I SA/Po 398/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka as.sąd. WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi spółki A w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego oddala skargę. /-/ Sz.Widłak /-/ J.Ruszyński /-/ K.Wolna-Kubicka Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wszczął postępowanie kontrolne w spółce A w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od towarów i usług oraz funduszy celowych za 2004r. W toku tego postępowania spółka pismem z dnia [...] zwróciła się o jego zawieszenie. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] powołując się na treść art. 201 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja Podatkowa odmówił uwzględnienia wniosku. W zażaleniu na to orzeczenie spółka A podniosła, iż materiał dowodowy posiadany przez organ kontrolujący nie odzwierciedla rzeczywistego wymiaru prowadzonej działalności gospodarczej spółki, jak również rodzaju i ilości składowanych na składowisku odpadów, a w rezultacie nie istnieje techniczna możliwość dokładnego określenia ponoszonych przez spółkę kosztów, osiąganych przychodów oraz rozmiaru obrotu gospodarczego. Spółka podkreśliła, iż niektórzy z pracowników narazili spółkę na straty majątkowe wynikające z działalności przestępczej, a co za tym idzie wątpliwości budzi prawdziwość dokumentacji dotyczącej działalności spółki. W rezultacie zdaniem pełnomocnika spółki wydanie decyzji podatkowej możliwe jest wyłącznie po uzyskaniu wyniku postępowania karnego i z uwzględnieniem przeprowadzonych na jego potrzeby obliczeń z udziałem specjalistów z zakresu prawa ochrony środowiska. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i powołując się na brzmienie art. 201 §1 pkt 2 Ustawy Ordynacja Podatkowa wskazał, iż z zagadnieniem wstępnym (prejudycjalnym) mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Organ odwoławczy podkreślił, iż wynik postępowania karnego nie przesądza o prawidłowości rozliczeń podatnika z budżetem państwa. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił także uwagę, iż zgodnie z dyspozycją art. 187§1 Ordynacji Podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest w sposób pełny zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem organu podatkowego ustalenia dowodowe postępowania karnego nie są wiążące w innych postępowaniach, a wiążą inne sądy i organy jedynie prawomocne wyroki skazujące. Sygn. akt I SA/Po 398/08 W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki A wniósł o jego uchylenie, podobnie jak w zażaleniu na orzeczenie pierwszej instancji zarzucając organom podatkowym naruszenie art. 201 §1 pkt 2 ustawy Ordynacja Podatkowa. W ocenie skarżącego wynik postępowania karnego ma decydujące znaczenie dla ustaleń w zakresie stanu faktycznego stanowiącego podstawę przy określaniu wymiaru podatku dochodowego. Podkreślił także, iż oparcie wydanej w tej sprawie decyzji wymiarowej na zebranym przez UKS materiale dowodowym (w tym także dokumentach, których wartość skarżący kwestionuje) spowoduje, iż wydana w tej sprawie decyzja obarczona będzie wadą, jako że ustalenia organów podatkowych nie znajdują odzwierciedlenia w ilościach i rodzajach odpadów przyjętych w rzeczywistości na składowisko. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi odwołując się w uzasadnieniu do argumentacji podniesionej w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest ocena zależności pomiędzy postępowaniem kontrolnym w zakresie rozliczeń w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004r. prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w spółce A a postępowaniem karnym (przygotowawczym) prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Ś. Zgodnie zatem z art. 201 § 1 pkt 2 Ustawy z dnia 29.08.1997r - Ordynacja Podatkowa organ podatkowy zawiesza postępowanie jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z zagadnieniem prejudycjalnym (wstępnym) mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne Sygn. akt I SA/Po 398/08 dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd, o ile "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego - wyrok NSA w Warszawie z dnia 12.12. 2002r. sygn. V SA 1995/02 (LEX nr 142184). Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku V SA 2414/01 z dnia 06.09.2002r. (LEX nr 162456): zagadnieniem wstępnym może być tylko taka kwestia prawna, która albo ujawniła się w toku postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż związek pomiędzy postępowaniem podatkowym a postępowaniem karnym w którym status pokrzywdzonego posiada spółka A jest jedynie takim związkiem faktycznym, który nie implikuje konieczności powstrzymania postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego. W aktualnym orzecznictwie funkcjonuje stanowisko w ocenie związku pomiędzy takimi postępowaniami. Przytoczyć należy przykładowo dwa wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych -w Warszawie z dnia 30.06.2004r. (III SA 1078/03) i w Gdańsku z dnia 30.01.2004r. (I SA/Gd 735/03), w których jednoznacznie wskazuje się na brak podstaw do zawieszania postępowania podatkowego w przypadku prowadzenia przez prokuraturę postępowania przygotowawczego nawet w tej samej sprawie. Należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania karnego, charakteryzujące go rygory oraz zasady którymi się kieruje (np. zasada In dubio pro red), lecz także oczywiście inny jego cel (ustalenie winy w znaczeniu postępowania karnego). Tymczasem postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie miało na celu ustalenie prawidłowości rozliczeń m.in. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. Przy całkowitej odrębności postępowań: karnego i podatkowego (kontrolnego), w praktyce to raczej postępowanie przygotowawcze czerpie z wyników postępowania podatkowego i wykorzystuje jego ustalenia niż odwrotnie. Zawieszenie postępowania podatkowego zasadne byłoby zatem tylko w przypadku, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wydanie decyzji podatkowej nie jest możliwe (wyrok NSA III SA 1629/01 z 09.01.2003r.), co w przypadku ocenianego postępowania nie zostało przez skarżącego wykazane. Brak istnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Sygn. akt I SA/Po 398/08 Ordynacja Podatkowa na etapie prowadzonego postępowania kontrolnego przesądza o prawidłowości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy odmowę zawieszenia postępowania kontrolnego prowadzonego w spółce A przez Urząd Kontroli Skarbowej. Należy dodatkowo podkreślić, iż art. 187 § 1 Ordynacji Podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym naruszenie wymienionego w tym przepisie nakazu może stanowić ewentualna podstawę zaskarżenia decyzji ustalającej wymiar podatku. Brak jest zatem podstaw do przerzucenia obowiązku opisanego w tym przepisie na inne organy – w tym wypadku Prokuraturę. W rezultacie skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu. /-/Sz. Widłak /-/J. Ruszyński /-/K. Wolna Kubicka