II SA/Gd 329/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. J. oraz W. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 listopada 2006 r., na podstawie art. 104 k.p.a., oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku A w L., orzekł o braku podstaw do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wobec zrealizowanego przez Urząd Miejski ogrodzenia, na działkach nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] w Ł. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 4 maja 2004r. Urząd Miasta zgłosił zamiar budowy obiektów małej architektury oraz muru usytuowanego wzdłuż granicy z działką nr [...] obręb [...] w Ł. W zgłoszeniu inwestor określił rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót, oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, oraz szkice i rysunki wskazujące na planowany zakres robót na skwerze pomiędzy ulicami [...], [...] i [...]. Powyższe prace zostały zrealizowane. Pismem z dnia 19 września 2006 r. A w L., współwłaściciel działki nr [...], wystąpiła o nakazanie przymusowej rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne i ustalił, że przed rozpoczęciem prac inwestor zawiadomił organ architektoniczno-budowlany Starostwa o zamiarze ich przeprowadzenia. Zgłoszenie wpłynęło do Starostwa w dniu 7 maja 2004 r., a planowany termin rozpoczęcia robót określono na dzień 7 czerwca 2004 r. W dniu 18 października 2006 r. dokonano oględzin przedmiotowego ogrodzenia i stwierdzono, że inwestor wykonał obiekt zgodnie ze zgłoszeniem, na podstawie dołączonych szkiców. Prace rozpoczęto w czerwcu 2004 roku, według oświadczenia obecnego w dniu kontroli przedstawiciela Gminy Miejskiej, co potwierdzają dostarczone dowody w postaci umów na wykonanie robót z tego okresu. Podsumowując, organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo budowlane, budowa obiektów małej architektury nie wymaga uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Natomiast budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. i W. J., współwłaściciele działki nr [...], żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący się wskazali na naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W ich ocenie mur o długości 46,60 m oraz wysokości 5-6 m nie jest obiektem małej architektury. Podniesiono, że załączony do zgłoszenia szkic nie zawierał wymiarów muru. Odwołujący się wywodzili, że skoro przedmiotowy mur w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego jest obiektem budowlanym, a nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury, to jest budowlą, której budowa wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołujący się wskazali także, że realizacja przez inwestora obiektów takich jak: kwietniki, ławki, pergole, czyli obiektów małej architektury w miejscu publicznym wymaga stosownie do art. 30 ust 4 ustawy - Prawo budowlane dołączenia do zgłoszenia obiektu, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 projektu zagospodarowania działki lub terenu, wykonanego przez projektanta posiadającego uprawnienia budowlane. Brak takiego dokumentu w aktach niniejszej sprawy, w ocenie odwołujących się stanowi poważne naruszenie prawa. Zarzucono również naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 3 marca 2008 r., na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r.Nr 156, poz. 1118 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję, oraz odmówił nakazania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że sentencja zaskarżonej decyzji była niewłaściwie sformułowana. W związku z powyższym organ odwoławczy, mając na uwadze art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie rozbiórki w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r.. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że przedmiotowe ogrodzenie imitujące fasady domów spełniało wymogi art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zatem można było wybudować je na podstawie zgłoszenia. Skargę na powyższą decyzję wnieśli I. i W. J., żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przedmiotowego obiektu budowlanego imitującego fasady budynków za ogrodzenie, oraz stwierdzenie, że jego wzniesienie wymaga jedynie zgłoszenia, 2. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na nie uznaniu przedmiotowego obiektu budowlanego za budowlę w rozumieniu w rozumieniu powyższego przepisu i tym samym stwierdzeniu, że jego wzniesienie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, 3. obrazę przepisu prawa materialnego - art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nie nakazanie w drodze decyzji administracyjnej rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, pomimo zaistnienia przesłanek, 4. obrazę przepisów procedury - art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, bez uzyskania informacji o wymiarach przedmiotowej budowli i sposobu jej wzniesienia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny, badając przedmiotową sprawę, uznał że skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy wzniesiony przez inwestora, na podstawie dokonanego zgłoszenia, obiekt określony w owym zgłoszeniu jako ogrodzenie imitujące fasady budynków od południowo-wschodniej strony skweru pomiędzy ulicami [...], [...] i [...] w Ł. stanowi obiekt budowlany, którego realizacja, jak twierdzą skarżący, wymaga pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", budowa ogrodzeń co do zasady zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy). W dniu 7 maja 2004 r. do Starosty wpłynęło zgłoszenie Burmistrza Miasta w o zamiarze przystąpienia do realizacji budowy obiektów małej architektury. Przedmiotem prac miała być między innymi budowa ogrodzenia i imitującego fasady budynków od południowo-wschodniej strony skweru pomiędzy ulicami [...], [...]i [...] w Ł. Organ nie zgłosił sprzeciwu, w związku z czym inwestor przystąpił do prac budowlanych. Z akt sprawy wynika, w szczególności z kosztorysu skróconego, że przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość powyżej 2,20 m, oraz znajduje się w miejscu publicznym. Mając zaś na względzie jego przeznaczenie, stwierdzić należy że pełni on rolę muru odgradzającego sąsiadujące nieruchomości. Inwestor zatem zobowiązany był do zgłoszenia przedmiotowych robót właściwemu organowi, co też uczynił. Sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie nie zachodzą podstawy do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Skoro zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 budowa ogrodzenia wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, to stosownie do powołanego przepisu dopiero brak takiego zgłoszenia oznacza prowadzenie robót w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadnia ingerencję organów nadzoru budowlanego. Ponadto należy podkreślić, że każdy właściciel działki ma prawo postawić na niej ogrodzenie pod warunkiem zachowania wymogów określonych w przepisach prawa. Dokonując wykładni przepisów ustawy należy wskazać, że rozróżniania się ogrodzenia na te, które stanowią urządzenia budowlane i te, które należą do obiektów budowlanych, w zależności od charakteru działki (zabudowane i niezabudowane). Pod pojęciem urządzenia budowlanego należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, tak jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art. 3 pkt 9). Za obiekt budowlany uznać można ogrodzenie, które w świetle regulacji art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektami budowlanymi (vide: wyrok NSA z dnia 9 lipca 1999r. sygn. akt IV SA 1129/97, Lex 47827). Nie każde jednak ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane, możliwe jest bowiem również przyjęcie, że ogrodzenie służy wydzieleniu nieruchomości od otoczenia i stanowi samodzielny obiekt budowlany, nie będąc urządzeniem związanym z jakimkolwiek innym obiektem budowlanym (por. wyrok NSA z dn. 30 kwietnia 1999 r., sygn. IV SA 1851/96). Powyższe rozważania nie zmieniają jednakże ustalenia, że budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała jedynie zgłoszenia. Kontrolując przebieg przeprowadzonego przez organy postępowania Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wymienionych w skardze - art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a., a zwłaszcza takiego ich naruszenia, które mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Ponadto dodać należy, że organy obu instancji w sposób właściwy przeprowadziły postępowanie dowodowe, w trakcie którego ustalono stan faktyczny sprawy. Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, została ona oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).