II SA/Sz 270/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-07-09

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli inwestycja (urządzenia elektroenergetyczne) została już zrealizowana na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może wydać decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli inwestycja (urządzenia elektroenergetyczne) została już zrealizowana na tej nieruchomości. Przepis ten ma zastosowanie jedynie przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. W przypadku, gdy inwestycja została już zrealizowana, a właściciel nie wyraża zgody na jej dalsze użytkowanie, ewentualne roszczenia powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości w celu zapewnienia obsługi i eksploatacji istniejących urządzeń elektroenergetycznych. Starosta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ przepis art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymaga wydania decyzji, a jedynie egzekucji administracyjnej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując, że art. 124 ust. 6 ma zastosowanie tylko po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1, a w tej sprawie taka decyzja nie została wydana. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta odmówił wydania zezwolenia, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka złożyła kolejną skargę do WSA, zarzucając błędy w wykładni przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości oddala skargę Wnioskiem z dnia (...(, złożonym w Starostwie Powiatowym w S.S. w dniu (...(, Spółka z siedzibą w P. wystąpiła do Starosty S. o wydanie na podstawie art. 124 ust. 6 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) decyzji zezwalającej na udostępnienie części nieruchomości stanowiącej działkę nr (...(, położoną w obrębie ewidencyjnym Nr (...( miasta S.S. przy ul. (...(, w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, wchodzących w skład jej przedsiębiorstwa. Starosta S. decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie zainicjowanej powyższym wnioskiem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w myśl art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), na który w swoim wniosku powołała się Spółka, obowiązek udostępniania nieruchomości przez właściciela podlega egzekucji administracyjnej, a nie wydaniu decyzji. Organ podniósł, że wydanie decyzji następuje zgodnie z art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi, że właściwy organ władny jest ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości m. in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. W rozpatrywanej sprawie przepis ten nie mógł jednakże znaleźć zastosowania, albowiem na przedmiotowej działce istnieją już urządzenia elektroenergetyczne, a wniosek dotyczył wyłącznie obsługi i eksploatacji tych urządzeń. W związku z powyższym, w ocenie organu, wydanie decyzji w sprawie stało się bezzasadne i postępowanie należało umorzyć. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie do Wojewody, domagając się uchylenia rozstrzygnięcia. Odwołująca się zakwestionowała przedstawioną przez organ wykładnię przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z odpisem z Księgi Wieczystej KW Nr (...( prowadzonej przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w S.S., przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Z.B. Następnie, powołując się na treść art. 124 ust. 6 w związku z ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ ten uznał, że postępowanie dotyczące wydania decyzji zezwalającej na udostępnienie na rzecz Spółki Oddział Dystrybucji S. części nieruchomości, stanowiącej własność Z.B. stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z dnia (...( w przedmiocie umorzenia postępowania, jako naruszających w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przepisy prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7 i art. 9 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia (...(, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia (...(. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd przywołał treść przepisów art. 124 ust. 1, 4 i 6 oraz art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdził, że z regulacji tych wynika, iż art. 124 ust. 6 tej ustawy odnosi się do obowiązków właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, w stosunku do których starosta, na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, decyzją ograniczył sposób korzystania przez nich z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nich ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o których mowa w niniejszym przepisie. Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 stycznia 2004 r. (sygn. akt IV CK 330/02). W uzasadnieniu powołanego orzeczenia wyraził pogląd, zgodnie z którym wynikający z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii zainstalowanych na niej urządzeń przesyłowych wchodzi w rachubę tylko w razie wydania przewidzianej w art. 124 ust. 1 ustawy decyzji starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela na skutek wydania zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość określonych urządzeń przesyłowych. W ocenie Sądu Najwyższego, w sytuacji gdy decyzji takiej nie wydano, przepis art. 124 ust. 6 ustawy nie może znajdować zastosowania. Powołany sposób wykładni przepisu art. 124 ust. 6 w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podzielany jest także przez przedstawicieli doktryny prawa administracyjnego (M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 283-284). Dalej w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że mimo usytuowania urządzeń elektroenergetycznych na przedmiotowej nieruchomości, wymaganej przepisem art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji nie wydano. Gdyby zaś decyzja taka została wydana, zbędne byłoby w świetle przepisu art. 124 ust. 6 tej ustawy wydanie decyzji zezwalającej na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją urządzeń, o których mowa w ust.1 art. 124. W takiej sytuacji bowiem, w przypadku braku zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na tego rodzaju ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zastosowanie miałyby przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże skoro w rozpatrywanej sprawie nie wydano decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 oraz skoro brak jest zgody właściciela nieruchomości na ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, powinnością organów orzekających było merytoryczne rozpatrzenie wniosku, z całą bowiem pewnością nie było podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego ze wskazaniem, że strona skarżąca powinna udać się na drogę postępowania egzekucyjnego. Skład Sądu orzekający w sprawie w pełni podzielił również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lutego 2001 r. w sprawie o sygn. akt I SA 2032/99 (Lex nr 75519), w której w zbliżonym stanie faktycznym (organ I instancji wydał decyzję zezwalającą na wejście na nieruchomość celem usunięcia awarii wodociągu, a organ II instancji to rozstrzygnięcie uchylił i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe), Sąd ten stwierdził, (...) w żadnym razie nie można przyjąć, że postępowanie w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy wadliwie przeto zinterpretował art.124 ust.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż wchodzi on w rachubę, jeżeli wcześniej wydane zostało zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust.1 tej ustawy. Tymczasem nie ulega najmniejszej wątpliwości, że mimo położenia wodociągu na działkach skarżącej, wymaganej uprzedniej decyzji w tym zakresie nie wydano. Wymóg wydania decyzji zostaje uchylony w wypadku uzyskania przez zainteresowaną osobę lub jednostkę organizacyjną zgody właściciela lub użytkownika wieczystego na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 art. 124 u.g.n. Takowej zgody skarżącej również nie było. Jeżeli tak, to zasadniczo nie obciąża jej obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności konserwacyjnych lub naprawczych spornego wodociągu. Sytuację mogłoby zmienić wydanie zezwolenia administracyjnego na przeprowadzenie tych prac. Organ I instancji wydał takie zezwolenie, jednakże skarżąca wniosła od niego odwołanie. Dlatego też obowiązkiem organu II instancji było merytoryczne rozpatrzenie zasadności zaskarżonej decyzji. Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że wyrażone w uzasadnieniu decyzji stanowisko, że prawidłowe załatwienie wniosku strony powinno z mocy art. 124 ust. 6 u.g.n. nastąpić na drodze postępowania egzekucyjnego – w istotny sposób narusza przepisy prawa materialnego a to art. 124 ust. 6 w związku z art. 124 ust.1 wskazanej ustawy. W końcowej części uzasadnienia, Sąd wskazał, że przy ponownym rozstrzyganiu sprawy zadaniem organów orzekających będzie uwzględnienie powyższych zapatrywań prawnych Sądu, co do wykładni przepisów art. 124 ust. 6 w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustalenie istnienia bądź braku przesłanek warunkujących wydanie na rzecz strony skarżącej decyzji w przedmiocie ograniczenia korzystania z nieruchomości. Po ponownym rozpoznaniu wniosku, Starosta S. decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odmówił Spółce wydania zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości o numerze geodezyjnym (...( o powierzchni (...( położonej w obrębie ewidencyjnym nr (...( miasta S.S., w celu zapewnienia obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych usytuowanych na przedmiotowej działce, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Spółki. Uzasadniając swoje stanowisko, organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wydano wcześniej decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co zgodnie z orzecznictwem, nie pozwala zastosować art. 124 ust. 6 tej ustawy. Ewentualne roszczenia stron w przedmiotowej sprawie powinny zaś być oparte na przepisach Kodeksu cywilnego oraz rozstrzygnięte w drodze postępowania cywilnego. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Spółka pismem z dnia (...( wniosła odwołanie do Wojewody. Wojewoda decyzją z dnia (...(, na podstawie art. 138 § 2 i art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie organu odwoławczego, Starosta S. nie podjął żadnych działań zmierzających do stwierdzenia, czy nieruchomość objęta wnioskiem Spółki jest przeznaczona na cel publiczny, w myśl art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz nie ustalił jednoznacznie, czy działanie ujęte we wniosku Spółki ma polegać na zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, czy jedynie na wykonywaniu czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i wspomnianych urządzeń. W pierwszym przypadku należałoby bowiem rozważyć wydanie decyzji zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Wojewody, należało również uwzględnić przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poza. 1118 ze zm.), gdzie w art. 3 pkt 6 jest wyjaśnione pojęcie "budowy", oraz ustalić, czy Spółka w przedmiotowej sprawie będzie ubiegać się o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy wskazał także, że dopiero w przypadku ustalenia, iż nie zaistniały wszystkie przesłanki potrzebne do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, organ I instancji powinien odmówić wydania takiej decyzji, a ewentualne roszczenia stron winny być wówczas dochodzone w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, w drodze postępowania cywilnego. W następstwie ponownego rozpoznania sprawy, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia (...(, Starosta S. odmówił Spółce Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. wydania zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości o numerze geodezyjnym (...( położonej w obrębie ewidencyjnym nr (...( miasta S.S. Organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że uwzględniając uwagi organu odwoławczego, pismem znak: (...( z dnia (...( zwrócił się do Urzędu Miejskiego w S.S. o udzielenie informacji, jakie jest przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu działki nr (...(, a w przypadku braku planu o udzielenie informacji, czy na przedmiotową nieruchomość została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Równocześnie, pismem znak: (...( z (...(, wystąpił do Spółki Oddział Dystrybucji S. o udzielenie szczegółowych informacji, czy działania ujęte we wniosku Spółki mają polegać na wykonaniu nowo projektowanej inwestycji, czy jedynie na obsłudze i eksploatacji urządzeń już istniejących na działce nr 124. Spółka Operator Sp. z o.o. w odpowiedzi na pismo Starosty wyjaśniła, że wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczy wydania decyzji mających umożliwić realizację celu publicznego, zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy czym nie chodzi o inwestycje nowo projektowane, ale jedynie o utrzymywanie w należytym stanie, w tym obsługę i eksploatację, czyli wykonywanie czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii oraz czynności zapewniających trwałość i bezpieczeństwo świadczonych usług, urządzeń już istniejących. W związku z tym, pozwolenie na budowę nie jest wymagane. Ponadto Spółka Operator Sp. z o.o. poinformowała, że zgodnie z przepisem art. 9d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego ("OSD"), będący w strukturze przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo, powinien pozostawać pod względem formy prawnej i organizacyjnej oraz podejmowania decyzji niezależny od innych działalności niezwiązanych z dystrybucją energii elektrycznej. Powyższy obowiązek wydzielenia OSD ze struktur przedsiębiorstw energetycznych prowadzących również obrót lub wytwarzanie energii elektrycznej powinien zostać spełniony do dnia 1 lipca 2007 r., w związku z czym Spółka z dniem (...( wydzieliła ze swoich struktur przedsiębiorstwo dystrybucyjne do nowej spółki - Spółkę Operator Sp. z o.o., na którą przeszły wszelkie prawa i obowiązki związane z prowadzeniem działalności w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z opinią Naczelnika Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w S.S. zawartą w piśmie z dnia (...(, z dniem 1 stycznia 2003 r. stracił ważność plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta S.S., przyjęty uchwałą Nr (...( Rady Miejskiej w S.S. z dnia (...( oraz nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla działki nr (...(. Biorąc pod uwagę stanowisko Spółki Operator Sp. z o.o., że ujęte we wniosku działania nie dotyczą inwestycji nowo projektowanych a urządzeń już istniejących, organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co powoduje, że art. 126 ust. 6 tej ustawy również nie może znaleźć zastosowania. Obowiązek udostępnienia nieruchomości przez właściciela odnosi się bowiem do sytuacji, w których starosta, na podstawie art. 124 ust. 1 wskazanej ustawy wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z niej, na skutek wydania zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych urządzeń elektroenergetycznych. Takiej decyzji w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...( położonej w obrębie ewidencyjnym nr (...( S.S., stanowiącej własność Z.B. nie wydano. Organ I instancji wskazał również, że ewentualne roszczenia stron w przedmiotowej sprawie powinny być oparte na przepisach Kodeksu cywilnego oraz rozstrzygnięte w drodze postępowania cywilnego. Spółka Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P. pismem z dnia (...( wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia i wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem odwołującej. Strona zarzuciła organowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 6 pkt 2 oraz art. 124 ust. 1 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zakwestionowała wyrażone w decyzji stanowisko, że brak jest podstaw do wydania zezwolenia w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w sytuacji gdy urządzenia służące do przesyłania energii elektrycznej zostały umiejscowione na nieruchomości jeszcze przed wydaniem decyzji. Ponadto odwołująca podkreśliła, że z przepisów prawa nie wynika, iż niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, jeżeli na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne jest już zrealizowana inwestycja w postaci budynku lub urządzenia służącego do dostarczania energii elektrycznej. Strona wskazała także na fakt, iż Spółka Operator Sp. z o.o. wykonuje swoje obowiązki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne i w związku z tym jako przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją paliw lub energii do odbiorców jest zobowiązana utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji dostaw paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny oraz zapewniać wszystkim podmiotom świadczenie usług polegających na przesyłaniu paliw lub energii wydobywanych lub wytwarzanych w kraju. Wojewoda decyzją z dnia (...(, sprostowaną następnie postanowieniem z (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył przebieg postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. W jego ocenie, Starosta S. podjął należyte działania zmierzające do jednoznacznego stwierdzenia, czy nieruchomość objęta wnioskiem Spółki Operator Sp. z o.o. (pierwotnie: Spółka) jest przeznaczona na cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, i - w następstwie tych działań - ustalił, co oznacza ujęte we wniosku określenie (cyt.) "w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych wchodzących w skład przedsiębiorstwa Spółka" Organ I instancji uwzględnił również przepisy ustawy - Prawo budowlane, a w szczególności art. 3 pkt 6 tej ustawy. Wskutek podjętych czynności organ I instancji ustalił, że Spółka Operator Sp. z o.o. w przedmiotowej sprawie nie będzie ubiegać się o pozwolenie na budowę, zatem w tej sytuacji nie jest niezbędne istnienie prawa do dysponowania nieruchomością na cel danej inwestycji. W tym stanie sprawy organ odwoławczy organ stwierdził, że nie zaistniały wszystkie przesłanki potrzebne do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a argumenty podnoszone przez stronę skarżącą w jej odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Natomiast ewentualne roszczenia stron powinny być w tym przypadku oparte na przepisach Kodeksu cywilnego i rozstrzygane w drodze postępowania cywilnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Spółka Operator Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez adwokata K.M., wniosła o uchylenie decyzji Wojewody z dnia (...( oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. z (...(. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 124 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do ograniczenia korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na to, że postępowanie administracyjne dotyczy istniejących urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej umiejscowionych na nieruchomości, pomimo tego, iż prawidłowa wykładnia tych przepisów uzasadnia wniosek, że ograniczenie korzystania nieruchomości w trybie określonym w tym przepisie jest dopuszczalna także w przypadku inwestycji uprzednio zrealizowanych na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne; 2) naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: – art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności; – art. 7 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie; – art. 9 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak i poprzez zaniechanie udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek; – art. 29 k.p.a., art. 30 § 4 w związku z art. 107 § 1 k.p.a., polegającym na wadliwym oznaczeniu strony skarżącej poprzez podanie, ż stroną postępowania jest Spółka siedzibą w P., podczas gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że stroną postępowania jest Spółka Operator Sp. z o.o. w P. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 124 ust.6 w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bezzasadnie przyjmując, że brak jest podstaw do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy urządzenia służące do przesyłania energii elektrycznej zostały umiejscowione na nieruchomości przed wydaniem decyzji. W ocenie strony skarżącej organ dokonując interpretacji przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. w sposób nieuprawniony ograniczył się wyłącznie do reguł wykładni językowej, przyjmując, iż literalne brzmienie przepisu wyklucza przeprowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 124 ust.1 ustawy w przypadku, gdy dotyczy to urządzeń wybudowanych przed złożeniem wniosku. O braku zasadności stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji świadczy to, że organ dokonał interpretacji tego przepisu bez uwzględnienia wszystkich przepisów rozdziału 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zatytułowanego wywłaszczenie nieruchomości. Rozpoznając sprawę organ nie wziął pod uwagę przepisu art. 112 u.g.n., zgodnie z którym przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 125 i art. 126 na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z treści tych przepisów nie wynika, że niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w sytuacji, gdy na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne jest już zrealizowana inwestycja w postaci budynku lub urządzenia służącego do dostarczenia energii elektrycznej. Z uwagi na to, że w art. 112 u.g.n. nie wyłączono przepisu art. 124 ust.1 u.g.n. uznać należy, że ograniczenie prawa własności może dotyczyć także nieruchomości, na których została uprzednio zrealizowana inwestycja w postaci urządzenia służącego do dostarczenia energii elektrycznej. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu III CZP 27/02 OSNC2003/5/67 zgodnie, z którym uprzednie zrealizowanie na nieruchomości inwestycji w postaci na przykład stacji transformatorowej nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku do właściwego Starosty w trybie art. 124 ust.1 u.g.n. Organy orzekające w sprawie nie odniosły się do powyższego poglądu Sądu Najwyższego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych przez skarżącą, wskazując w szczególności, że oczywista omyłka polegająca na błędnym oznaczeniu strony została już sprostowana z urzędu postanowieniem z dnia (...(. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Analiza zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zgodności z wyżej wskazanym przepisem prowadzi do wniosku, że jest ona zgodna z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...( w sprawie (...(. Organy orzekające w sprawie wykonały zalecenie Sądu co do ustaleń faktycznych, a w konsekwencji wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. W świetle zebranego w toku powtórnego rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego w zaskarżonej decyzji, nie ulega wątpliwości , że wniosek dotyczył zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości o numerze geodezyjnym (...( o pow. (...( położonej w obrębie ewidencyjnym nr (...( m. S.S. będącej własnością Z.B. w celu zapewnienia obsługi i eksploatacji urządzeń istniejących na tej działce. Do takiego stanu faktycznego – jak to już wcześniej wyjaśnił Sąd w wyroku z dnia (...(, w sprawie (...( nie ma zastosowania przepis art. 124 ust.1 w związku z art.124 ust. 6 u.g.n., co trafnie wyłożono w zaskarżonej decyzji. Stawiany skargą zarzut naruszenia art. 124 ust.1 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z powyższych przyczyn uznać należało za chybiony, zwłaszcza że dokonując wykładni językowej organy orzekające w sprawie podzieliły co do istoty rozstrzygnięcia zapatrywania prawne wyrażone w powyższym wyroku, którymi były związane. Chybiony jest również zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 6, 7 i 9 kpa. Wbrew tym zarzutom, organy ponownie rozpatrując wniosek strony skarżącej z dnia (...( oparty o przepis art. 124 ust.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie w istocie zmieniony w toku postępowania przez domaganie się wydania zezwolenia w oparciu o przepis art. 124 ust.1 tej ustawy, podjęły czynności zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Mianowicie jak wynika to z akt administracyjnych, organy w pierwszej kolejności podjęły działania w celu ustalenia co faktycznie znaczy użyte we wniosku określenie "w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych wchodzących w skład przedsiębiorstwa Spółki." W tym celu, organ I instancji wystosował do strony skarżącej pismo z dnia (...( oraz do Urzędu Miejskiego w S.S. z dnia (...(. Na podstawie odpowiedzi na powyższe pisma, organy ustaliły bezspornie, że wniosek z dnia (...( strony skarżącej nie dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości dla realizacji nowej inwestycji, ale jego złożenie miało na celu utrzymanie w należytym stanie już istniejących urządzeń na przedmiotowej nieruchomości. Organy ustaliły też, że nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla działki nr (...(. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami po zrealizowaniu już inwestycji. Z istoty zezwolenia z art. 124 tej ustawy wynika, że może być ono wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego celu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2005r. OSK 1216/04 (LEX nr 176112). Strona skarżąca w piśmie z dnia (...( na poparcie wniosku przytoczyła stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 21 maja 2002r. w sprawie III CZP 27/02 (OSNC 2003/5/67), do którego faktycznie organy nie odniosły się w uzasadnieniach decyzji. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, brak ten nie jest uchybieniem mającym wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że Sąd Najwyższy stwierdził, "że istnieje również wątpliwość, czy art. 124 u.g.n – będący w strukturze ustawy o gospodarce nieruchomościami jednym z przepisów dotyczących wywłaszczenia – może być zastosowany w sytuacji, gdy inwestycja została już przez Zakład Energetyczny zrealizowana. Wątpliwość ta powstaje na tle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przyjmuje, że zrealizowanie na nieruchomości celu publicznego przez inwestora przed wydaniem decyzji o jej wywłaszczeniu pozbawia go możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości (a więc z wnioskiem opartym na art. 124 u.g.n.) gdyż cel publiczny został już zrealizowany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 1995r., SA/Wr 1507/94 oraz z dnia 1 kwietnia 1996r., IV SA 1706/94 nie publ.). Nie przesądzając tej kwestii należy jednak zauważyć, że skoro inwestycja (stacja transformatorowa w budynku na nieruchomości uczestniczek została zrealizowana za zgodą poprzedniego właściciela, to kolejni właściciele, niezwiązani stanowiskiem poprzednika, mogą obecnie tej zgody odmówić, a wówczas celowe i uzasadnione staje się stosowanie art. 124 u.g.n.)". Jak wynika z powyższego cytatu Sąd Najwyższy w żaden sposób nie przesądził jednoznacznie interpretacji art. 124 ust.1 u.g.n., a jedynie zasygnalizował możliwość odmiennej, od prezentowanej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładni tego przepisu w przypadku zmiany właściciela nieruchomości, na której wcześniej dokonano inwestycji celu publicznego. Z powyższego wynika, że stanowisko Sądu Najwyższego co do zasady nie było odmienne od orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które skład Sądu w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości. Z przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, że Wojewoda postanowieniem z dnia (...( (doręczonym stronie skarżącej w dniu (...() sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w zaskarżonej decyzji w ten sposób, że w miejsce "Spółka" winno być "Spółka Operator Sp. z o.o.". W tych okolicznościach, stawiany skargą zarzut wadliwego oznaczenia strony skarżącej okazał się również chybiony. W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło