I OZ 863/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 240/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 456/07 wydanym w sprawie ze skargi M. N. na Starostę Powiatowego w P. w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Postanowieniem z dnia z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 240/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 13 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. N. na Starostę Powiatowego w P. w przedmiocie wydania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów. W dniu 30 kwietnia 2008 r. M. N. wniósł skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 270 i art. 275 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Zarządzeniem z dnia 5 maja 2008 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu - w terminie 7 dni - pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 19 czerwca 2006 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe zarządzenie skarżący odniósł się jedynie do swoich oczekiwań względem wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu pierwszorzędne znaczenie ma okoliczność, że uchybienie terminu nie nastąpiło z winy strony. Sąd stwierdził, iż nie ma możliwości oceny przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 86 §1 p.p.s.a., bowiem skarżący nie powołał żadnych okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi o wznowienie. W piśmie z dnia 17 lipca 2008 r., stanowiącym zażalenie na postanowienie z dnia 4 lipca 2008 r. skarżący postawił szereg pytań prawnych dotyczących postępowania, nie odnosząc się jednak do treści zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Wznowienia postępowania można żądać w przypadkach określonych w przepisach art. 271 - 274 p.p.s.a. W niniejszej sprawie L. N. w skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2007 r. wskazał dwie podstawy wznowienia, mianowicie art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W tym miejscu należy wskazać, że w razie wystąpienia kilku podstaw do wznowienia postępowania termin do wniesienia skargi biegnie osobno dla każdej z nich. Ponadto bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie zaczyna się wcześniej niż od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu. W tym stanie rzeczy trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. - dla podstawy określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. - rozpoczął bieg z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 13 września 2007 r., tj. w dniu 19 października 2007 r. Jednakże należy mieć na uwadze, iż skarżący w piśmie z dnia 16 maja 2008 r., obok podstawy z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje drugą podstawę wznowienia, tj. art. 273 § 2 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji obowiązany był wyjaśnić w jakiej dacie strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. W aktach sprawy brak jest ustaleń Sądu, w jakiej dacie strona dowiedziała się o podstawie tej wznowienia. Ustalenie to ma znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, bowiem w przypadku dokonania czynności w terminie, wniosek skarżącego, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. staje się bezprzedmiotowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w sytuacji nie wyjaśnienia powyższych okoliczności, należy uznać za przedwczesne. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjmuje, że pełnomocnictwo udzielone przyznanemu przez Sąd pierwszej instancji pełnomocnikowi z urzędu, w postępowaniu o sygn. akt III SA/Łd 456/07 - z mocy art. 39 p.p.s.a. - obejmuje także czynności związane ze skargą o wznowienie postępowania. A zatem, niezrozumiałe jest doręczanie wszelkich zarządzeń Sądu bezpośrednio skarżącemu w sytuacji, gdy miał ustanowionego pełnomocnika. Ponadto należy nadmienić, że w odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 3 czerwca 2008 r., M. N. w piśmie z dnia 19 czerwca 2008 r. stwierdził, iż nie rozumie tego wezwania. W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji winien był w sposób bardziej szczegółowy sprecyzować powyższe zarządzenie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji