VII SA/Wa 678/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-09
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zamiaru wykonania wolnostojącego urządzenia reklamowego, trwale związanego z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczające jest zgłoszenie na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie od ich posadowienia na budynkach czy bezpośrednio na gruncie, a także niezależnie od tego, czy są trwale powiązane z gruntem, jest objęta przepisem art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych (z pewnymi wyjątkami). Definicja budowli z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a termin 'instalowanie' obejmuje również posadowienie na gruncie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Prezydenta [...] do zgłoszenia C. Sp. z o.o. zamiaru wykonania wolnostojącego urządzenia reklamowego. Organy uznały, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ urządzenie jest trwale związane z gruntem i stanowi budowlę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. C. Sp. z o.o. wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego i uznając, że wystarczające jest zgłoszenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania instalacji urządzenia reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. (nr [...]) Prezydent [...], działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy [...] - wniósł sprzeciw do zgłoszenia C. Sp. z o.o. dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na montażu wolnostojącego urządzenia reklamowego (lokalizacja 1), na terenie działki nr ew. [...], w obrębie [...], przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor zgłosił w dniu 14 grudnia 2007r., zamiar wykonania ww. robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej Prawo budowlane, polegających - jak wynika z projektu budowlanego powtarzalnego - na wykonaniu wolnostojącego urządzenia reklamowego typu R 2-I z dwustronnymi reklamami, o wym. 6,0 x 3,Om, na słupie o wysokości 5m.
Organ wskazał, że pomimo, iż projekt zawiera dwa warianty posadowienia reklamy, to oba dotyczą wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, które należy zaliczyć do budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Taka kwalifikacja inwestycji nie mieści się w art. 29 Prawa budowlanego i pociąga za sobą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzedzonej decyzja o warunkach zabudowy.
Na poparcie ww. stanowiska organ powołał pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 marca 2007r. oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez organ I instancji wskazując ponadto, że w sprawie nie miał zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach budowlanych. Pojęcie instalowania nie jest równoznaczne z budowaniem, nie dotyczy zatem bodowy samodzielnej konstrukcji posadowionej na własnym fundamencie.
Organ dodał, że przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość oraz cechy konstrukcyjne
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła C. Sp. z o.o. wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 2 stycznia 2008r. i zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego tj. art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy że:
* przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie
instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach, nie
dotyczy więc wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia
reklamowego planowana inwestycja wymaga więc pozwolenia na
budowę, pojęcie instalowania nie jest równoznaczne z budowaniem;
* wielkość i cechy konstrukcyjne planowanego obiektu, co do zasady
przesądzają, czy taka inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, czy
wystarczające jest zgłoszenie robót budowlanych;
* załączenie do zgłoszenia projektu budowlanego, wykonanego przez
uprawnionego projektanta wraz z oświadczeniem, o którym mowa w
art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, oraz zaświadczenia, o którym mowa
w art. 12 ust. 7 ww. ustawy przesądza o bezskuteczności zgłoszenia.
Skarżąca zarzuciła ponadto, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 136 i art. 138 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 7 kpa poprzez nie dokonanie przez organ odwoławczy rozpoznania sprawy w jej całokształcie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że po nowelizacji Prawa budowlanego w 1997r. oraz 2003r. i 2005r. zamontowanie urządzenia reklamowego mieści się w katalogu robót niewymagających pozwolenia na budowę.
Z zapisu gramatycznego art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy wynika że ustawodawca włączył do procedury uproszczonej tablice i urządzenia reklamowe posadowione zarówno na obiekcie jak i na gruncie. W ww. przepisie nie dokonano normatywnego rozróżnienia urządzeń reklamowych pod względem rodzaju lub wielkości konstrukcji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Takie tez stanowisko prezentował Wojewoda [...] w wydawanych decyzjach administracyjnych. Skarżąca Spółka do chwili obecnej realizuje inwestycje według analogicznych projektów technicznych, przy takim samym sposobie ich posadowienia. Nie można zatem zaakceptować radykalnej zmiany stanowiska organu.
Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, w zakresie zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, podnosząc możliwość demontażu urządzenia oraz czasowej trwałości jego elementów. Wykorzystując treść art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego organy każde zamierzenie inwestycyjne w postaci urządzenia reklamowego automatycznie kwalifikują, jako trwale związane z gruntem. Ponadto, art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczy również budowli, co nie jest wystarczającą przesłanką wymagalności uzyskania pozwolenia na budowę.
Skarżąca podniosła ponadto, że postępowanie drugoinstancyjne zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, z uchybieniem wymogów tego postępowania, w szczególności art. 11 i 7 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem - które skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podziela -instalacja urządzeń reklamowych, niezależnie od ich posadowienia na budynkach, czy też bezpośrednio na gruncie oraz niezależnie od tego, czy jest ono trwale powiązane z gruntem - objęta jest treścią art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane z wyjątkami w nim wymienionymi. W przepisie tym wskazano bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Ponadto, jak słusznie podniesiono w skardze, art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zawierający definicję legalną terminu "budowla", nie przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie. Zakwalifikowanie danego obiektu do kategorii "budowli" nie stanowi o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wyłącza możliwości zastosowania ustawowych wyjątków od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
Dodać trzeba, że termin "instalowanie" użyty przez ustawodawcę, może dotyczyć zarówno robót budowlanych polegających na połączeniu różnych elementów w jedną całość, zamontowaniu na jakimś obiekcie budowlanym, czy też posadowieniu na gruncie. Urządzenie reklamowe stanowi jedną całość, do którego zalicza się wszystkie elementy składowe, bez względu na sposób i miejsce ich zamontowania.
Z przedstawionych przyczyn stanowisko organu - który wymóg uzyskania pozwolenia na budowę wiąże ze stopniem skomplikowania konstrukcji nośnika reklamowego, jego rozmiarami, sposobem posadowienia, czy względami bezpieczeństwa związanymi z jego montażem, bądź eksploatacją - nie zasługuje na aprobatę, gdyż przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego takich warunków nie zawiera.
W przypadku ustalenia, że skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, albo zwiększenie ograniczenia lub uciążliwość dla terenów sąsiednich organ zawsze może skorzystać z dyspozycji art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego i nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, na roboty objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 ww. ustawy.
W świetle przedstawionej argumentacji stwierdzić należało, że Wojewoda [...], podzielając błędne stanowisko organu I instancji, naruszył przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a w konsekwencji również art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi o naruszeniu art. 11 i 7 kpa przez organ odwoławczy, gdyż rozstrzygnięcie Wojewody [...], jakkolwiek oparte na błędnej wykładni prawa materialnego, zawierało dostateczne wyjaśnienie przesłanek jakimi organ kierował się przy wydawaniu rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło