I OZ 937/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 450/08 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem 30 października 2008 r. odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Chodziło więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącego, a uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Adwokat M. M. w dniu 14 sierpnia 2008 r., tj. dniu otrzymania pisma z Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie dowiedział się o wyznaczeniu go na pełnomocnika skarżącego. Z dniem tym rozpoczął się dla niego bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. Upłynął on w dniu 21 sierpnia 2008 r. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 18 września 2008 r. Pełnomocnik nie wskazał żadnej przyczyny, dlaczego do dnia 21 sierpnia 2008 r. nie złożył on wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu adwokat M. M. wykazywał dlaczego skarżący nie był w stanie dotrzymać terminu. Natomiast nie podniósł jakiejkolwiek okoliczności usprawiedliwiającej fakt niezłożenia przez niego wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie od dnia 14 sierpnia do dnia 21 sierpnia 2008 r. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący. W uzasadnieniu zażalenia, pełnomocnik skarżącego podniósł, że od dnia otrzymania informacji z Okręgowej Rady Adwokackiej nie mógł działać w imieniu J. K., ponieważ w tym momencie nie dysponował jeszcze podpisanym przez skarżącego pełnomocnictwem. Pełnomocnik skarżącego podpisane pełnomocnictwo otrzymał w dniu 11 września 2008 r. i dopiero od tego momentu mógł podjąć działania na rzecz strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Ponadto, stosownie do treści art. 86 § 2 P.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu, powinno zostać wskazane czy uchybienie terminu do dokonania określonej czynności, pociąga za sobą ujemne skutki dla strony w zakresie postępowania sądowego. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd wojewódzki w rozpoznawanej sprawie przyjął, iż pełnomocnik skarżącego miał rzeczywistą możliwość go reprezentować, a co za tym idzie miał możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku już od dnia 14 sierpnia 2008 r., czyli od momentu uzyskania informacji o ustanowieniu go pełnomocnikiem skarżącego z Okręgowej Rady Adwokackiej. Jak wynika jednak z akt sprawy, w dniu 14 sierpnia 2008 r. pełnomocnik otrzymał tylko wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem J. K. z urzędu, zaś dopiero w dniu 19 sierpnia 2008 r. wysłał skarżącemu do podpisu pełnomocnictwo. Podpisane pełnomocnictwo do Kancelarii pełnomocnika J. K. wpłynęło, jak argumentował pełnomocnik skarżącego, w dniu 11 września 2008 r. W dniu 18 września 2008 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. W tych okolicznościach trudno uznać, że momentem ustania przyczyny uchybienia terminu i momentem zarazem właściwym do liczenia siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. jest dzień 14 sierpnia 2008 r. W tym dniu pełnomocnik skarżącego dowiedział się tylko, że został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, ale nie miał jeszcze rzeczywistej możliwości reprezentowania strony. Występowanie w imieniu skarżącego przed sądem wymagało przede wszystkim nawiązania kontaktu z J. K. w celu ustalenia nie tylko kwestii dla niego istotnych z punktu widzenia jego spraw życiowych, ale również uzyskania od niego pełnomocnictwa. Brak prawidłowego umocowania dla pełnomocnika wykluczałoby przygotowanie materiału i właściwej wiedzy do rzetelnej reprezentacji skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, moment ustania przyczyny uchybienia terminu i bieg terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. powinien być liczony od momentu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość do reprezentowania skarżącego czyli od momentu podpisania i doręczenia mu dokumentu pełnomocnictwa. Mając to na względzie, należało przyjąć, że kwestionowane rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.