II SA/Po 618/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska IISA/Po 618/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [..] Wójt Gminy, na podstawie art.149§3 kpa w związku z art.28 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. W., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [..], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech kurników dla obsady około 760 DJP, ośmiu silosów paszowych 20 ton, dwóch zbiorników bezodpływowych, rozbudowy istniejącej instalacji energetycznej, wodociągowej i grzewczej, w K., na działce nr ewid. [..] na rzecz B. P. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca we wniosku powołał się na art.145 § 1 pkt 4 kpa i wskazał, że tak duża inwestycja będzie miała niekorzystny wpływ na jego działkę o numerze [..] i obniży jej wartość w znacznym stopniu. Zdaniem organu, postępowanie o ustalenie warunków zabudowy w/w inwestycji nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązków wnioskodawcy, bowiem w decyzji z dnia [..] stwierdzono, że uciążliwość związana z użytkowaniem działki i projektowanej inwestycji nie może wykraczać poza granice działki, a ponadto działka nr [..] nie graniczy z działką nr [..]. Organ podał też, że sprawa oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jest przedmiotem odrębnego postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na inwestycję. W odwołaniu od powyższej decyzji M. W. wniósł o jej uchylenie, zarzucając wydanie jej z naruszeniem art.107 kpa, bowiem decyzję skierowano do nieoznaczonej osoby oraz art.149 kpa, bowiem organ powinien był najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia. Ponadto M. W. powołał się na ekspertyzę środowiskową opracowaną przez M. B., która wykazała że inwestycja będzie oddziaływała na sąsiednie nieruchomości z uwagi na jej wielkość. Podniósł również, że jego działka nie graniczy obecnie z działką objętą inwestycją, bowiem dzieli ją teraz od niej inna nieruchomość, powstała wskutek fikcyjnego podziału nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając że badanie zasięgu oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości na etapie ustalania warunków zabudowy jest przedwczesne i będzie badane na etapie ubiegania się inwestora o pozwolenie na budowę, w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Zdaniem organu, jeżeli w trakcie postępowania o wydanie decyzji środowiskowej okaże się, że planowana inwestycja może oddziaływać negatywnie na nieruchomość odwołującego się, to wtedy zaistnieje obiektywna przesłanka do wznowienia postępowania w zakresie ustalenia warunków zabudowy. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, podnosząc w szczególności iż organ odwoławczy nie badał czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osoby posiadającej interes prawny i czy wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o warunki zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 11 lipca skarżący wskazał, że planowane obiekty będą znajdować się w odległości kilkudziesięciu metrów od jego nieruchomości, a pomiędzy jego nieruchomością a nieruchomością objętą inwestycją znajduje się jedynie droga polna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie zakończone jej wydaniem, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1 i 145a kpa. Dokonując oceny legalności wydanych przez organy orzekające w sprawie, na podstawie art. 149 § 3 kpa, decyzji o odmowie wznowienia postępowania na żądanie skarżącego, należało przede wszystkim rozważyć, w jakich okolicznościach organ może wydać decyzję takiej treści. Mianowicie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa może nastąpić jedynie z trzech przyczyn: – podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa, czy też przepisów szczególnych, – podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 kpa, – w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 kpa. Natomiast jeśli istnieją jakiekolwiek wątpliwości w zakresie istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i zachodzi potrzeba zbadania sprawy w tym zakresie, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zgodnie z art. 149 § 2 kpa: – po pierwsze ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości określonych w art. 145 § 1 kpa, – po drugie, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ustalenie zatem, czy w danej sprawie występują podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 kpa może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi expressis verbis art. 149 § 2 kpa. Przeprowadzenie tej fazy postępowania następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia jest niedopuszczalna. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) nie może być negatywny wynik ustaleń, co do przyczyny wznowienia, natomiast może nią być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymieniona enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa) (por. wyroki NSA: z dnia 20.06.1991 r., IV SA 487/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 50, z dnia 8.06.1995 r. SA/Po 416/95, Mon. Pod. 1996, nr 7, s.214, z dnia 12.10.1998 r. IV SAB 77/98, Lex nr 43765, z dnia 5.11.1999 r., II SA 1606/99, Lex 47257, z dnia 24.03.1998 r., II SA 122/98, ONSA 1999, nr 2 poz. 53). W niniejszej sprawie skarżący wniósł podanie o wznowienie postępowania w dniu 26.03.2007r., twierdząc iż o decyzji z dnia [..] dowiedział się na zebraniu członków Stowarzyszenia S. w dniu 20.03.2007r. Organy nie kwestionowały w toku postępowania złożenia podania skarżącego w terminie wskazanym art. 148 § 2 kpa. Jako podstawę swojego żądania skarżący wskazał przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podniósł , że nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, chociaż planowana inwestycja będzie miała niekorzystny wpływ na jego działkę nr 98 i w znacznym stopniu obniży jej wartość. Skoro organ pierwszej instancji przyjął, iż podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie, a przesłanka wznowieniowa na którą powołał się skarżący jest wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ był zobligowany w myśl art.149 § 2 kpa do wydania postanowienia o podjęciu postępowania. Niedopuszczalne było zatem na tym pierwszym etapie postępowania dokonanie przez organ oceny zasadności przyczyn wznowienia podanych przez skarżącego oraz odmowa wznowienia postępowania. Dopiero w drugiej fazie postępowania może odbyć się bowiem, jak już wyżej wskazano, badanie zasadności podanych przez skarżącego przyczyn wznowienia i w zależności od wyniku tych badań organ będzie mógł wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa bądź wydać decyzję uchylającą decyzję dotychczasową na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 kpa. Rozpoznając wniosek skarżącego ponownie, organy ustalając czy skarżącemu przysługiwał status strony w przedmiotowym postępowaniu, winny mieć na uwadze uregulowanie zawarte w art. 28 kpa, bowiem ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie zawiera przepisów odrębnie regulujących kwestię uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Organy winny więc zbadać, czy postępowanie o ustalenie zabudowy planowanej przez B. P. inwestycji, mogło naruszać interes prawny skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśniono, kto jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu . W uchwałach składów pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95 (publ. w ONSA 1995 r., z. 4, poz. 154) i z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 20/95 (publ. w ONSA 1996 r., z. 2, poz. 54) stwierdzono, iż stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Z motywów tych uchwał wynika, iż z zasady stroną takiego postępowania jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, a także właściciele i użytkownicy nieruchomości dalej położonych mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc że wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Wprawdzie orzecznictwo to dotyczy przede wszystkim uregulowań ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 199r.,Nr15, poz 139 ze zm.), ale w świetle przepisów obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie straciło swojej aktualności. Na marginesie, bowiem jak wyżej wskazano, za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy może być uznany również właściciel położonej dalej a nie tylko sąsiednie nieruchomości, jeżeli wykaże, że planowana inwestycja narusza jego interes prawny, Sąd zwraca uwagę, że wywody organów jakoby działka skarżącego nie sąsiadowała bezpośrednio z działką objętą planowaną inwestycją nie znajdują oparcia w dokumentach zgromadzonych w sprawie. Nie mogą bowiem być za takie uznane odręczne notatki naniesione na wypisie z rejestru gruntów czy na mapie ewidencyjnej. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie organ orzekający przeprowadził ocenę przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc z naruszeniem art. 149 § 2 i 3 kpa. W konsekwencji należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [..] zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 149 § 1 - 3 kpa i art. 151 § 1 pkt 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/Barbara Drzazga /-/Edyta Podrazik Aleksandra Łaskarzewska Za nieobecnego Sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie wyroku podpisał Sędzia WSA Edyta Podrazik /-/ Edyta Podrazik