II SO/Wa 12/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Fundacji [...] o wymierzenie Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy w sprawie o sygn. II SAB/Wa 49/08 ze skargi [...] Fundacji [...] na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2007 r. postanawia: - wymierzyć Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. grzywnę w wysokości 3000 zł (trzech tysiący złotych)- W dniu [...] stycznia 2008 r. [...] Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. skargę na bezczynność tego organu w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z dnia z dnia [...] września 2007 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie J. S. prowadzonej przez ten organ (wniosek z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]). Następnie w dniu [...] marca 2008 r. Fundacja złożyła wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. grzywny za nieprzekazanie wyżej wskazanej skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że mimo wystosowania przez organ pisma z dnia [...] stycznia 2008 r. ([...]), w którym poinformowano Fundację o rozpoznaniu jej wniosku z dnia [...] stycznia 2008 r., nie cofnęła ona skargi. Organ był więc zobligowany do jej przekazania Sądowi w terminie prawem przepisanym. Jednocześnie Fundacja podkreśliła, że jej wniosek o wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim napiętnowanie niewłaściwego postępowania organu i przymuszenie go do wywiązywania się z ustawowych obowiązków. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. wniósł o jego oddalenie. Wskazał przy tym, że wywiązał się z ustawowego obowiązku i przekazał skargę do Sądu, na dowód czego załączył kserokopię odpowiedzi na skargę datowaną na [...] marca 2008 r. z prezentatą Sądu z dnia [...] kwietnia 2008 r. Podniósł dodatkowo, że skarga na bezczynność jest nieuzasadniona, gdyż w dniu [...] stycznia 2008 r. zostało wydane postanowienie nr [...] odmawiające dopuszczenia [...] Fundacji [...] do postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku J. S. Podkreślił, że wniosek o wymierzenie grzywny jest jaskrawym przejawem naruszenia przez fundację ekonomiki procesowej oraz chęcią wpłynięcia na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a w razie niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że w doktrynie istnieje rozbieżność, czy wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może mieć na celu tylko przymuszenie organu do przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, czy też może mieć też charakter represyjny. Część doktryny wskazuje, że wymierzenie grzywny służy dyscyplinowaniu organów i w takiej sytuacji przyjąć należy, że przekazanie sądowi skargi po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie temu organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez ten sąd postanowienia powoduje, że postępowanie o wymierzenie grzywny staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wolters Kluwer, kantor wydawniczy Zakamycze 2006, wydanie II, s. 145; podobnie J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2006, wydanie 2, s. 166 i n.). Z kolei według drugiej koncepcji wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez niego obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2005, s.259). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do drugiej z wyżej wskazanych koncepcji. Wskazuje na to, zdaniem Sądu, literalna wykładnia art. 55 § 1 p.p.s.a. oraz cel tej regulacji, który ma nie tylko zapobiegać przetrzymywaniu skargi, ale też mobilizować organ do jej terminowego przekazywania do Sądu. Z akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 49/08 wynika, że skarga, której nieprzekazanie w terminie było przyczyną złożenia do Sądu rozpoznawanego w niniejszej sprawie wniosku o wymierzenie grzywny została złożona w dniu [...] stycznia 2008 r. Natomiast odpowiedź na wyżej wskazaną skargę wraz z aktami administracyjnymi została złożona w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] kwietnia 2008 r. (k-[...] akt sądowych o sygn. II SAB/Wa 49/08), czyli organ uchybił o 48 dni terminowi na przekazanie skargi zawartemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślić należy, iż w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ nie podał jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających tak duże opóźnienie w przekazaniu do Sądu skargi wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi. Za usprawiedliwienie opóźnienia nie można przyjąć bowiem rozważań organu co do naruszenia ekonomiki procesowej przez stronę skarżącą oraz jej chęci "uprzykrzenia życia organowi celem skłonienia do zmiany stanowiska merytorycznego". Wskazać bowiem należy, że strona ma prawo korzystać ze środków zagwarantowanych jej przez prawo. Podejmując rozstrzygnięcie o wymierzeniu grzywny Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz fakt czy przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tamże, s. 259). Stosownie do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W 2007 r. wynosiło ono 2.691,03 zł – Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2008 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2007 r. (M.P. Nr 13, poz. 139). Biorąc pod uwagę opóźnienie organu w przekazaniu skargi [...] Fundacji [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. do Sądu (48 dni), brak jakichkolwiek wyjaśnień ze strony Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. uchybienia terminu wskazanego w art. 55 § 2 p.p.s.a., ale także fakt, że po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny skarga została przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3.000 zł będzie adekwatna do okoliczności niniejszej sprawy. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a oraz art. 154 § 6 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.