzje. Już wtedy Prezydentowi Miasta B. - MOPS w B. znane były fakty, na które dziś organ ten się powołuje. Prezydent Miasta P. - MOPS w P. skonstatował, że nie dopatrzył się takich okoliczności sprawy, które uzasadniałyby przyznanie pomocy rodzinie A. F. w miejscu jej pobytu. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta B. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" w B. podtrzymał stanowisko, że nie jest w przedmiotowej sprawie organem właściwym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Problematyka właściwości miejscowej organów udzielających świadczeń z pomocy społecznej uregulowana została w art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosownie do tych regulacji, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Zgodnie z brzmieniem art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym (w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy) i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. A. F. wraz z rodziną przebywa w Pilskim Centrum Pomocy Bliźniemu "[...] - [...]" w P., które udziela schronienia osobom bezdomnym. Prezydent Miasta B. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" w B. nawet nie twierdzi, by A. F. nie była osobą bezdomną, w rozumieniu ustawy. Właściwość gminy wynika więc wprost z art. 101 ust. 2 powołanej ustawy. W przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania, nie bada się zatem jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustala jej status i gminą właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Ostatnie zaś miejsce zameldowania A. F. na pobyt stały to B., ul. [...]. Tak więc, organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta B. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Rejonowy Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" w B.. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło