II SA/Op 187/08
PostanowienieWSA w Opolu2008-07-07
Skład orzekający: Teresa Cisyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca kwestii spadkowych, w tym podważania testamentu i stwierdzenia nabycia spadku, należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga dotycząca spraw spadkowych, w tym podważania testamentu i stwierdzenia nabycia spadku, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 P.p.s.a., podczas gdy sprawy spadkowe są sprawami cywilnymi należącymi do właściwości sądów powszechnych, regulowanymi przez Kodeks cywilny i Kodeks postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której podniósł, że jego siostra sfałszowała podpis matki na testamencie oraz na pełnomocnictwie. Skarżący kwestionował nabycie spadku przez siostrę jako jedyną spadkobierczynię i popierał stanowisko swojego brata w tej sprawie. Do skargi dołączono dokumenty dotyczące sprawy spadkowej, w tym testament i pełnomocnictwa, a także pismo kierowane do Sądu Rejonowego w sprawie spadkowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę A. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku postanawia: odrzucić skargę.
Skarżący A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zawartą w piśmie z dnia 15 maja 2008 r. skargę, w której wskazał, że siostra "wydziedziczyła go z testamentu", także jego brata. A. S. dołączył do swojej skargi pełnomocnictwo do reprezentowania do "jakichkolwiek pism urzędowych", swojego brata A. S. i oświadczył nim, że "potwierdza to samo co w dokumentach brat." Skarga A. S. została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą jego brata zawartą w piśmie z dnia 16 maja 2008 r., wynika z niej, że kwestionuje on nabycie przez jego siostrę A. T., jako jedyną spadkobierczynię spadku po ich matce K. S. A. S. podniósł, że siostra sfałszowała podpis matki na testamencie, a także na jego pełnomocnictwie, a całą sprawę rozstrzygnąłby grafolog, przy czym wskazał, iż to ostanie powinno być dobrą wolą Sądu. A. S. załączył kopię tłumaczenia języka niemieckiego pisma jakie kierował do Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny w S., do sprawy sygn. akt [...], iż nie zgadza się z nabyciem spadku przez siostrę i chce w tej sprawie ponownych rozmów. Ponadto dołączył kopie aktu notarialnego z nr Rep. [...] zawierającego testament matki, oraz pełnomocnictwo dla A. T. od matki i siostry G. S. Skarga A. S. objęta została odrębnym postępowaniem przed tut. Sądem o sygn. akt II SA/Op 186 /08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zakres działania sądów administracyjnych wyznacza pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej i został on określony w art. 3 i art. 4 P.p.s.a.
Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a., stanowi: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4."
Na zasadzie art. 3 § 3 P.p.s.a., Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto według art. 4 P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Skarżący nie wskazał, żadnego postanowienia lub aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym, ani czynności, z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogłyby być przedmiotem skargi, a co za tym idzie nie wskazał organu, którego działalności lub bezczynności dotyczy skarga, ani też naruszenia prawa bądź interesu prawnego. Skarżący w skardze wskazał, że popiera stanowisko brata A. S., iż jego siostra A. T., sfałszowała podpis brata A. S., oraz ich matki K. S. pod aktem notarialnym zawierającym testament.
Sprawa natomiast spadku i testamentu, którą opisał skarżący, należy do kategorii spraw cywilnych, których rozpatrywaniem zajmują się sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Prawo spadkowe regulują przepisy kodeksu cywilnego w księdze czwartej zatytułowanej "Spadki", art. 922 do art. 1088, natomiast postępowanie spadkowe, w tym kwestie stwierdzenia nabycia spadku regulują przepisy kodeksu postępowania cywilnego w dziale IV od art. 626 do art. 691, przy czym stwierdzenie nabycia spadku reguluje Rozdział 8, art. 666 – 679. Zgodnie natomiast z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego normuje on postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).
Do rozpoznawania spraw cywilnych, stosownie do art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Sprawy spadkowe należą do spraw cywilnych, a zatem powinny być rozpoznawane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Dodatkowo wyjaśnienie tej kwestii znalazło wyraz w orzecznictwie, jak przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1421/00, publikowany ONSA 2003/2/64, według, którego "Następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art. 28 k.p.a. w związku z art. 1025 § 2 k.c.)." Orzeczenie to podkreśla wprost, że sprawy spadkowe nie nalezą do spraw administracyjnych, lecz do cywilnych.
Natomiast fałszowanie podpisów stanowi przestępstwo fałszerstwa, stypizowane w art. 270 § 1 Kodeksu karnego, jeśli zatem skarżący uważa, że miało ono miejsce, powinien o tym zawiadomić organy ścigania.
W związku z powyższym Sąd postanowił odrzucić skargę A. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a, jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego i orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło