II OSK 1412/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędzia del. WSA Wojciech Mazur ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt VII SAB/Wa 35/08 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt VII SAB/Wa 35/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy oraz postanowił o zwrocie [...] sp. z o.o. kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu Sądowego. Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 24 kwietnia 2008 r. [...] sp. z o.o. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy wnosząc o zobowiązanie go do wydania pozwolenia na budowę. Do skargi załączony został dowód uiszczenia wpłaty w wysokości 100 zł uiszczony tytułem stałego wpisu sądowego. W złożonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, bowiem w dniu 19 maja 2008 r. wydał decyzję w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 2 czerwca 2008 r. do udzielenia informacji czy wobec wydania decyzji skarżąca podtrzymuje skargę na bezczynność organu, strona wniosła o umorzenie postępowania sądowego, bowiem organ uwzględnił skargę zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej, jako p.p.s.a). Jednocześnie radca prawny reprezentujący skarżącą wniósł o zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 lipca 2008 r. Sąd wskazał, że w jego ocenie czynność cofnięcia skargi nie zmierza do obejścia prawa i wiąże Sąd, dlatego też na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a umorzył postępowanie sądowe. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pk1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną na wymienione postanowienie złożyła [...] sp. z o.o. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. - art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez błędne podanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący cofnął skargę, - art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a poprzez niezasadne zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie cofnął skargi, co w konsekwencji spowodowało niezastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a, gdyż organ, na którego bezczynność została złożona skarga, uwzględnił ją, bowiem po jej wniesieniu wydał decyzję, i to a nie cofnięcie skargi uprawniało Sąd do umorzenia postępowania, w związku z wymienionymi uchybieniami Sąd niezasadnie zastosował, jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a podczas gdy podstawą tą powinien być art. 200, art. 205 § 1 i § 2 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej jego uzasadnienia oraz w części obejmującej rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pismo skarżącej z dnia 17 czerwca 2008 r. nie było cofnięciem skargi. Jakkolwiek postępowanie przed Sądem I instancji powinno zostać umorzone to jednak na innej podstawie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej powodem uzasadniającym umorzenie postępowania sądowoadminmistracyjnego było to, że organ, na którego bezczynność wniesiona została skarga, uwzględnił ją tj. wydał przed jej rozpoznaniem przez Sąd decyzję. Powołanie wadliwej podstawy prawnej umorzenia postępowania miało nie tylko taki wpływ na wynik postępowania, że zapadło błędne rozstrzygnięcie o jego kosztach, ale także wpływ na szeroko rozumiany wynik sprawy bezczynności organu. Inaczej, bowiem w ocenie skarżącej spółki kształtuje się cywilnoprawna odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej za bezczynność (w jej aspekcie procesowym – dotyczącym dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym), gdy poszkodowany bezczynnością dochowuje aktów staranności w jej zwalczaniu, a inaczej, gdy podejmuje czynności procesowe (np. niezasadne cofnięcie skargi na bezczynność) niebędące przejawem dochowania staranności, gdyż w ich efekcie zapadają orzeczenia niewskazujące na bezczynność działania władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł rozstrzygnięcie o przepis art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a w zakresie punktu pierwszego postanowienia zaś w zakresie punktu drugiego o przepis art. 232 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a, co oznacza, że umorzenie postępowania przez Sąd nastąpiło wobec cofnięcia skargi. Tymczasem z akt sprawy w szczególności pisma pełnomocnika skarżącej spółki z dnia 17 czerwca 2008 r. nie wynika, aby było ono cofnięciem skargi. Podkreślić w tym miejscu należy, że oświadczenie strony o cofnięciu skargi, jako rezygnacji z kontynuowania wszczętego przez nią postępowania, nie może budzić wątpliwości, co do swej treści. W wymienionym piśmie pełnomocnik strony skarżącej odpowiadając na wezwanie Sądu, czy wobec wydania decyzji podtrzymuje skargę na bezczynność organu oświadczył, że wnosi o umorzenie postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe, jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Należy, zatem podzielić stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że pismo z dnia 17 czerwca 2008 r. nie było cofnięciem skargi, jak uznał Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 19 maja 2008 r. została wydana po wniesieniu skargi do Sądu na bezczynność tego organu, zatem uwzględniała żądanie strony. Oznacza to, że skoro w takiej sytuacji strona nie cofnęła skargi to postępowanie przed Sądem I instancji stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, a bezprzedmiotowość była wynikiem wydania decyzji przez organ administracji, któremu strona zarzucała bezczynność. Stąd też podstawę prawną umorzenia postępowania sądowego winien stanowić art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a nie jak przyjął Sąd art. 161 §1 pkt 1 p.p.s.a. Jakkolwiek, zatem, co do zasady rozstrzygnięcie Sądu I instancji w zakresie pkt 1 odpowiada prawu, to wobec błędnego wskazania podstawy prawnej umorzenia postępowania zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a należało uznać za zasadny, bowiem konsekwencją przyjęcia wadliwej podstawy prawnej umorzenia było błędne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 zamiast art. 201 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 201 §1 p.p.s.a zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. tj. w razie uwzględnienia skargi. Zastosowanie art. 201 § 1 p.p.s.a w odniesieniu do kosztów postępowania może być skuteczne w przypadku umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 54 § 3 tej ustawy tj. w przypadku, gdy postępowanie przed sądem I instancji stałoby się z innych przyczyn bezprzedmiotowe, a przy zastosowaniu art. 54 § 3 p.p.s.a bezprzedmiotowość byłaby wynikiem wydania decyzji w trybie autokontroli, która to decyzja uwzględniałaby skargę strony, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) rozstrzygnie o zwrocie kosztów sądowych, jak i kosztów zastępstwa procesowego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a orzekł jak w postanowieniu.